27 Ιουνίου 2026
Από τη γραφειοκρατία που πνίγει την καινοτομία μέχρι τις αδρανείς αποταμιεύσεις που λιμνάζουν στις τράπεζες: ένα σχέδιο δράσης για την επόμενη δεκαετία
01. Το στοίχημα της ενέργειας και το μάθημα που έρχεται από το ΔΝΤ
Μια προειδοποίηση και ταυτόχρονα μια πυξίδα συνιστά η συνέντευξη που παραχώρησε ο Κυριάκος Πιερρακάκης στο ιταλικό περιοδικό L’Espresso. Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και πρόεδρος του Eurogroup δεν μασά τα λόγια του: η Ευρώπη οφείλει να σταματήσει να συζητά ατέρμονα και να αρχίσει να επενδύει στον εαυτό της. Και για να στηρίξει το επιχείρημά του, επικαλείται ένα νούμερο που κόβει την ανάσα: μόνο οι επενδύσεις που έχουν ήδη γίνει σε ενεργειακές υποδομές μείωσαν κατά 12% τις συνέπειες της τρέχουσας κρίσης, σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.
Το συμπέρασμα είναι σαφές και ο κ. Πιερρακάκης το διατυπώνει χωρίς περιστροφές: υπάρχει άμεση σύνδεση ανάμεσα σε αυτό που κάνεις σήμερα και σε αυτό που θα υποστείς αύριο. Με άλλα λόγια, ο βραχυπρόθεσμος σχεδιασμός και ο μακροπρόθεσμος στόχος δεν είναι δύο διαφορετικά πράγματα – είναι το ίδιο νόμισμα. Αυτό το 12% εξηγεί, εξάλλου, γιατί η Κομισιόν άλλαξε στάση και επέτρεψε πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία για τον ενεργειακό τομέα, παρότι η αρχική της θέση απέκλειε κάθε παρέκκλιση από τους κανόνες.
«Όσα κάνουμε σήμερα πρέπει να υπηρετούν και τους μακροπρόθεσμους στόχους μας. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος.»
02. Από το cloud στο 5G: τα εσωτερικά εμπόδια που σκοτώνουν την ανταγωνιστικότητα
Σε ένα από τα πιο αιχμηρά σημεία της συνέντευξης, ο κ. Πιερρακάκης βάζει το δάχτυλο πάνω στην πληγή: ο κατακερματισμός της ευρωπαϊκής αγοράς λειτουργεί σαν αόρατος δασμός 110% ανάμεσα στα κράτη-μέλη, σύμφωνα με υπολογισμούς του ΔΝΤ. Το παράδειγμα που χρησιμοποιεί είναι αποκαλυπτικό: στον τομέα του cloud, τα δύο τρίτα της ευρωπαϊκής αγοράς ελέγχονται από αμερικανικούς κολοσσούς, ενώ η Ευρώπη δεν έχει ακόμη αναδείξει τον δικό της πρωταθλητή.
Ωστόσο, η πιο ενδιαφέρουσα στιγμή έρχεται όταν ανασύρει το παράδειγμα των τηλεπικοινωνιών. Η Ευρώπη, λέει, διέθετε δύο παγκόσμιους πρωταθλητές – την Ericsson και τη Nokia – αλλά η ύπαρξη 27 διαφορετικών ρυθμιστικών αρχών εμπόδισε τη δημιουργία ενός ενιαίου οικοσυστήματος γύρω τους. «Θα μπορούσαμε να είχαμε αξιοποιήσει αυτή την ευκαιρία», σημειώνει με πικρία, προσθέτοντας ότι στην Ελλάδα διατέθηκε το 25% των εσόδων από τις δημοπρασίες φάσματος σε επενδυτικό ταμείο για startups – αλλά η χώρα από μόνη της δεν έχει την απαιτούμενη κλίμακα. Το ιδανικό, όπως υποστηρίζει, θα ήταν μια ενιαία ευρωπαϊκή δημοπρασία ραδιοσυχνοτήτων.
ΤΙ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ Ο ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ:
- Ενιαία βιομηχανική πολιτική που θα αναδείξει ευρωπαϊκούς πρωταθλητές, όχι απλώς εθνικούς.
- Έξυπνη ρύθμιση αντί πλήρους αυτάρκειας – η κυριαρχία περνά και μέσα από τον έλεγχο, όχι μόνο την ιδιοκτησία.
- Ψηφιακό ευρώ έως το 2029: σήμερα το 95% των stablecoins συνδέονται με το δολάριο, λιγότερο από 1% με το ευρώ.
- Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων για να διοχετευθούν αδρανείς αποταμιεύσεις σε παραγωγικές επενδύσεις.
- Κατάργηση εσωτερικών εμποδίων που ισοδυναμούν με δασμό 110% στις υπηρεσίες.
03. Αποταμιεύσεις που λιμνάζουν και το ψηφιακό ευρώ ως απάντηση στο δολάριο
Η πιο ριζοσπαστική ιδέα που καταθέτει ο κ. Πιερρακάκης αφορά τις αδρανείς αποταμιεύσεις των Ευρωπαίων πολιτών. Όπως λέει, αυτά τα κεφάλαια μπορούν να χρηματοδοτήσουν το μέλλον της ηπείρου, αρκεί να δημιουργηθούν οι κατάλληλοι μηχανισμοί. «Μια νεοφυής επιχείρηση που αποκτά πραγματικά ευρωπαϊκή διάσταση, αποταμιεύσεις που κατευθύνονται σε παραγωγικές επενδύσεις, ισχυρότερες τράπεζες», περιγράφει, δίνοντας το στίγμα της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.
Παράλληλα, στέκεται ιδιαίτερα στο ψηφιακό ευρώ, το οποίο αντιμετωπίζει ως εργαλείο στρατηγικής αυτονομίας. Το επιχείρημά του είναι αριθμητικό και αδιαμφισβήτητο: σήμερα το 95% των stablecoins παγκοσμίως είναι συνδεδεμένο με το δολάριο. Η Ευρώπη, αντίθετα, επέλεξε να οικοδομήσει μια δημόσια ψηφιακή υποδομή πάνω στην οποία θα αναπτυχθεί στη συνέχεια και η ιδιωτική καινοτομία. Πρόκειται για μια θεμελιωδώς διαφορετική φιλοσοφία από εκείνη των ΗΠΑ, που προτίμησαν να αφήσουν το πεδίο ελεύθερο στην ιδιωτική πρωτοβουλία και στα stablecoins.
Καταλήγοντας, ο υπουργός επικαλείται την προσωπική του εμπειρία από τον ψηφιακό μετασχηματισμό του ελληνικού Δημοσίου – μια περίοδο κατά την οποία ψηφιοποιήθηκαν πάνω από 2.200 δημόσιες υπηρεσίες. Το μάθημα που αντλεί είναι σαφές: «Ο μόνος τρόπος να πείσεις τους πολίτες είναι οι πράξεις». Μια φράση που, υπό το φως των πρόσφατων προβλημάτων στη διαχείριση των αγροτικών επιδοτήσεων – αρμοδιότητα που μεταφέρθηκε ήδη στην ΑΑΔΕ – αποκτά πρόσθετο βάρος.
«Η Ευρώπη έχει μπροστά της ένα “μέρισμα του προφανούς”. Ήρθε η ώρα να περάσουμε από τη συζήτηση στην πράξη.»
