Η χονδρεμπορική τιμή εκτοξεύθηκε κατά 53% μέσα σε μία ημέρα και η εξήγηση που μας σερβίρουν είναι ότι γύρισαν οι εκδρομείς. Μόνο που στις 10:30 το πρωί της Δευτέρας η ζήτηση δεν έχει καν φτάσει στο ημερήσιο peak της.
Δημήτρης Γιαλουράκης | 24.08.2026 Απόψεις
Η χονδρεμπορική τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας για σήμερα, Δευτέρα 24 Αυγούστου, διαμορφώθηκε στα 167,55 ευρώ ανά μεγαβατώρα, από 109,45 ευρώ την προηγούμενη ημέρα. Μιλάμε για αύξηση της τάξης του 53% μέσα σε μόλις 24 ώρες. Και επειδή προφανώς μια τέτοια αύξηση χρειάζεται κάποια εξήγηση, άρχισε να κυκλοφορεί η γνωστή πλέον εύκολη εκδοχή: επέστρεψαν οι αδειούχοι του Αυγούστου στα μεγάλα αστικά κέντρα, αυξήθηκε η ζήτηση και μαζί της ανέβηκε η τιμή.
Εδώ υπάρχει ένα μικρό πρόβλημα. Και δεν είναι τεχνικό. Είναι πρόβλημα κοινής λογικής.
Ο άνθρωπος που έφυγε από την Αθήνα και πήγε στο χωριό του δεν σταμάτησε να καταναλώνει ηλεκτρική ενέργεια. Το ψυγείο του συνέχισε να λειτουργεί, το κλιματιστικό του δούλεψε, ο θερμοσίφωνας του δούλεψε, οι ηλεκτρικές συσκευές του δούλεψαν. Όταν επιστρέφει στην Αθήνα, μέρος αυτής της κατανάλωσης μεταφέρεται από το χωριό στην πόλη. Αυτό που αλλάζει πρωτίστως είναι η γεωγραφική κατανομή του φορτίου. Δεν εμφανίζεται ξαφνικά ένας καινούργιος καταναλωτής επειδή κάποιος μπήκε στο αυτοκίνητο και πήρε τον δρόμο της επιστροφής.
Βεβαίως, η γεωγραφική κατανομή του φορτίου έχει σημασία για το ηλεκτρικό σύστημα. Μπορεί να επηρεάσει τις ροές, τις απώλειες, τους τοπικούς περιορισμούς και τον τρόπο με τον οποίο καλύπτεται η ζήτηση. Αλλά αυτό είναι κάτι εντελώς διαφορετικό από το να παρουσιάζεται η επιστροφή των εκδρομέων ως αυτονόητη εξήγηση για μια αύξηση 53% στη χονδρεμπορική τιμή.
Και υπάρχει κάτι ακόμη πιο παράδοξο.
Η εξήγηση αυτή διακινείται το πρωί της ίδιας ημέρας, ενώ η ημέρα της κατανάλωσης δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Στις 10:30 το πρωί της Δευτέρας 24 Αυγούστου η ζήτηση δεν έχει καν φτάσει στο ημερήσιο peak της. Κι όμως, η τιμή της ημέρας έχει ήδη διαμορφωθεί στην Αγορά Επόμενης Ημέρας και κάποιοι μας εξηγούν ότι η αιτία είναι η επιστροφή των εκδρομέων.
Μισό λεπτό.
Πώς ακριβώς μπορεί η πραγματική ζήτηση μιας ημέρας που βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη να αποτελεί εκ των προτέρων την εξήγηση μιας τιμής που έχει ήδη διαμορφωθεί για ολόκληρη την ημέρα;
Αυτό δεν σημαίνει ότι η αγορά δεν προβλέπει τη ζήτηση. Φυσικά και την προβλέπει. Αυτό ακριβώς είναι ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της Αγοράς Επόμενης Ημέρας. Οι συμμετέχοντες υποβάλλουν προσφορές με βάση τις προβλέψεις τους για το φορτίο, την παραγωγή, τις διαθέσιμες μονάδες, τις εισαγωγές και τις υπόλοιπες συνθήκες της αγοράς. Αλλά τότε η συζήτηση γίνεται πολύ διαφορετική.
Δεν αρκεί να μας πουν ότι «γύρισαν οι εκδρομείς». Πρέπει να μας πουν τι ακριβώς προεξόφλησε η αγορά, πόσα MW επιπλέον φορτίου υπολογίστηκαν και με ποιον τρόπο αυτά τα MW επηρέασαν τη διαμόρφωση της οριακής τιμής.
Γιατί εδώ βρίσκεται η ουσία.
Δεν είναι το ίδιο η αύξηση της ζήτησης με την αύξηση της τιμής
Ακόμη και αν δεχθούμε ότι η επιστροφή των εκδρομέων αύξησε τη ζήτηση στα αστικά κέντρα, δεν έχουμε απαντήσει στο βασικό ερώτημα. Πόση ήταν η πραγματική αύξηση της συνολικής εθνικής κατανάλωσης και πόση ήταν απλώς μετακίνηση του φορτίου από μια περιοχή της χώρας σε μια άλλη;
Και κυρίως: πώς μια συγκεκριμένη μεταβολή της ζήτησης μεταφράστηκε σε αύξηση 53,09% της μέσης χονδρεμπορικής τιμής;
Η ηλεκτρική ενέργεια δεν τιμολογείται επειδή «μπήκε περισσότερος κόσμος στην αγορά». Η τιμή διαμορφώνεται μέσα από έναν πολύ συγκεκριμένο μηχανισμό, όπου η προσφορά και η ζήτηση συναντώνται και η οριακή μονάδα που απαιτείται για να καλυφθεί το φορτίο μπορεί να καθορίσει την τιμή ολόκληρης της αγοράς. Επομένως, το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται απλώς στο πόσοι άνθρωποι επέστρεψαν από τις διακοπές τους. Βρίσκεται στο τι συνέβη στις προσφορές των παραγωγών, στο διαθέσιμο παραγωγικό δυναμικό, στις εισαγωγές και στις ώρες κατά τις οποίες η οριακή τιμή εκτοξεύθηκε.
Και τα στοιχεία της ίδιας ημέρας κάνουν το ζήτημα ακόμη πιο ενδιαφέρον.
Η χονδρεμπορική τιμή δεν έμεινε απλώς «υψηλή». Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, μέσα στην ίδια ημέρα κινήθηκε από τα 83,44 ευρώ/MWh μέχρι τα 265,3 ευρώ/MWh, ενώ η μέση τιμή διαμορφώθηκε στα 167,55 ευρώ/MWh. Οι χαμηλότερες τιμές καταγράφηκαν περίπου στο μεσημεριανό διάστημα, όταν η παραγωγή των ΑΠΕ βρισκόταν στο υψηλότερο σημείο της.
Εδώ λοιπόν έχουμε ένα ερώτημα που δεν απαντάται με τους εκδρομείς. Την ίδια Δευτέρα, με τους ίδιους καταναλωτές, η μεγαβατώρα μπορεί να κοστίζει 83 ευρώ τη μία ώρα και 265 ευρώ την άλλη. Αυτό δεν είναι παράδοξο από μόνο του. Είναι συνέπεια του τρόπου λειτουργίας της αγοράς. Αλλά ακριβώς γι’ αυτό απαιτείται να δούμε τι συμβαίνει στις ώρες όπου η τιμή εκτοξεύεται και ποια παραγωγική μονάδα ή ποιος συνδυασμός μονάδων βρίσκεται στο περιθώριο και καθορίζει την τιμή.
Πάνω από το μισό ενεργειακό μίγμα ήταν ΑΠΕ
Το άλλο στοιχείο που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο είναι ότι οι ΑΠΕ συμμετείχαν κατά περίπου 52,63% στο ενεργειακό μίγμα της συγκεκριμένης ημέρας, ενώ το φυσικό αέριο συμμετείχε κατά 27,77%.
Όταν οι ΑΠΕ βρίσκονται στο peak τους, οι τιμές μπορούν να υποχωρούν σημαντικά. Όταν η παραγωγή τους περιορίζεται και απαιτείται να μπουν ακριβότερες μονάδες για να καλυφθεί το φορτίο, η τιμή μπορεί να ανέβει απότομα. Αυτό είναι μέρος του μηχανισμού της αγοράς και δεν αποτελεί από μόνο του απόδειξη χειραγώγησης.
Ακριβώς όμως επειδή ο μηχανισμός είναι γνωστός, η δημοσιογραφία οφείλει να κάνει το επόμενο βήμα. Να ρωτήσει ποια ήταν η ζήτηση ανά ώρα, ποια ήταν η παραγωγή ανά τεχνολογία, ποιες ήταν οι εισαγωγές και εξαγωγές, ποιες μονάδες έκαναν τις προσφορές που βρέθηκαν στο περιθώριο και ποια προσφορά τελικά καθόρισε την τιμή.
Αυτό είναι ενεργειακή ανάλυση.
Το «γύρισαν οι εκδρομείς» είναι απλώς μια βολική περίληψη.
Και υπάρχει και το ζήτημα της ίδιας της αγοράς
Εδώ τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο ενδιαφέροντα. Η ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας δεν αποτελείται από μια σειρά πλήρως ανεξάρτητων επιχειρήσεων που βρίσκονται η μία απέναντι στην άλλη. Οι μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι έχουν δραστηριότητα σε περισσότερα επίπεδα της αλυσίδας, από την παραγωγή και τη χονδρική μέχρι την προμήθεια.
Αυτό από μόνο του δεν αποτελεί απόδειξη παράνομης συμπεριφοράς και δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως τέτοιο. Αποτελεί όμως λόγο για ακόμη μεγαλύτερη απαίτηση διαφάνειας.
Όταν η χονδρεμπορική τιμή αυξάνεται απότομα, ο καταναλωτής δικαιούται να γνωρίζει όχι μόνο ότι «αυξήθηκε η ζήτηση», αλλά ποιοι πούλησαν, ποιοι αγόρασαν, ποια ήταν η τιμή των προσφορών, ποια μονάδα διαμόρφωσε την οριακή τιμή και πώς κατανέμεται τελικά το οικονομικό αποτέλεσμα μέσα στην αγορά.
Γιατί όταν υπάρχουν ισχυρά καθετοποιημένοι όμιλοι που δραστηριοποιούνται σε διαφορετικά στάδια της αλυσίδας, η διαφάνεια δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι βασική προϋπόθεση για να μπορεί ο καταναλωτής να εμπιστευθεί ότι η τιμή που πληρώνει προκύπτει από πραγματικές συνθήκες ανταγωνισμού και όχι από μια αγορά την οποία αδυνατεί να ελέγξει ή να κατανοήσει.
Μην μας δείχνετε τους εκδρομείς. Δείξτε μας την αγορά.
Ας συμφωνήσουμε λοιπόν στα στοιχειώδη. Ναι, η επιστροφή των εκδρομέων μπορεί να επηρεάζει τη ζήτηση. Ναι, η επιστροφή στα αστικά κέντρα μπορεί να δημιουργεί διαφορετικές συνθήκες φόρτισης στο ηλεκτρικό σύστημα. Και ναι, η ζήτηση είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν την τιμή.
Αλλά από εκεί μέχρι το «η μεγαβατώρα πήγε στα 168 ευρώ επειδή γύρισαν οι εκδρομείς» υπάρχει μια τεράστια απόσταση.
Μια αύξηση της χονδρεμπορικής τιμής κατά 53% χρειάζεται αριθμητική εξήγηση. Χρειάζεται να ξέρουμε πόσα MW επιπλέον ζήτησης προεξόφλησε η αγορά, ποια ήταν η διαθέσιμη παραγωγή, ποιες προσφορές καθόρισαν την οριακή τιμή και τι συνέβη στις ώρες των ακραίων τιμών.
Και χρειάζεται κάτι ακόμη: να σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε τον καταναλωτή σαν θεατή που πρέπει απλώς να δεχθεί την πρώτη εύκολη εξήγηση που θα του σερβίρουν.
Γιατί ο εκδρομέας γύρισε στην Αθήνα.
Το ρεύμα του όμως δεν ταξίδεψε μαζί του.
Και αν κάποιοι θέλουν να μας πείσουν ότι η επιστροφή του προκάλεσε αύξηση 53% στη χονδρεμπορική τιμή, ας αφήσουν τις γενικόλογες αναφορές στη «ζήτηση» και ας μας δείξουν τα δεδομένα.
Πόσα MW; Ποια προσφορά; Ποια μονάδα; Ποια τιμή; Και ποιος κέρδισε;
Αυτό λέγεται εξήγηση.
Το άλλο είναι αφήγημα.
Ποιος αποφασίζει την τιμή και ποιος κερδίζει όταν αυτή εκτοξεύεται;
