29 Ιουνίου 2026
Από την απόφαση του Αρείου Πάγου μέχρι το “μαξιλάρι” των κρατικών εγγυήσεων: γιατί τα 700 εκατ. ευρώ δεν σημαίνουν κόκκινο συναγερμό για το τραπεζικό σύστημα
Το σοκ που δεν ήρθε ποτέ
Όταν ο Άρειος Πάγος αποφάσισε τον περασμένο Φεβρουάριο να αλλάξει τον τρόπο υπολογισμού των τόκων για τα δάνεια του νόμου Κατσέλη, πολλοί φοβήθηκαν ένα νέο ντόμινο. Ωστόσο, ο οίκος αξιολόγησης Moody’s έρχεται να καθησυχάσει: το κόστος για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες είναι μεν υπαρκτό, αλλά απολύτως διαχειρίσιμο. Μάλιστα, η εξέλιξη αυτή δεν αλλάζει στο ελάχιστο την αξιολόγηση των πιστωτικών τους προφίλ, ούτε απειλεί τη φερεγγυότητα ή την κερδοφορία τους.
Αναμφίβολα, η νομοθετική τροποποίηση που επικύρωσε η Βουλή στις 24 Ιουνίου ήρθε να βάλει τάξη σε ένα θολό τοπίο. Σύμφωνα με αυτήν, οι τόκοι στα αναδιαρθρωμένα στεγαστικά δάνεια θα υπολογίζονται πλέον επί της μηνιαίας δόσης που έχει ορίσει το δικαστήριο και όχι επί του συνολικού ανεξόφλητου κεφαλαίου. Με άλλα λόγια, οι συνεπείς δανειολήπτες θα δουν τα υπόλοιπά τους να μειώνονται γρηγορότερα. Και παρότι αυτό σημαίνει λιγότερους τόκους για τις τράπεζες, το συνολικό νούμερο δεν είναι ικανό να τις κλονίσει.
«Το συνολικό κόστος για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες ανέρχεται περίπου στα 700 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 500 εκατ. είναι μελλοντικά διαφυγόντα έσοδα σε ορίζοντα 20ετίας.»
Πώς απορροφάται ο κραδασμός – και πού κρύβονται οι τρεις απειλές
Η Moody’s εξηγεί με σαφήνεια πώς θα κατανεμηθεί το βάρος. Από τα 700 εκατ. ευρώ, τα 500 εκατ. που αφορούν μελλοντικά έσοδα θα απορροφηθούν μέσω του προγράμματος κρατικών εγγυήσεων «Ηρακλής», προστατεύοντας τα ομόλογα υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας που διακρατούν οι τράπεζες. Τα υπόλοιπα 200 εκατ. ευρώ, που σχετίζονται με αναδρομικές χρεώσεις, θα επιμεριστούν σχεδόν ισόποσα μεταξύ τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, χωρίς καμία επιβάρυνση για το ελληνικό Δημόσιο.
Εξάλλου, ακόμη και οι πρόσθετες προβλέψεις που θα σχηματίσουν οι τράπεζες στο τρίτο τρίμηνο του 2026 είναι μικρές μπροστά στα συνολικά προ προβλέψεων έσοδά τους, τα οποία ξεπέρασαν τα 6,5 δισ. ευρώ το 2025. Και τα κεφαλαιακά τους μαξιλάρια παραμένουν ασφαλή: οι δείκτες CET1 κυμαίνονταν μεταξύ 13% και 17% τον περασμένο Μάρτιο, επίπεδα που επιτρέπουν άνετη απορρόφηση. Ωστόσο, ο οίκος δεν κρύβει ότι παρακολουθεί στενά τρεις πιθανούς κινδύνους που θα μπορούσαν να αλλάξουν την εξίσωση.
ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΠΟΥ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑΝ ΝΑ ΤΙΝΑΞΟΥΝ ΤΗΝ ΕΞΙΣΩΣΗ:
- Δικαστικός κίνδυνος: Προσφυγή στο ΣτΕ κατά της εξαίρεσης που δεν επιτρέπει επιστροφές χρημάτων σε δανειολήπτες με ολοκληρωμένες ή ληξιπρόθεσμες ρυθμίσεις.
- Επέκταση της ρύθμισης: Πιθανή εφαρμογή της απόφασης και σε οφειλέτες του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, μέσω πιλοτικών δικών.
- Απόκλιση εκτιμήσεων: Η αγορά (KPMG) ανεβάζει το κόστος έως και 1,3 δισ. ευρώ, κάτι που θα αύξανε το μερίδιο των τραπεζών.
Το μυστικό της ασφάλειας: «Ηρακλής» και κρατικές εγγυήσεις
Γιατί, όμως, οι τράπεζες κοιμούνται ήσυχες; Η απάντηση βρίσκεται στο γεγονός ότι η συντριπτική πλειονότητα των «κόκκινων» στεγαστικών δανείων έχει ήδη φύγει από τους ισολογισμούς τους, μέσω των τιτλοποιήσεων του προγράμματος «Ηρακλής» την περίοδο 2019-2020. Συνεπώς, η άμεση έκθεσή τους στον επανυπολογισμό των τόκων είναι περιορισμένη. Ακόμη περισσότερο, τα ομόλογα που διακρατούν φέρουν κρατική εγγύηση, θωρακίζοντάς τις από τη ζημιά που απορροφάται πλέον σε επίπεδο HAPS.
Επιπλέον, η αναδρομική ευθύνη των τραπεζών περιορίζεται χρονικά: από τον Αύγουστο του 2010 έως την ημερομηνία τιτλοποίησης κάθε δανείου. Πρόκειται για ένα σχετικά σύντομο διάστημα, που δεν αφήνει περιθώρια για εκτεταμένες απαιτήσεις. Παρ’ όλα αυτά, η Moody’s ξεκαθαρίζει ότι, αν κάποιος από τους τρεις κινδύνους υλοποιηθεί, θα επανεξετάσει την αξιολόγησή της. Προς το παρόν, πάντως, κανένας από αυτούς δεν εντάσσεται στο βασικό σενάριο.
«Η επίπτωση είναι περιορισμένη σε σχέση με τα συνολικά προ προβλέψεων έσοδα των τραπεζών. Τα κεφαλαιακά τους μαξιλάρια επιτρέπουν άνετη απορρόφηση μιας τέτοιας εφάπαξ επιβάρυνσης.»
