Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Γιόχαν Βάντεφουλ, ζήτησε την κατάργηση της αρχής της ομοφωνίας στις ψηφοφορίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής και της ασφάλειας, προτείνοντας την αντικατάστασή της από την αρχή της πλειοψηφίας. Η πρόταση έγινε κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου στο Δουβλίνο, με την Ιρλανδή ομόλογό του, Έλεν Μακέντι.
«Σε μια δημοκρατία, η αρχή της πλειοψηφίας είναι ο κανόνας και η ομοφωνία η εξαίρεση», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Βάντεφουλ, προσθέτοντας ότι οι κανόνες της δημοκρατίας πρέπει να ισχύουν και για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Μόνο έτσι, όπως τόνισε, η Ευρώπη θα παραμείνει ικανή να δράσει σε ένα ταραγμένο διεθνές περιβάλλον.
Γιατί τώρα – Το «παράθυρο ευκαιρίας»:
- Ο Βάντεφουλ επικαλείται την ήττα του Βίκτορ Όρμπαν στις ουγγρικές εκλογές της 12ης Απριλίου, την πρώτη μετά από 16 χρόνια.
- Τα τελευταία χρόνια, η Ουγγαρία είχε μπλοκάρει επανειλημμένα αποφάσεις, συμπεριλαμβανομένου ενός δανείου 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία (στα τέλη Μαρτίου).
- Μετά την εκλογική αλλαγή, η Ουγγαρία ήδη ήρε τις αντιρρήσεις της, επιτρέποντας το ξεκλείδωμα του δανείου και νέες κυρώσεις στη Ρωσία.
- «Κάθε μήνας μετράει, ακόμα και κάθε εβδομάδα», προειδοποίησε ο Γερμανός ΥΠΕΞ.
Το επιχείρημα της αποτελεσματικότητας
Η πρόταση Βάντεφουλ δεν είναι νέα, αλλά αποκτά νέα δυναμική μετά την αλλαγή σκυτάλης στην Ουγγαρία. Ο ίδιος τόνισε ότι η κατάσταση διεθνώς είναι «πολύ σοβαρή» για να επιτρέπονται αποκλεισμοί όπως αυτοί του παρελθόντος. Η Ιρλανδία, η οποία αναλαμβάνει την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ τον Ιούλιο, δεν τοποθετήθηκε επί της προτάσεως, αν και η υπουργός Μακέντι επιβεβαίωσε ότι το θέμα της θεσμικής αποτελεσματικότητας βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα.
Ο νικητής των εκλογών στην Ουγγαρία, Πέτερ Μαγιάρ, αναμένεται να αναλάβει καθήκοντα σε δυόμισι εβδομάδες, με τη δέσμευση να καταστήσει τη χώρα «αξιόπιστο εταίρο». Η αλλαγή αυτή θεωρείται από τον Βάντεφουλ ως η αφετηρία για μια βαθύτερη θεσμική μεταρρύθμιση, ώστε η ΕΕ να μην εξαρτάται πλέον από τη σύμφωνη γνώμη ενός μόνο κράτους-μέλους.
Η μεταρρύθμιση της ψηφοφορίας απαιτεί ομόφωνη απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου – ένα σημείο που η ίδια η πρόταση επιχειρεί να ξεπεράσει.
Η γερμανική πρωτοβουλία αναμένεται να προκαλέσει συζητήσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, με τις μικρότερες χώρες να φοβούνται απώλεια επιρροής και την Επιτροπή να τάσσεται παραδοσιακά υπέρ της πλειοψηφίας. Ο ερχόμενος Ιούλιος και η ανάληψη της ιρλανδικής προεδρίας ίσως δώσουν ώθηση στο θέμα.
