Νίκος Αλεξίου | 16 Αυγούστου 2026 ΔΙΕΘΝΗ
Το θέμα με μια ματιά
- Η Τουρκία ανακήρυξε δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» με προεδρικά διατάγματα που φέρουν την υπογραφή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
- Το πρώτο πάρκο περικλείει ολόκληρη τη θαλάσσια περιοχή γύρω από το Καστελλόριζο, εκτεινόμενο πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων.
- Το δεύτερο πάρκο τοποθετείται μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης, στο Βόρειο Αιγαίο.
- Η κίνηση εντάσσεται στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και επιχειρεί να δημιουργήσει τετελεσμένα.
- Το ελληνικό ΥΠΕΞ χαρακτήρισε την ενέργεια παράνομη, τονίζοντας ότι δεν παράγει έννομο αποτέλεσμα.
Η Τουρκία προχώρησε σε μια νέα κίνηση-πρόκληση στο Αιγαίο, ανακηρύσσοντας με προεδρικά διατάγματα δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» σε περιοχές που εκτείνονται πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων, περικλείοντας το Καστελλόριζο και τοποθετώντας «σφήνα» μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης. Η Αθήνα απάντησε άμεσα, χαρακτηρίζοντας την κίνηση παράνομη και υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα.
Τα δύο προεδρικά διατάγματα, με αριθμούς 11626 και 11627, δημοσιεύθηκαν την Κυριακή 16 Αυγούστου στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, φέροντας την υπογραφή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η κίνηση αυτή αποτελεί την επίσημη νομική κατοχύρωση ενός σχεδιασμού που η Άγκυρα είχε παρουσιάσει ήδη από το καλοκαίρι του 2025.
Το πρώτο πάρκο, με την ονομασία «Θαλάσσιο Εθνικό Πάρκο Φετιγιέ–Κας», εκτείνεται στην περιοχή μεταξύ της Φέτιγιε (επαρχία Μούγλα) και του Κας (επαρχία Αττάλειας). Η συγκεκριμένη χωροθέτηση περικλείει ουσιαστικά ολόκληρη τη θαλάσσια περιοχή γύρω από το Καστελλόριζο, αποκόπτοντάς το από τη Ρόδο και περιορίζοντάς το στην υφιστάμενη ζώνη των 6 ναυτικών μιλίων. Όπως επισημαίνουν αναλυτές, η τουρκική χάραξη ακολουθεί τη θεωρία ότι τα ελληνικά νησιά δεν πρέπει να έχουν πλήρη επήρεια στην οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας — μια θέση που βρίσκεται στην καρδιά της ελληνοτουρκικής διαφοράς.
Το δεύτερο πάρκο, το «Θαλάσσιο Εθνικό Πάρκο Βορείου Αιγαίου», τοποθετείται κοντά στις τουρκικές ακτές της Ραιδεστού και του Τσανάκκαλε, εκτεινόμενο γεωγραφικά μεταξύ της Σαμοθράκης και της Λήμνου. Πρόκειται για μια ζώνη που η Ελλάδα θεωρεί ως μη οριοθετημένη υφαλοκρηπίδα της, με τμήμα της να εμπίπτει στα όρια που θα προέκυπταν από επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.
Η ανακήρυξη των δύο πάρκων έρχεται να ενισχύσει στην πράξη το τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» (Mavi Vatan), το οποίο προβάλλει εκτεταμένες θαλάσσιες διεκδικήσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Πρόκειται για μια στρατηγική που επιχειρεί να δημιουργήσει τετελεσμένα σε περιοχές όπου Αθήνα και Άγκυρα έχουν αντιτιθέμενες απόψεις περί δικαιοδοσίας.
Η αντίδραση της Αθήνας ήταν άμεση. Το Υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία χαρακτηρίζει την τουρκική κίνηση «παράνομη» και «μονομερή». Όπως τονίζεται, τα πάρκα εκτείνονται πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων και, στο μέτρο που καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα, η εγκαθίδρυσή τους είναι παράνομη, καθώς κανένα κράτος δεν έχει δικαίωμα να δημιουργεί μονομερώς θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές εκτός της εθνικής του δικαιοδοσίας.
Το ελληνικό ΥΠΕΞ επισημαίνει επίσης ότι τα πάρκα είναι παράνομα στον βαθμό που εκτείνονται εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Ως εκ τούτου, η τουρκική ενέργεια «δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα» και «δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα» ούτε ως προς τα διεθνή ύδατα, ούτε ως προς τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Η κίνηση της Τουρκίας έρχεται σε μια περίοδο έντασης στο Αιγαίο, με τον τουρκικό Τύπο να εστιάζει στην «ελληνική στρατιωτική δραστηριότητα» στην περιοχή. Παράλληλα, η Άγκυρα προετοιμάζει νομοθετικό πλαίσιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα», με συζήτηση στη Βουλή να αναμένεται τον Οκτώβριο.
Η ελληνική πλευρά υπενθυμίζει ότι η ίδια έχει προχωρήσει στη δημιουργία Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Ιόνιο Πέλαγος και στο Νότιο Αιγαίο, σε πλήρη συμμόρφωση με το Δίκαιο της Θάλασσας και αποκλειστικά εντός ελληνικών χωρικών υδάτων. Η Αθήνα διαμηνύει ότι θα συνεχίσει να ενεργεί «με συνέπεια και αποφασιστικότητα» για την προστασία των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.
Με πληροφορίες από: Daily Sabah
