Μετά από 25+ χρόνια διαπραγματεύσεων, τα κράτη-μέλη υπερψήφισαν την ιστορική συμφωνία – Η Αθήνα τάχθηκε υπέρ, τονίζοντας προστασία ελληνικών προϊόντων και νέες ευκαιρίες εξαγωγών
Με ιστορική ψηφοφορία, τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκριναν τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με τη Νοτιοαμερικανική οικονομική ένωση Mercosur (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη), τερματίζοντας διαπραγματεύσεις που διήρκεσαν πάνω από 25 χρόνια. Παρά την αντίθεση της Γαλλίας, η συμφωνία πέρασε με την απαιτούμενη ειδική πλειοψηφία, με την Ελλάδα να τάσσεται τελικά υπέρ.
📊 Τα Νούμερα της Συμφωνίας
Η Ψηφοφορία: Ποιος Υπέρ, Ποιος Κατά
Η απόφαση ελήφθη στις 9 Ιανουαρίου στο Συμβούλιο της ΕΕ, σε επίπεδο μόνιμων αντιπροσώπων. Για την έγκριση απαιτούνταν η συναίνεση του 55% των κρατών-μελών που εκπροσωπούν τουλάχιστον το 65% του πληθυσμού της Ένωσης.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Politico, ενώ η πλειοψηφία τάχθηκε υπέρ, υπήρξαν σημαντικές αντιρρήσεις:
- ΥΠΕΡ: Ελλάδα, Γερμανία, Ιταλία (μετά από αλλαγή στάσης), Ισπανία, Ολλανδία, Σκανδιναβικές χώρες, κ.ά.
- ΚΑΤΑ: Γαλλία (κύρια αντιπολίτευση), Πολωνία, Αυστρία, Ιρλανδία, Ουγγαρία.
- ΑΠΟΧΗ: Βέλγιο.
Κρίσιμο ρόλο στην έγκριση έπαιξε η στροφή της Ιταλίας από αρνητική σε θετική τις προηγούμενες ημέρες, καθώς και η ενσωμάτωση ειδικών ρητρών για αυστηρότερη εποπτεία και προστασία της ευρωπαϊκής αγοράς.
Γιατί η Ελλάδα Ψήφισε «Ναι»: Προστασία & Ευκαιρίες
Σύμφωνα με ενημερωτικό σημείωμα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ), η ελληνική κυβέρνηση υποστήριξε τη συμφωνία μετά την εισαγωγή ισχυρών μηχανισμών προστασίας. Τα κύρια επιχειρήματα είναι:
🛡️ Ασπίδα για τα Ελληνικά Προϊόντα
Η συμφωνία προστατεύει νομικά 21 ελληνικά προϊόντα με Γεωγραφική Ένδειξη (ΓΕ), όπως φέτα, ελαιόλαδο, ελιά Καλαμάτας, κρόκος Κοζάνης, μαστίχα Χίου, κρασιά Νεμέας, Σαντορίνης κ.ά., αποκλείοντας απομιμήσεις. Τα προϊόντα με ΓΕ πωλούνται σε τιμές έως και 3 φορές υψηλότερες.
⚖️ Ισχυρές Ρήτρες & Δικλείδες Ασφαλείας
- Ρήτρα Διασφάλισης: Πρώτη φορά σε συμφωνία ΕΕ, επιτρέπει την επαναφορά δασμών ή περιορισμό εισαγωγών σε περίπτωση αιφνίδιας αύξησης (>5%) που διαταράσσει την αγορά.
- Αυστηρές Ποσοστώσεις: Μέγιστα όρια (ποσοστώσεις) για εισαγωγές ευαίσθητων προϊόντων (π.χ. βοδινό, πουλερικά).
- Πλήρης Συμμόρφωση: Όλα τα εισαγόμενα προϊόντα πρέπει να πληρούν αναλλοίωτα τα αυστηρά πρότυπα ασφάλειας τροφίμων της ΕΕ.
🚀 Ευκαιρίες για Ελληνικές Επιχειρήσεις
- Αγροτικό Εμπόριο: Οι ελληνικές εξαγωγές τροφίμων στη Mercosur είναι μόλις 34,3 εκατ. € και έχουν μεγάλο περιθώριο ανάπτυξης σε μια αγορά 270 εκατομμυρίων.
- Εξαγωγές Υπηρεσιών: Ήδη φτάνουν τα 1,6 δισ. € ετησίως (κυρίως μεταφορές, τουρισμός). Η συμφωνία ανοίγει νέους τομείς όπως οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, οι τηλεπικοινωνίες και το ψηφιακό εμπόριο.
- Για τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (ΜΜΕ): Απλοποιεί διοικητικές διαδικασίες και μειώνει το κόστος, διευκολύνοντας την είσοδο στην αγορά.
Οι Φόβοι και η Πολιτική Αντιπαράθεση
Οι επικριτές (Γαλλία, αγροτικοί σύλλογοι) εκφράζουν ανησυχίες για γεωργικό ντάμπινγκ (dumping) – ότι η εισροή φθηνότερων προϊόντων με χαμηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα θα πλήξει τους Ευρωπαίους αγρότες. Το ΥΠΑΑΤ αντιπαραθέτει ότι το πολιτικό πλαίσιο συμφωνίας υπήρχε από το 2019 επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και ότι τα μέτρα προστασίας ψηφίστηκαν με ευρεία πλειοψηφία στο Ευρωκοινοβούλιο.
Η συμφωνία, πέρα από το άμεσο οικονομικό όφελος, θεωρείται από υποστηρικτές (Γερμανία, Ισπανία) ως στρατηγικό βήμα για την ενίσχυση της οικονομικής αυτονομίας της ΕΕ έναντι άλλων μεγάλων δυνάμεων.
Καταληκτική Σκέψη: Η έγκριση της συμφωνίας ΕΕ-Mercosur δεν είναι απλώς μια τεχνική εμπορική συμφωνία. Είναι μια πολιτική και γεωοικονομική δήλωση. Δείχνει την επιθυμία της ΕΕ (και της Ελλάδας) να ενταχθεί ενεργά στις μεταβαλλόμενες παγκόσμιες αλυσίδες αξίας και να ισορροπήσει μεταξύ της προστασίας εσωτερικών συμφερόντων και της αναζήτησης νέων ευκαιριών ανάπτυξης σε μια από τις δυναμικότερες οικονομικές περιοχές του κόσμου.
