Το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς έμεινε εκτός κοινοβουλίου σε ένα από τα 16 ομόσπονδα κρατίδια της Γερμανίας για πρώτη φορά στα 81 χρόνια της ιστορίας του. Την ίδια ώρα, στο Βερολίνο, η Αριστερά του Έλιφ Έραλπ κατέκτησε την πρώτη θέση με 25,7%. Η AfD κέρδισε το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία με 38,2%, αλλά κανείς δεν θέλει να κυβερνήσει μαζί της. Ο Μερτς μίλησε για «καταστροφή» — αλλά δεν παραιτείται.
Γιώργος Παπαγιάννης | 21.09.2026 Διεθνή
Το βράδυ της Κυριακής 20 Σεπτεμβρίου, δύο εκλογικές αναμετρήσεις σε ισάριθμα ομόσπονδα κρατίδια άλλαξαν τον πολιτικό χάρτη της Γερμανίας. Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, στα βορειοανατολικά, η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) αναδείχθηκε πρώτη δύναμη με 38,2% των ψήφων, υπερδιπλασιάζοντας το ποσοστό του 2021 (16,7%). Στο Βερολίνο, το Κόμμα της Αριστεράς (Die Linke) κέρδισε την εκλογή για την τοπική Βουλή με 25,7%, σχεδόν διπλάσιο ποσοστό από το 2023, και για πρώτη φορά στην ιστορία του αναλαμβάνει να σχηματίσει κυβέρνηση στην πρωτεύουσα.
Το πιο ηχηρό μήνυμα, ωστόσο, δεν ήρθε από τους νικητές. Ήρθε από το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (CDU) του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς. Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, το CDU συγκέντρωσε μόλις 4,9% και έμεινε εκτός του τοπικού κοινοβουλίου — κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά σε ομόσπονδο κρατίδιο από το 1949, οπότε και ιδρύθηκε η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας. Πρόκειται για το χειρότερο εκλογικό αποτέλεσμα στην ιστορία του κόμματος.
Το εκλογικό αποτέλεσμα στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία
Σύμφωνα με το προσωρινό επίσημο αποτέλεσμα της εκλογικής επιτροπής του κρατιδίου, η κατανομή των ψήφων διαμορφώθηκε ως εξής: η AfD έλαβε 38,2% (αυξημένη κατά 21,5 μονάδες από το 2021), το SPD 35,5% (μειωμένο κατά 4,1), η Αριστερά 6,5% (μειωμένη κατά 3,4), οι Πράσινοι 5,7%, το CDU 4,9% (μειωμένο κατά 8,4), το BSW 4,8% (νέα είσοδος) και το FDP 1,0%.
Η AfD εξασφάλισε 32 έδρες στο νέο κοινοβούλιο, η SPD 29, ενώ η Αριστερά και οι Πράσινοι από πέντε έδρες έκαστος. Η συμμετοχή ανήλθε στο 78%, αυξημένη κατά 8,2 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2021, γεγονός που υποδηλώνει την πόλωση που προκάλεσε η αναμέτρηση.
Η σοσιαλδημοκράτισσα πρωθυπουργός του κρατιδίου, Μανουέλα Σβέζιχ, εμφανίστηκε ικανοποιημένη παρά τη δεύτερη θέση. «Τι κούρσα ήταν αυτή», δήλωσε στο δημόσιο δίκτυο ARD, υπενθυμίζοντας ότι στις δημοσκοπήσεις του περασμένου έτους το κόμμα της βρισκόταν στο 19%. Η Σβέζιχ διαθέτει πλέον μια πιθανή κοινοβουλευτική πλειοψηφία με την Αριστερά και τους Πράσινους (29 + 5 + 5 = 39 έδρες σε σύνολο 46), και δήλωσε έτοιμη να συνεχίσει να κυβερνά.
Η στρατηγική του «υγιούς τοίχου» και το αδιέξοδο της AfD
Το βράδυ της Κυριακής, ο υποψήφιος της AfD για την πρωθυπουργία του κρατιδίου, Λάιφ-Έρικ Χολμ, μίλησε για «σαφή κυβερνητική εντολή». Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι διαφορετική: όλα τα άλλα κόμματα που μπήκαν στο κοινοβούλιο — SPD, Αριστερά και Πράσινοι — έχουν αποκλείσει κάθε συνεργασία μαζί της. Χωρίς εταίρο, η AfD δεν μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση, παρά το εκλογικό της θρίαμβο.
Ο γενικός γραμματέας της AfD στο κρατίδιο, Ντάριο Ζάιφερτ, δήλωσε στην Berliner Zeitung ότι «η κυβερνητική εντολή ανήκει στο ισχυρότερο κόμμα», αλλά παραδέχτηκε ότι «δεν υπάρχει εταίρος». Η συμπρόεδρος του κόμματος, Αλίτσε Βάιντελ, έσπευσε να κηρύξει «νεκρή» τη στρατηγική του «υγιούς τοίχου» (Brandmauer) — δηλαδή την άρνηση συνεργασίας με την ακροδεξιά — ζητώντας ταυτόχρονα την παραίτηση του Μερτς «σήμερα κιόλας».
Η κατάρρευση του CDU και η αντίδραση του Μερτς
Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εμφανίστηκε στα τηλεοπτικά δίκτυα 13 λεπτά μετά το κλείσιμο της κάλπης, προτού ακόμη οριστικοποιηθεί η αποτυχία του κόμματός του να περάσει το όριο του 5%. «Είναι καταστροφή», δήλωσε, αναφερόμενος στα πρώτα αποτελέσματα που έφεραν το CDU στο 5,0-5,5%. Όταν ολοκληρώθηκε η καταμέτρηση και το ποσοστό έπεσε στο 4,9%, η λέξη «καταστροφή» απέκτησε ακόμη βαρύτερο νόημα.
Ο Μερτς απέκλεισε το ενδεχόμενο παραίτησης. «Αυτό που απαιτείται τώρα είναι θάρρος, σταθερότητα και υπομονή», δήλωσε, προσθέτοντας ότι «αναλαμβάνω την ευθύνη». Τη Δευτέρα συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση του προεδρείου και του διοικητικού συμβουλίου του κόμματος στο Βερολίνο, σε μια προσπάθεια να διαχειριστεί τις εσωκομματικές αντιδράσεις.
Ο αρχηγός του CDU στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, Ντάνιελ Πέτερς, περιέγραψε την κατάσταση με ωμότητα: «Δίνουμε μάχη για την επιβίωσή μας». Σύμφωνα με το ZDF, το αποτέλεσμα ήταν το χειρότερο του CDU σε οποιαδήποτε εκλογική αναμέτρηση από το 1949.
Η νίκη της Αριστεράς στο Βερολίνο
Την ίδια ώρα, στην πρωτεύουσα, το Κόμμα της Αριστεράς σημείωσε τη μεγαλύτερη εκλογική του νίκη. Με επικεφαλής την Έλιφ Έραλπ, συγκέντρωσε 25,7% — από 12,2% το 2023 — και αναδείχθηκε πρώτη δύναμη στο τοπικό κοινοβούλιο για πρώτη φορά. Το CDU έπεσε στο 18,8%, η AfD στο 16,3%, οι Πράσινοι στο 14,3% και το SPD στο 12,1%. Ο κυβερνητικός συνασπισμός CDU-SPD του Βερολίνου έχασε τη δεδηλωμένη.
Η Έραλπ δήλωσε ότι επιθυμεί να γίνει η πρώτη αριστερή δήμαρχος του Βερολίνου. Το κόμμα της έχει ήδη αρχίσει διερευνητικές επαφές για τον σχηματισμό κυβέρνησης, με πιθανούς εταίρους τους Πράσινους και το SPD.
Μια σειρά ηττών για το CDU
Οι εκλογές της Κυριακής δεν ήταν μεμονωμένο γεγονός. Ήρθαν μόλις δύο εβδομάδες μετά τη μεγάλη νίκη της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ, όπου το κόμμα έφτασε στο 43,8%. Το CDU υπέστη απώλειες και εκεί, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει εσωτερικές πιέσεις, χαμηλά ποσοστά δημοφιλίας για τον καγκελάριο — η ικανοποίηση από τον Μερτς έχει πέσει σε ιστορικό χαμηλό — και αμφισβήτηση της ηγεσίας του.
Ο πολιτικός επιστήμονας Βόλφγκανγκ Σρέντερ, μιλώντας στο ORF, σχολίασε ότι ο Μερτς «προσπαθεί να κρατήσει τον έλεγχο της κατάστασης». Η εφημερίδα Münchner Merkur έγραψε ότι μόνο «ένα βίαιο σοκ» θα μπορούσε να σώσει τον καγκελάριο, καλώντας τον να αναγνωρίσει τα λάθη του.
Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, η Μανουέλα Σβέζιχ αναμένεται να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με την Αριστερά και τους Πράσινους για τον σχηματισμό τρικομματικής κυβέρνησης — του μοναδικού βιώσιμου σεναρίου μετά την άρνηση όλων να συνεργαστούν με την AfD. Στο Βερολίνο, η Έλιφ Έραλπ θα επιδιώξει να σχηματίσει κυβέρνηση, πιθανότατα με τους Πράσινους και το SPD.
Σε ομοσπονδιακό επίπεδο, ο Φρίντριχ Μερτς παραμένει καγκελάριος, αλλά η θέση του έχει αποδυναμωθεί σοβαρά. Το ερώτημα που πλανάται πάνω από το Βερολίνο δεν είναι αν θα παραιτηθεί — δήλωσε ότι δεν το σκέφτεται — αλλά αν μπορεί να διατηρήσει τον έλεγχο του κόμματός του μέχρι τις επόμενες ομοσπονδιακές εκλογές. Η απάντηση θα δοθεί στους επόμενους μήνες, καθώς η AfD εδραιώνεται ως μόνιμη δύναμη στο γερμανικό πολιτικό σύστημα και τα παραδοσιακά κόμματα αναζητούν τρόπο να αναχαιτίσουν την άνοδό της.
