Η «Τορπίλη» Δούκα και οι Αυταπάτες που Διαλύθηκαν
Αν υπάρχει ένα χαρακτηριστικό που διακρίνει την προσωπικότητα του Χάρη Δούκα, αυτό είναι ο μικρομεγαλισμός. Η αναπάντεχη εκλογή του στον δημαρχιακό θώκο της Αθήνας το 2023 του φούσκωσε τα μυαλά πιο γρήγορα κι από τον αέρα που φουσκώνει τα πανιά ενός ιστιοπλοϊκού. Σχεδόν αμέσως, έκρινε ότι οι εσωκομματικές ισορροπίες στο ΠΑΣΟΚ ήταν σημαντικότερες από την ανάληψη ουσιαστικής δράσης για την καθημερινότητα των Αθηναίων – κάτι που μπορεί να διαπιστώσει οποιοσδήποτε περπατήσει στους δρόμους του κέντρου.
Η πλέον πρόσφατη «τορπίλη» του, με την οποία άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μετεκλογικής συνεργασίας με το νέο κόμμα του Αλέξη Τσίπρα, την ΕΛΑΣ, ακόμη κι αν δεν ηγείται ο Νίκος Ανδρουλάκης, διέλυσε κάθε αμφιβολία για τις πραγματικές του φιλοδοξίες. Είναι σαφές ότι ο κ. Δούκας θα ήθελε πολύ να δει τον εαυτό του στην πρώτη γραμμή το βράδυ των εκλογών στο Ζάππειο, έστω και σε δεύτερο ρόλο. Η ασαφής διορθωτική του ανάρτηση εκ των υστέρων δεν μπόρεσε να σβήσει τη ζημιά που είχε ήδη συντελεστεί.
Από τον Δήμο στο Κόμμα: Το Ασαφές Αφήγημα που Μοιάζει με Βιογραφικό
Ο κ. Δούκας επιμένει να πιστεύει ότι η νίκη του το 2023 οφείλεται στην επιτυχημένη συνεργασία του με τον προερχόμενο από τον ΣΥΡΙΖΑ Κώστα Ζαχαριάδη. Πρόκειται για μια αφελή διαπίστωση. Ακολουθώντας τις συμβουλές του Χρήστου Πρωτόπαπα –ενός από τα πλέον παλαιοκομματικά στελέχη του ΠΑΣΟΚ με ισχυρές αντιδεξιές αντιλήψεις– έχει πειστεί ότι προωθώντας το ασαφές αφήγημα της «προοδευτικής συνεργασίας και διακυβέρνησης» θα βγει κερδισμένος. Το αφήγημα είναι τόσο ασαφές που θυμίζει φράση από το βιογραφικό του στην προσωπική του ιστοσελίδα, όπου αναφέρεται ότι «ασχολείται με την ανάπτυξη πολιτικών και στρατηγικών, με τον άνθρωπο στο επίκεντρο».
Ο δημαρχιακός θώκος δεν είναι αυτό που πραγματικά ενδιαφέρει τον Χάρη Δούκα. Αυτό είχε φανεί από την υπόθεση του Μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτη, από την υπόθεση των Τεμπών, αλλά και από την πρώιμη διεκδίκηση της προεδρίας του ΠΑΣΟΚ – όταν, ακολουθώντας τη γραμμή της σιγουριάς, δεν παραιτήθηκε καν από δήμαρχος, διατηρώντας το «δίπορτο».
Το ΠΑΣΟΚ σε Σταυροδρόμι: Αυτόνομη Πορεία ή Πρόωρος Εναγκαλισμός;
⚠️ Το Δίλημμα:
Αν το ΠΑΣΟΚ αρχίσει να σκέφτεται μετεκλογικές συνεργασίες και άλλες σχετικές πρωτοβουλίες τόσο πρόωρα, θα χάσει τον δρόμο του ή και θα καταστεί «πολιτικά εκβιαζόμενο». Για συνεργασίες είναι καλό να μιλά κάποιος από θέση ισχύος: όσο υψηλότερο το ποσοστό, τόσο ευρύτερα τα περιθώρια κινήσεων.
Το ζήτημα για την ελληνική πολιτική σκηνή δεν είναι οι φιλοδοξίες του δημάρχου Αθηναίων, αλλά τα επόμενα βήματα του ΠΑΣΟΚ ως ενός από τα ελάχιστα εναπομείναντα αναχώματα στον απόλυτο κατακερματισμό του πολιτικού συστήματος. Η ίδρυση της ΕΛΑΣ έχει προκαλέσει έντονο κυματισμό στο «αντιπολιτευτικό πέλαγος», αλλά είναι ακόμα πολύ νωρίς για κατηγορηματικά συμπεράσματα. Αν επικρατήσει πανικός στη Χαριλάου Τρικούπη τόσο γρήγορα, π.χ. με καταγγελίες κατά των δημοσκόπων, τότε ο Αλέξης Τσίπρας θα έχει πετύχει τον στόχο του χωρίς να ρίξει πιστολιά.
Το μεγαλύτερο λάθος που θα μπορούσε να κάνει το ΠΑΣΟΚ είναι να αποδεχθεί να παιχτεί το παιχνίδι στο γήπεδο του πρώην πρωθυπουργού.
Διαγραφή ή Ανοχή; Οι Εσωκομματικές Ισορροπίες και η Στάση Ανδρουλάκη
Η κίνηση Δούκα, ο οποίος είχε μάλιστα πρωτοστατήσει ώστε στο πρόσφατο συνέδριο να ληφθεί απόφαση που αποκλείει τη μετεκλογική συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία, θα μπορούσε ίσως να οδηγήσει στη διαγραφή του. Ωστόσο, το αποτύπωμα των δυνάμεών του στην εσωκομματική σκακιέρα είναι ιδιαίτερα περιορισμένο. Μία διαγραφή μάλλον δεν έχει νόημα σε αυτήν τη φάση, διότι και θα επέτεινε την εσωστρέφεια και θα απελευθέρωνε τον δήμαρχο αναφορικά με τις επόμενες κινήσεις του.
Το Κλειδί της Αυτόνομης Πορείας: Να Μιλήσει στη Μεσαία Τάξη και να Αποφύγει τις Παγίδες
Το κλειδί για το ΠΑΣΟΚ είναι να αφοσιωθεί στην κατάρτιση ενός σοβαρού και σύγχρονου προγράμματος που θα απαντά στα προβλήματα της καθημερινότητας των πολιτών, αλλά και να αποφύγει αχρείαστες μεταγραφές απλώς για να δείξει συσπείρωση. Το εκλογικό πρόγραμμα της Χαριλάου Τρικούπη πρέπει να έχει σαφή στοχοθεσία προς τη μεσαία τάξη και να μην εγκλωβιστεί στο πλαίσιο ενός καταγγελτικού λόγου περί κράτους δικαίου και υποκλοπών.
Η πρώιμη συζήτηση περί προοδευτικών συνεργασιών θα εντείνει τις αψιμαχίες και είναι ξεκάθαρο ότι θα εργαλειοποιηθεί –και ορθώς– από τη Νέα Δημοκρατία ως βάση του επιχειρήματος ότι είναι το μόνο κόμμα που μπορεί να διασφαλίσει σταθερή (και ιδεατά αυτοδύναμη) διακυβέρνηση. Η αυτόνομη πορεία προς τις εκλογές πρέπει να είναι κρυστάλλινη και το ΠΑΣΟΚ να επιδιώξει το υψηλότερο δυνατό ποσοστό.
📖 Το Ισπανικό Μάθημα προς Αποφυγήν:
Στις εκλογές του 2023 στην Ισπανία, το κεντροδεξιό Λαϊκό Κόμμα έχασε κρίσιμο ποσοστό για την αυτοδυναμία στην τελική ευθεία όταν, πιεζόμενο από τον Πέδρο Σάντσεθ, άρχισε να απολογείται για πιθανή μελλοντική συνεργασία με το σκληρό δεξιό Vox. Πρόκειται για καλό παράδειγμα προς αποφυγήν.
Το Μεγάλο Στοίχημα: Να Φέρει Περισσότερο Κόσμο στις Κάλπες
Η πορεία του ΠΑΣΟΚ προς τις εκλογές, όποτε κι αν αυτές διεξαχθούν, οφείλει να συνυπολογίσει κι άλλη μία παράμετρο: την ικανότητα να φέρει περισσότερο κόσμο στις κάλπες. Ο αριθμός των ψηφοφόρων μειώνεται ραγδαία τα τελευταία χρόνια και όσα συνέβησαν στις ευρωεκλογές του 2024 ήταν ηχηρό καμπανάκι αποστασιοποίησης και απογοήτευσης. Φυσικά, η επιδίωξη αυτή ισχύει για όλα τα κόμματα. Ίσως όμως για το ΠΑΣΟΚ –που δεν είναι και κόμμα διαμαρτυρίας– να έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Η στρατηγική του ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να εξαντλείται σε τακτικισμούς και πρόωρες συζητήσεις για συνεργασίες. Ο μόνος δρόμος για να αποκτήσει ξανά πρωταγωνιστικό ρόλο είναι να επενδύσει στην αυτόνομη πορεία του, με σαφές πρόγραμμα, αξιοπιστία και άνοιγμα στη μεσαία τάξη. Οτιδήποτε άλλο απλώς θα το καταστήσει έρμαιο των φιλοδοξιών άλλων.
