Η 81η Γενική Συνέλευση ανοίγει με πολέμους, νέες ισορροπίες και έναν ΟΗΕ που αναζητά τον ρόλο του. Στο επίκεντρο ο Ντόναλντ Τραμπ, ενώ η επικείμενη συνάντησή του με τον Σι Τζινπίνγκ στην Ουάσιγκτον μεταφέρει το πραγματικό γεωπολιτικό βάρος έξω από την αίθουσα της Συνέλευσης.
Δημήτρης Γιαλουράκης | 22.09.2026 Διεθνή
Η Νέα Υόρκη γίνεται από σήμερα για ακόμη μία φορά το κέντρο της παγκόσμιας διπλωματίας. Σχεδόν 130 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων συγκεντρώνονται για τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, σε μια στιγμή όμως κατά την οποία το διεθνές σύστημα μοιάζει πολύ διαφορετικό από εκείνο πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε ο ΟΗΕ πριν από ογδόντα και πλέον χρόνια.
Οι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, η αντιπαράθεση ΗΠΑ–Κίνας, η ασφάλεια στην Ασία, οι εμπορικές συγκρούσεις και πλέον η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο η ισχύς μετακινείται ταχύτερα από τους θεσμούς που υποτίθεται ότι τη διαχειρίζονται.
Και ίσως αυτό να είναι το πραγματικό θέμα της φετινής Γενικής Συνέλευσης.
Όχι μόνο τι θα πουν οι ηγέτες από το βήμα, αλλά πόσο από αυτά που καθορίζουν πλέον τον κόσμο αποφασίζονται έξω από αυτό.
Ο Τραμπ επιστρέφει στο βήμα του ΟΗΕ
Το μεγαλύτερο πολιτικό ενδιαφέρον της πρώτης ημέρας συγκεντρώνει αναπόφευκτα η ομιλία του Ντόναλντ Τραμπ.
Η Μέση Ανατολή βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα, όπως και η Ουκρανία, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος έχει προγραμματισμένο πυκνό κύκλο συναντήσεων στο περιθώριο της Συνέλευσης.
Η σημασία όμως της αμερικανικής παρουσίας φέτος ξεπερνά την ίδια την ομιλία του Τραμπ.
Γιατί σχεδόν ταυτόχρονα με τη διπλωματική κινητικότητα στη Νέα Υόρκη προετοιμάζεται μία συνάντηση με ενδεχομένως πολύ μεγαλύτερο γεωπολιτικό βάρος.
Ο Σι δεν πηγαίνει στον ΟΗΕ — πηγαίνει στον Λευκό Οίκο
Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη στις Ηνωμένες Πολιτείες από τις 23 έως τις 25 Σεπτεμβρίου, έπειτα από πρόσκληση του Ντόναλντ Τραμπ.
Και εκεί βρίσκεται ένα από τα πραγματικά κέντρα βάρους αυτής της εβδομάδας.
Οι δύο μεγαλύτερες οικονομικές δυνάμεις του πλανήτη έχουν μπροστά τους πολύ περισσότερα από μία ακόμη εμπορική διαπραγμάτευση.
Εμπόριο και δασμοί, κρίσιμες πρώτες ύλες, τεχνολογία, Ταϊβάν και τεχνητή νοημοσύνη αποτελούν διαφορετικά κομμάτια της ίδιας σύγκρουσης: ποιος θα καθορίσει τους κανόνες της επόμενης τεχνολογικής και οικονομικής εποχής.
Ήδη οι προπαρασκευαστικές συνομιλίες μεταξύ του Αμερικανού υπουργού Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ και του Κινέζου αντιπροέδρου Χε Λιφένγκ στη Νέα Υόρκη έβαλαν στο τραπέζι ακόμη και έναν μηχανισμό αμοιβαίας ενημέρωσης ΗΠΑ–Κίνας για σοβαρά περιστατικά ασφαλείας που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη.
Οι ίδιες συνομιλίες κάλυψαν το εμπόριο και άλλες οικονομικές διαφορές, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι εξαφανίστηκαν οι βαθύτερες συγκρούσεις μεταξύ των δύο πλευρών.
Και πίσω από την οικονομία βρίσκεται η Ταϊβάν
Η Ουάσιγκτον έσπευσε, λίγο πριν από τη συνάντηση Τραμπ–Σι, να επαναβεβαιώσει τις δεσμεύσεις ασφαλείας της προς την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα και τη σημασία της ειρήνης και της σταθερότητας στα Στενά της Ταϊβάν.
Δεν είναι τυχαίο.
Σύμμαχοι των ΗΠΑ στην Ασία παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή τη διαπραγμάτευση, ακριβώς επειδή υπάρχει ανησυχία μήπως μια μεγάλη οικονομική συμφωνία Ουάσιγκτον–Πεκίνου επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες χειρίζονται το ζήτημα της Ταϊβάν.
Πρόκειται για ανησυχία που καταγράφεται μεταξύ αμερικανικών συμμάχων και όχι, φυσικά, για δεδομένη αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής.
Κι εδώ βρίσκεται μια ενδιαφέρουσα αντίφαση της φετινής εβδομάδας.
Στη Νέα Υόρκη, σχεδόν ολόκληρος ο πλανήτης θα μιλά για την πολυμερή συνεργασία.
Στην Ουάσιγκτον, δύο άνθρωποι θα συζητούν ζητήματα που μπορούν να επηρεάσουν μεγάλο μέρος αυτού του πλανήτη.
Ένας ΟΗΕ αντιμέτωπος με τον κόσμο του 2026
Η επίσημη θεματολογία της 81ης Συνόδου είναι τεράστια: πόλεμοι και ειρήνη, κλιματική αλλαγή και ενεργειακή μετάβαση, βιώσιμη ανάπτυξη, άνοδος της στάθμης των θαλασσών, πανδημίες, πυρηνικά όπλα και ανθρώπινα δικαιώματα.
Ο ίδιος ο ΟΗΕ έχει επιλέξει για τη φετινή σύνοδο το θέμα «Restoring trust, managing transformation: A United Nations that delivers for all» — αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και διαχείριση της αλλαγής.
Μόνο που πίσω από αυτή τη διατύπωση βρίσκεται ένα πολύ δυσκολότερο ερώτημα.
Μπορεί ένας θεσμός σχεδιασμένος για την παγκόσμια ισορροπία του 1945 να παραμείνει αποτελεσματικός μέσα στην ισορροπία ισχύος του 2026;
Ο ΟΗΕ εξακολουθεί να είναι το μοναδικό τραπέζι στο οποίο μπορούν να καθίσουν σχεδόν όλοι. Αυτό από μόνο του έχει τεράστια αξία.
Αλλά δεν σημαίνει ότι εξακολουθεί να είναι και το τραπέζι στο οποίο λαμβάνονται όλες οι σημαντικές αποφάσεις.
Όλο και συχνότερα αυτές μεταφέρονται σε διμερείς συναντήσεις, περιφερειακές συμμαχίες, οικονομικές διαπραγματεύσεις και ad hoc σχήματα συνεργασίας.
Και η τεχνολογία προσθέτει τώρα μία ακόμη διάσταση.
Ο Αντόνιο Γκουτέρες έχει προειδοποιήσει για τους κινδύνους που συνοδεύουν την ταχύτατη ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και την ανάγκη διεθνούς διακυβέρνησής της, την ώρα που ΗΠΑ και Κίνα έχουν αρχίσει να συζητούν απευθείας ακόμη και μηχανισμούς διαχείρισης σοβαρών περιστατικών που σχετίζονται με την AI.
Αυτό από μόνο του λέει πολλά για τον κόσμο που διαμορφώνεται.
Η πραγματική Σύνοδος γίνεται και έξω από τον ΟΗΕ
Γι’ αυτό η 81η Γενική Συνέλευση αξίζει να διαβαστεί σε δύο επίπεδα.
Το πρώτο είναι αυτό που θα βλέπουμε στις οθόνες: ηγέτες στο βήμα, ομιλίες, δηλώσεις, χειραψίες και οικογενειακές φωτογραφίες.
Το δεύτερο είναι λιγότερο θεαματικό αλλά πιθανότατα σημαντικότερο: οι συναντήσεις στα περιθώρια, οι διαπραγματεύσεις πίσω από κλειστές πόρτες και οι συμφωνίες που επιχειρούν να προλάβουν έναν κόσμο ο οποίος αλλάζει γρηγορότερα από τους διεθνείς θεσμούς του.
Η Νέα Υόρκη αυτή την εβδομάδα είναι το παγκόσμιο διπλωματικό θέατρο.
Αλλά δεν είναι απαραίτητα εκεί όπου γράφεται ολόκληρο το έργο.
Και ίσως αυτή να είναι η σημαντικότερη εικόνα της φετινής Γενικής Συνέλευσης:
Ο ΟΗΕ εξακολουθεί να συγκεντρώνει τον κόσμο στην ίδια αίθουσα. Το ερώτημα είναι αν ο κόσμος εξακολουθεί να αποφασίζει μέσα σε αυτήν.
