Η Χαριλάου Τρικούπη κατέθεσε ένσταση αντισυνταγματικότητας κατά του νομοσχεδίου, επικαλούμενη τα άρθρα 102, 21 και 25 του Συντάγματος. Η επιστημονική υπηρεσία της Βουλής θέτει σοβαρά ερωτήματα για την υποχρεωτική μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων των ΟΤΑ.
Δημήτρης Γιαλουράκης | 30 Ιουλίου 2026 ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Σε μια κίνηση που αναμένεται να πυροδοτήσει έντονες αντιπαραθέσεις, το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής κατέθεσε ένσταση αντισυνταγματικότητας κατά του νομοσχεδίου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τη διαχείριση του νερού. Στο επίκεντρο της επίθεσης της αξιωματικής αντιπολίτευσης βρίσκεται το άρθρο 102 του Συντάγματος, που κατοχυρώνει τη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ).
Η ένσταση αφορά συγκεκριμένα τα άρθρα 3, 4, 6 και 16 του σχεδίου νόμου, τα οποία, κατά το ΠΑΣΟΚ, παραβιάζουν την αυτονομία των δήμων και την αρχή της αναλογικότητας. Η κίνηση του κόμματος του Νίκου Ανδρουλάκη έρχεται να προστεθεί στην ήδη έντονη αντιπολίτευση για το νομοσχέδιο, ανοίγοντας ένα νέο θεσμικό μέτωπο.
Το σκεπτικό της ένστασης – Το άρθρο 102
Το ΠΑΣΟΚ επικαλείται το άρθρο 102 του Συντάγματος, το οποίο διασφαλίζει την οικονομική αυτοτέλεια των ΟΤΑ και το δικαίωμά τους να διαχειρίζονται τις τοπικές υποθέσεις. Όπως τονίστηκε στην Ολομέλεια, η υποχρεωτική μεταβίβαση στοιχείων του ενεργητικού και παθητικού των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, χωρίς τη συναίνεσή τους, στερεί από τους δήμους την περιουσιακή βάση με την οποία ασκούν την αρμοδιότητα της ύδρευσης.
«Η προβλεπόμενη ειδική εκ του νόμου διαδοχή, κατά το μέρος που επιφέρει υποχρεωτική μεταβίβαση στοιχείων του ενεργητικού και παθητικού των ΟΤΑ, χωρίς τη συναίνεσή τους και χωρίς επαρκείς εγγυήσεις διατήρησης της οικονομικής τους αυτοτέλειας, μπορεί να θέσει ζήτημα συμβατότητας με το άρθρο 102 του Συντάγματος.»
Το ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι η παραβίαση αυτή είναι διπλή: αφενός, θίγεται η οικονομική αυτοτέλεια των δήμων, και αφετέρου, η δυνατότητά τους να διαχειρίζονται τοπικές υποθέσεις, όπως η ύδρευση.
Η επιστημονική υπηρεσία της Βουλής και το ΣτΕ
Η αντιπολίτευση επικαλείται και την επιστημονική υπηρεσία της Βουλής, η οποία έχει θέσει σοβαρά ερωτήματα για τη συνταγματικότητα των διατάξεων, ειδικά όσον αφορά την υποχρεωτική μεταβίβαση στοιχείων των ΟΤΑ. Παράλληλα, γίνεται αναφορά στη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, που έχει κρίνει ως εφαρμοστέο το άρθρο 21 παράγραφος 3 (προστασία της υγείας) στην περίπτωση της ΕΥΔΑΠ.
Η ένσταση, όπως τονίστηκε, δεν περιορίζεται μόνο στο άρθρο 102, αλλά επεκτείνεται και στην αρχή της αναλογικότητας (άρθρο 25), καθώς η κυβέρνηση, κατά το ΠΑΣΟΚ, επικαλείται «μια αόριστη επίκληση της ολιστικής διαχείρισης των υδάτων» χωρίς επαρκή τεκμηρίωση.
Η αντίδραση της κυβέρνησης
Η κυβέρνηση αναμένεται να απαντήσει στην ένσταση, υποστηρίζοντας τη συνταγματικότητα του νομοσχεδίου. Το ΠΑΣΟΚ, ωστόσο, προεξοφλεί ότι η υπόθεση θα καταλήξει στα δικαστήρια, με την αντιπολίτευση να δηλώνει έτοιμη να προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Η ένσταση αυτή προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο στην πολιτική αντιπαράθεση για το νερό, καθώς η συζήτηση από το πολιτικό πεδίο μεταφέρεται πλέον και στο θεσμικό, αναδεικνύοντας τις βαθύτερες διαφωνίες για τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού.
