IRIS και φόροι: Πότε μια μεταφορά χρημάτων «καίει» την τσέπη – Όρια και εξαιρέσεις

NEWSROOM | 17 Αυγούστου 2026 ΤΟΠΙΚΑ

Η καθημερινή μεταφορά χρημάτων μέσω IRIS έχει μπει για τα καλά στη ζωή μας. Από το χαρτζιλίκι στα παιδιά μέχρι τις πληρωμές σε επαγγελματίες, όλα γίνονται με λίγα κλικ. Ωστόσο, η ΑΑΔΕ προειδοποιεί: λάθη στην αιτιολογία ή άγνοια των ορίων μπορούν να ενεργοποιήσουν βαριά φορολόγηση, ακόμα και 40%.

Σύμφωνα με διευκρινίσεις της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, οι μεταφορές μικροποσών μεταξύ συγγενών και οικείων προσώπων δεν αποτελούν από μόνες τους αντικείμενο ιδιαίτερου φορολογικού ενδιαφέροντος. Το κλειδί βρίσκεται στον σκοπό της συναλλαγής και στη σωστή αιτιολόγησή της.

Πότε μια μεταφορά «καίει» την τσέπη

Η μεγαλύτερη παγίδα για τους ανυποψίαστους χρήστες του IRIS βρίσκεται στην επιλογή της αιτιολογίας. Εάν κάποιος χαρακτηρίσει μια μεταφορά ως «δωρεά» ή «δάνειο», ενώ πρόκειται για κάλυψη καθημερινών εξόδων (π.χ. ενοίκιο φοιτητή, σούπερ μάρκετ), τότε ενεργοποιείται αυτοτελής φορολόγηση που μπορεί να φτάσει έως και το 40%.

Αντίθετα, οι μεταφορές που αφορούν οικογενειακά έξοδα για την κάλυψη καθημερινών αναγκών —όπως χρήματα από γονείς σε φοιτητές για ενοίκια, δίδακτρα ή σούπερ μάρκετ— δεν υπόκεινται σε φόρο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, δεν υπάρχει ανώτατο όριο ποσού, αρκεί κάθε μεμονωμένη συναλλαγή να μην ξεπερνά τα 1.000 ευρώ την ημέρα.

Γονικές παροχές και δωρεές: Τα όρια που πρέπει να γνωρίζετε

Όταν πρόκειται για γονική παροχή ή δωρεά, τα δεδομένα αλλάζουν ριζικά. Οι χρηματικές δωρεές σε συγγενείς Α’ κατηγορίας (σύζυγοι, γονείς, τέκνα, εγγόνια) είναι αφορολόγητες έως 800.000 ευρώ, με την προϋπόθεση ότι πραγματοποιούνται μέσω τραπεζικού συστήματος και υποβάλλεται η σχετική δήλωση στην πλατφόρμα myPROPERTY. Για ποσά που υπερβαίνουν τις 800.000 ευρώ, επιβάλλεται φόρος 10%.

Ωστόσο, εάν η γονική παροχή γίνει με μετρητά, τότε φορολογείται αυτοτελώς με συντελεστή 10% από το πρώτο ευρώ, χωρίς κανένα αφορολόγητο όριο.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις περιπτώσεις διαδοχικών δωρεών. Εάν, για παράδειγμα, ένα τέκνο δωρίσει χρήματα στον γονέα του και εκείνος με τη σειρά του τα δωρίσει σε άλλο τέκνο εντός χρονικού διαστήματος μικρότερου των έξι μηνών, η Εφορία μπορεί να διερευνήσει την υπόθεση ως ένδειξη φοροαποφυγής, επιβάλλοντας φόρο 20% χωρίς αφορολόγητο όριο.

Οι δωρεές σε συγγενείς δεύτερης κατηγορίας (αδέλφια, θείοι) φορολογούνται με συντελεστή 20% από το πρώτο ευρώ, ενώ για συγγενείς τρίτης κατηγορίας και λοιπά πρόσωπα ο συντελεστής ανέρχεται σε 40%.

IRIS: Τα νέα όρια και τι πρέπει να γνωρίζουν οι επαγγελματίες

Από τον περασμένο Ιανουάριο, τα όρια συναλλαγών μέσω IRIS αυξήθηκαν. Το ημερήσιο όριο για τους ιδιώτες ανέβηκε από 500 σε 1.000 ευρώ, τόσο για μεταφορές μεταξύ ιδιωτών όσο και για πληρωμές προς επαγγελματίες. Το μηνιαίο πλαφόν διαμορφώθηκε στις 5.000 ευρώ. Στις συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών δεν υπάρχει προμήθεια.

Για τους επαγγελματίες, ωστόσο, η αποδοχή IRIS είναι υποχρεωτική. Οι εισπράξεις θεωρούνται επιχειρηματικά έσοδα και φορολογούνται κανονικά. Η προμήθεια που επιβάλλεται στις επιχειρήσεις κυμαίνεται από 0,2% έως 0,5% επί του ποσού της συναλλαγής, ανάλογα με την κατηγορία της επιχείρησης και το κανάλι πληρωμής.

Τι πρέπει να θυμάστε

Η ΑΑΔΕ είναι σαφής: οι καθημερινές μεταφορές μικροποσών δεν φορολογούνται, εφόσον δεν διαπιστώνεται συγκεκριμένο μοτίβο καταχρηστικής πρακτικής, όπως σταθερή συχνότητα μεταφοράς μεγάλων ποσών. Το χαρτζιλίκι, τα έξοδα φοιτητών και οι οικογενειακές διευκολύνσεις παραμένουν εκτός φορολογικού ενδιαφέροντος.

Ωστόσο, η λάθος αιτιολογία, η άγνοια των ορίων ή η μη τήρηση των διαδικασιών για τις γονικές παροχές μπορεί να αποδειχθεί ακριβή υπόθεση. Η σωστή ενημέρωση και η προσοχή στις λεπτομέρειες είναι το κλειδί για να αποφύγετε δυσάρεστες εκπλήξεις από την Εφορία.

Πηγή: ΑΑΔΕ