Η Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου της Λιβύης ανακοίνωσε το βράδυ του Σαββάτου ότι άνοιξε εκ νέου η βαλβίδα 7 του αγωγού που συνδέει το μεγαλύτερο κοίτασμα της χώρας με το λιμάνι της Ζαουίγια. Η διακοπή κράτησε πέντε ημέρες και προκάλεσε απώλεια 942.376 βαρελιών, αξίας περίπου 95 εκατομμυρίων δολαρίων, ενώ ανάγκασε το διυλιστήριο της Ζαουίγια να κλείσει μία από τις μονάδες του. Η ένοπλη ομάδα που έκλεισε τη βαλβίδα συνδέεται με τη Φρουρά Πετρελαϊκών Εγκαταστάσεων, η οποία ζητά τη μεταφορά της από το υπουργείο Άμυνας στη NOC. Η αποστολή του ΟΗΕ προειδοποίησε ότι τέτοιες ενέργειες μπορεί να συνιστούν λόγο επιβολής κυρώσεων.
Γιώργος Παπαγιάννης | 27.09.2026 Διεθνή
Η βαλβίδα 7 του κεντρικού αγωγού Σαράρα-Ζαουίγια άνοιξε ξανά το βράδυ του Σαββάτου 26 Σεπτεμβρίου, έπειτα από πέντε ημέρες κατά τις οποίες η ροή του αργού είχε διακοπεί. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου (NOC), τεχνικά και επιχειρησιακά συνεργεία βρίσκονταν επί τόπου και έλαβαν όλα τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας για την επανεκκίνηση της άντλησης. Η ροή αποκαθίσταται σταδιακά στα κανονικά επίπεδα, τροφοδοτώντας ξανά το διυλιστήριο και τους τερματικούς σταθμούς εξαγωγής της Ζαουίγια.
Ο αγωγός, μήκους εκατοντάδων χιλιομέτρων, μεταφέρει το αργό από το κοίτασμα Σαράρα, στη λεκάνη Μουρζούκ της νοτιοδυτικής Λιβύης, προς τη βόρεια ακτή. Τον διαχειρίζεται η Akakus Oil Operations, κοινοπραξία στην οποία συμμετέχουν η NOC, η ισπανική Repsol, η γαλλική TotalEnergies, η αυστριακή OMV και η νορβηγική Equinor. Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους αγωγούς της χώρας, καθώς το κοίτασμα Σαράρα αντιπροσωπεύει περίπου το ένα τρίτο της συνολικής παραγωγής αργού της Λιβύης.
Το χρονικό της διακοπής
Η βαλβίδα είχε κλείσει τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου από ένοπλη ομάδα, σύμφωνα με την NOC. Σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters, στην ενέργεια συμμετείχαν μέλη της Φρουράς Πετρελαϊκών Εγκαταστάσεων (Petroleum Facilities Guard, PFG), ενός σώματος που είναι αρμόδιο για την ασφάλεια των πετρελαϊκών υποδομών της χώρας και υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας. Το κλείσιμο της βαλβίδας προκάλεσε άμεση και μεγάλη μείωση της παραγωγής στο κοίτασμα Σαράρα, η οποία από τα περίπου 340.000 βαρέλια ημερησίως έπεσε στα 120.000 βαρέλια, σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς.
Οι συνέπειες ήταν άμεσες. Σύμφωνα με την NOC, η μονάδα διύλισης στο διυλιστήριο της Ζαουίγια, δυναμικότητας περίπου 120.000 βαρελιών ημερησίως, αναγκάστηκε να κλείσει λόγω έλλειψης τροφοδοσίας, με την εταιρεία να εξετάζει την προμήθεια αργού μέσω των λιμανιών Μελιτάχ ή Ες Σίντερ για να καλύψει τις ανάγκες της εσωτερικής αγοράς καυσίμων.
Το κόστος των πέντε ημερών
Η NOC υπολόγισε ότι η πενθήμερη διακοπή προκάλεσε απώλεια 942.376 βαρελιών παραγωγής, αξίας περίπου 95 εκατομμυρίων δολαρίων. Πρόκειται για το άμεσο οικονομικό κόστος της διακοπής, χωρίς να συνυπολογίζονται οι έμμεσες επιπτώσεις από τη διατάραξη της εφοδιαστικής αλυσίδας και τις πρόσθετες δαπάνες για την κάλυψη των αναγκών της εσωτερικής αγοράς.
Το αίτημα πίσω από το κλείσιμο
Το κλείσιμο της βαλβίδας δεν ήταν τυχαίο. Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά, η Φρουρά Πετρελαϊκών Εγκαταστάσεων ζητά τη μεταφορά της οργανωτικής και οικονομικής της υπαγωγής από το υπουργείο Άμυνας στην Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου. Σύμφωνα με το ολλανδικό δημόσιο ραδιόφωνο NOS, τα μέλη της PFG διαμαρτύρονται για καθυστερήσεις στην καταβολή των μισθών τους και για τις συνθήκες στέγασης στις εγκαταστάσεις. Το αίτημα της μεταφοράς αρμοδιοτήτων στη NOC έχει τεθεί επανειλημμένα τους τελευταίους μήνες, με τη Φρουρά να προχωρεί σε μερικούς αποκλεισμούς παραγωγής σε άλλα κοιτάσματα — μεταξύ των οποίων τα Ουάφα, Αλ-Χάμσα και Ελ Φιλ — ήδη από τα μέσα Σεπτεμβρίου.
Οι διεκδικήσεις αυτές δεν είναι καινούργιες. Η μεταφορά του ελέγχου της PFG στη NOC θα σήμαινε, στην πράξη, ότι οι φρουροί θα έπαυαν να υπάγονται σε ένα υπουργείο που συνδέεται με την κυβέρνηση της Τρίπολης και θα περνούσαν στη διαχείριση της κρατικής εταιρείας πετρελαίου, η οποία ελέγχει τα έσοδα από τις πωλήσεις αργού. Πρόκειται για ένα ζήτημα που συνδυάζει εργασιακά αιτήματα με ευρύτερες πολιτικές και οικονομικές ισορροπίες.
Η αντίδραση του ΟΗΕ και η προειδοποίηση για κυρώσεις
Η Αποστολή Υποστήριξης του ΟΗΕ στη Λιβύη (UNSMIL) εξέφρασε την ανησυχία της για τη διακοπή, τονίζοντας ότι έπληξε «την κυριότερη πηγή εσόδων» των Λίβυων, αύξησε «την ανάγκη εισαγωγών καυσίμων» και άσκησε «επιπλέον πίεση στα δημοσιονομικά». Σύμφωνα με την ανακοίνωση της UNSMIL, η παρατεταμένη διακοπή θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τον εφοδιασμό καυσίμων και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Η αποστολή προειδοποίησε ακόμη ότι ενέργειες που υπονομεύουν τις πετρελαϊκές υποδομές της χώρας «μπορεί να συνιστούν λόγο για την επιβολή μέτρων από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ», σύμφωνα με τις σχετικές αποφάσεις. Κάλεσε δε όλα τα μέρη να κρατήσουν τον πετρελαϊκό τομέα εκτός πολιτικών και ασφαλιστικών ανταγωνισμών, ώστε η παραγωγή να καταστεί βιώσιμη και να διασφαλιστεί η σταθερότητα της εθνικής οικονομίας.
Το ευρύτερο πλαίσιο — μια χώρα χωρίς ενιαία κυβέρνηση
Η Λιβύη, η χώρα με τα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα αποθέματα πετρελαίου στην Αφρική, παραμένει βυθισμένη στην πολιτική αστάθεια από το 2011, όταν η εξέγερση οδήγησε στην ανατροπή και τον θάνατο του Μουάμαρ Καντάφι. Δύο ανταγωνιστικές κυβερνήσεις διεκδικούν την εξουσία: μία με έδρα την Τρίπολη, υπό τον πρωθυπουργό Αμπντελχαμίντ Ντμπάιμπα, και μία με έδρα τα ανατολικά, με επικεφαλής τον Χαλίφα Χάφταρ. Η χώρα δεν έχει διεξαγάγει εθνικές εκλογές από το 2014.
Στο κενό εξουσίας που έχει δημιουργηθεί, ένοπλες ομάδες, τοπικές πολιτοφυλακές και φυλές χρησιμοποιούν συχνά τις πετρελαϊκές υποδομές ως μοχλό πίεσης για την προώθηση των αιτημάτων τους. Ο αποκλεισμός κοιτασμάτων, αγωγών και τερματικών σταθμών έχει γίνει ένα επαναλαμβανόμενο φαινόμενο, με σημαντικές συνέπειες τόσο για την εθνική οικονομία όσο και για τις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Η επαναλειτουργία του αγωγού αποκαθιστά, προς το παρόν, τη ροή του αργού και σταθεροποιεί τα έσοδα της χώρας. Ωστόσο, το βασικό ζήτημα — το αίτημα της Φρουράς Πετρελαϊκών Εγκαταστάσεων — παραμένει άλυτο. Η NOC, στην ανακοίνωσή της, απηύθυνε έκκληση προς όλα τα μέρη να διατηρήσουν τον πετρελαϊκό τομέα «ελεύθερο από πολιτικές διαφορές». Το κατά πόσο αυτή η έκκληση θα εισακουστεί, δεδομένης της απουσίας ενιαίας κεντρικής εξουσίας, παραμένει ανοιχτό ερώτημα. Η επόμενη διακοπή μπορεί να είναι θέμα ημερών — ή μπορεί να αποφευχθεί, εφόσον υπάρξει πρόοδος στις διαπραγματεύσεις για το καθεστώς της Φρουράς.
