|Πολιτική
Ο πρωθυπουργός είχε δηλώσει για την τραγωδία των Τεμπών ότι «συγκρούστηκαν τα ανθρώπινα λάθη με τις χρόνιες παθογένειες της δημόσιας διοίκησης». Για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, η εξήγηση που δόθηκε ήταν πως «συναντήθηκαν οι διαχρονικές και διακομματικές παθογένειες του τόπου με τις δικές μας αστοχίες», προσθέτοντας ότι οι πελατειακές σχέσεις συνοδεύουν το ελληνικό κράτος από τη σύστασή του.
Σε καμία από τις δύο περιπτώσεις δεν έγινε λόγος για πολιτική — και ενδεχομένως ποινική — ευθύνη της κυβερνώσας πλειοψηφίας. Ούτε εξηγήθηκε πώς μια κυβέρνηση «αρίστων» χρειάστηκε επτά χρόνια για να αντιληφθεί τη διαφθορά που, όπως φαίνεται, βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη γύρω της.
«Χεράτα» και «Φορετά» – Το Νέο Εθνικό Σύνθημα
Η κυρίαρχη αφήγηση οδηγεί σταδιακά στην εμπέδωση ενός νέου εθνικού συνθήματος: «χεράτα και φορετά». Η φράση «όλοι ρουσφέτια κάνουμε» μοιάζει να γίνεται το νέο «όλοι μαζί τα φάγαμε» του αείμνηστου Θεόδωρου Πάγκαλου. Το ρουσφέτι παρουσιάζεται σαν να είναι εγγεγραμμένο στο DNA της φυλής, ακόμη και από την εποχή του Περικλή και της Αθηναϊκής Δημοκρατίας.
⚖️ Η Νομιμοποίηση της Παρανομίας
Με αυτόν τον τρόπο, το ρουσφέτι νομιμοποιείται, η παρανομία αποστιγματίζεται και ο πελατειασμός μετατρέπεται σε «υποχρέωση εξυπηρέτησης» του ψηφοφόρου. Απενοχοποιείται και κανονικοποιείται ένα ολόκληρο σύστημα εξαγοράς συνειδήσεων, ψήφων και εκλογικής επιρροής, μέσω της χρήσης ευρωπαϊκών κονδυλίων για την εξυπηρέτηση πολιτικών συμφερόντων.
Η Ανάγνωση Βενιζέλου και το «Επιτελικό Κράτος»
Αν ο Ευάγγελος Βενιζέλος έχει δίκιο, τότε «τα καλύτερα ρουσφέτια είναι τα πολύ μεγάλα, που στην Ελλάδα θέλουν προσωπική και συγκεντρωμένη εξουσία αυτού που αποφασίζει, δηλαδή πρωθυπουργικού επιπέδου». Και προσθέτει: «το ανώτερο στάδιο του πελατειακού κράτους είναι το “επιτελικό” κράτος».
🏛️ Το Τέλος της Πολιτικής Νομιμοποίησης
Εάν δεν ισχύει αυτή η ανάλυση, τότε ίσως η χώρα βιώνει τις τελευταίες ημέρες μιας Πομπηίας. Η συλλογική ενοχή είναι το έσχατο καταφύγιο μιας κυβέρνησης που έχει εξαντλήσει το πολιτικό και ηθικό της κεφάλαιο, προσπαθώντας να καλύψει τις ευθύνες της πίσω από διαχρονικές παθογένειες.
Από τα Τέμπη έως τον ΟΠΕΚΕΠΕ, η στρατηγική της κυβέρνησης είναι σταθερή: απόδοση ευθυνών σε αόριστες «παθογένειες» και συλλογική ενοχή. Το ερώτημα που μένει αναπάντητο είναι πόσο ακόμη μπορεί να αντέξει μια κοινωνία αυτή την αφήγηση.
