Η κυβέρνηση φέρνει το νερό σε fast-track – Οι δήμαρχοι αντιδρούν και προετοιμάζουν προσφυγές στο ΣτΕ

Το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος που διευρύνει τις αρμοδιότητες ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ βρήκε απέναντί του το σύνολο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Οι δήμαρχοι και οι ΔΕΥΑ μιλούν για μια διαδικασία που δεν άφησε περιθώρια ουσιαστικής διαβούλευσης. Το χρονοδιάγραμμα ήταν ασφυκτικό: η δημόσια διαβούλευση ολοκληρώθηκε τη Δευτέρα και το νομοσχέδιο κατατέθηκε στη Βουλή το βράδυ της Τρίτης. Η ψήφισή του προγραμματίζεται πριν από το κλείσιμο της Βουλής για το καλοκαίρι.

Η αντίφαση με τον νέο Κώδικα της Αυτοδιοίκησης

Το βασικό επιχείρημα των αυτοδιοικητικών είναι ότι η κυβέρνηση υπονομεύει το ίδιο της το έργο. Μόλις πριν από λίγες εβδομάδες ψηφίστηκε ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο οποίος προβλέπει ότι οι συγχωνεύσεις των ΔΕΥΑ γίνονται μόνο με εθελοντική βάση. Το νέο νομοσχέδιο, αντίθετα, επιβάλλει αναγκαστικές επεκτάσεις. Όπως σημείωσε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, «τα δύο νομοθετήματα μοιάζουν να μην ανήκουν στην ίδια κυβέρνηση».

Η ΚΕΔΕ αποφάσισε ομόφωνα να ζητήσει την απόσυρση του σχεδίου νόμου. Η θέση της είναι σαφής: οι επεκτάσεις μπορούν να γίνουν μόνο εφόσον το επιθυμούν οι ίδιοι οι δήμοι και οι ΔΕΥΑ. Η κίνηση της κυβέρνησης, όπως τόνισαν, παραβιάζει την αυτοτέλεια των τοπικών κοινωνιών.

Περιφερειακές αντιδράσεις και ΣτΕ

Η αντίδραση της ΚΕΔΕ δεν θα είναι η μόνη. Προβλέπονται προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας από δήμους και ΔΕΥΑ που δεν επιθυμούν την ένταξή τους στους υπερ-παρόχους. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Κυρίζογλου, κάθε δήμος που θέλει να ενταχθεί είναι ελεύθερος να το κάνει, αλλά δεν μπορεί να επιβληθεί σε όσους δεν το επιθυμούν.

Η ένσταση των αυτοδιοικητικών αφορά και το οικονομικό σκέλος. Το νομοσχέδιο προβλέπει κρατική κάλυψη του 75% των ενεργειακών χρεών για τις ΔΕΥΑ που θα ενταχθούν στους μεγάλους φορείς, δημιουργώντας άνιση μεταχείριση σε βάρος εκείνων που θα παραμείνουν αυτόνομοι. Ο πρόεδρος της Ένωσης των ΔΕΥΑ, Γιώργης Μαρινάκης, έκανε λόγο για «τυράκι» που ωθεί τις επιχειρήσεις να ενταχθούν, ακόμη και αν δεν το επιθυμούν.

Η στάση της ΑΑΔΕ και η «θεσμική τοκογλυφία»

Ο κ. Μαρινάκης έφερε στο προσκήνιο και τη διάταξη που επιτρέπει στην ΑΑΔΕ να εισπράττει ληξιπρόθεσμες οφειλές των ΔΕΥΑ, παρακρατώντας προμήθεια 20%. Χαρακτήρισε την πρόβλεψη «θεσμική τοκογλυφία», σημειώνοντας ότι ο δήμος Ρεθύμνου, με εισπραξιμότητα 104%, θα βρεθεί να χάνει έσοδα αντί να τα αυξάνει. «Οι δημοτικές επιχειρήσεις καλούνται να χρηματοδοτήσουν τον μηχανισμό της ΑΑΔΕ», τόνισε με νόημα.

«Το Μαξίμου πρέπει να αντιληφθεί ότι θα θερίσει θύελλες διότι σπέρνει ανέμους»

— Γιώργης Μαρινάκης, πρόεδρος της Ένωσης ΔΕΥΑ

Η ουσία της διαφωνίας

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν αρνείται την ανάγκη για έργα. Η διαφωνία αφορά τον τρόπο και τη διαδικασία. Όπως επισημάνθηκε, το νομοσχέδιο χρησιμοποιεί τη λειψυδρία ως επιχείρημα, αλλά η ρύθμιση αφορά ουσιαστικά την αστική ύδρευση, δηλαδή ένα μικρό ποσοστό της συνολικής κατανάλωσης νερού. Οι αυτοδιοικητικοί αμφισβητούν ότι οι επεκτάσεις θα φέρουν οικονομίες κλίμακας και ζητούν να δουν μελέτες βιωσιμότητας. Το ερώτημα που θέτουν είναι αν το νομοσχέδιο εξυπηρετεί την αποτελεσματικότερη διαχείριση των υδάτων ή άλλες σκοπιμότητες.