Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει μπροστά της δύο συνεδριάσεις, στις 29 Οκτωβρίου και στις 17 Δεκεμβρίου. Μετά τη διπλή αύξηση του Σεπτεμβρίου, το Διοικητικό Συμβούλιο καλείται να αποφασίσει αν θα προχωρήσει σε τρίτη αύξηση ή αν θα περιμένει. Το Brent κινείται ξανά γύρω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, ο πληθωρισμός της ευρωζώνης παραμένει στο 3,2% και ο Γιάννης Στουρνάρας προειδοποιεί: «Δεν χρειάζεται να λάβουμε εσπευσμένες αποφάσεις».
Γιώργος Πετρίδης | 26.09.2026 Οικονομία
Δύο συνεδριάσεις απομένουν στο ημερολόγιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για το 2026: η πρώτη στις 29 Οκτωβρίου και η δεύτερη στις 17 Δεκεμβρίου. Μετά τη νέα αύξηση των τριών βασικών επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης που αποφάσισε το Διοικητικό Συμβούλιο στις 10 Σεπτεμβρίου — η δεύτερη μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν — το ερώτημα που κυριαρχεί στη Φρανκφούρτη δεν είναι αν θα υπάρξει και τρίτη αύξηση, αλλά πότε.
Η απάντηση εξαρτάται από δύο μεταβλητές. Την πορεία του πληθωρισμού τον Σεπτέμβριο, τα πρώτα στοιχεία του οποίου θα ανακοινώσει η Eurostat στις 2 Οκτωβρίου. Και τη διεθνή τιμή του πετρελαίου, που τις τελευταίες εβδομάδες κινείται με έντονη μεταβλητότητα γύρω από το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι.
Το κρίσιμο όριο και το «παράθυρο» της αποκλιμάκωσης
Το Brent σκαρφάλωσε ξανά πάνω από τα 100 δολάρια τις τελευταίες εβδομάδες, λόγω της κλιμάκωσης των επιθέσεων των Χούθι στη Σαουδική Αραβία που προκάλεσαν νέα ανησυχία για τις ροές του πετρελαίου. Ωστόσο, οι τιμές υποχώρησαν εκ νέου κάτω από το επίπεδο αυτό όταν δηλώσεις αξιωματούχων των ΗΠΑ και του Ιράν δημιούργησαν αισιοδοξία για το ενδεχόμενο συμφωνίας. Σύμφωνα με στοιχεία του πρακτορείου Yonhap, το Brent έκλεισε στα 99,25 δολάρια το βαρέλι στις 22 Σεπτεμβρίου, για πρώτη φορά κάτω από τα 100 δολάρια από τις 8 του μήνα. Στη συνέχεια, ωστόσο, επανήλθε πάνω από τα 103 δολάρια, με διακυμάνσεις που αποτυπώνουν την αβεβαιότητα της αγοράς.
Το βασικό σενάριο που εξετάζει η ΕΚΤ είναι το εξής: αν η τιμή του πετρελαίου αποκλιμακωθεί και παραμείνει κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, και τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου δεν δείξουν νέα σημαντική επιτάχυνση του πληθωρισμού, το Διοικητικό Συμβούλιο θα έχει μεγαλύτερο περιθώριο να αφήσει αμετάβλητα τα επιτόκια τον Οκτώβριο. Σε αυτή την περίπτωση, η επόμενη αύξηση θα μπορούσε να μετατεθεί για τις 17 Δεκεμβρίου, όταν η ΕΚΤ θα διαθέτει περισσότερα στοιχεία για την ένταση και τη διάρκεια του ενεργειακού σοκ. Μια σταθεροποίηση κάτω από τα 100 δολάρια θα περιόριζε τον κίνδυνο ενός νέου ισχυρού κύματος ανατιμήσεων στην ενέργεια και, μέσω αυτού, στην υπόλοιπη οικονομία.
Αντίθετα, μια νέα και παρατεταμένη άνοδος πάνω από αυτό το επίπεδο θα αύξανε τις πιέσεις στην ΕΚΤ για ταχεία αντίδραση, καθώς θα ενίσχυε τις ενδείξεις ότι το ενεργειακό σοκ αποκτά πιο μόνιμα χαρακτηριστικά.
Ο πληθωρισμός του Σεπτεμβρίου και οι προβλέψεις της ΕΚΤ
Η πορεία του πληθωρισμού τον Σεπτέμβριο θα επηρεάσει άμεσα τις αποφάσεις της ΕΚΤ, δεδομένου ότι αποτυπώνει το ύψος αλλά και την τάση στην εξέλιξη των τιμών τους επόμενους μήνες. Τον Αύγουστο, ο ετήσιος πληθωρισμός της ευρωζώνης διαμορφώθηκε στο 3,2%, από 2,9% τον Ιούλιο, με το ενεργειακό κόστος να έχει τη μεγαλύτερη συμβολή στην άνοδο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, οι τιμές της ενέργειας αυξήθηκαν κατά 14,3% σε ετήσια βάση, ενώ ο δομικός πληθωρισμός — που εξαιρεί την ενέργεια, τα τρόφιμα, το αλκοόλ και τον καπνό — διαμορφώθηκε στο 2,4%.
Στη Γερμανία ο πληθωρισμός ήταν 2,9%, στη Γαλλία 2,6%, στην Ιταλία 3,2% και στην Ισπανία 4,6%. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τη Eurostat, ο ετήσιος πληθωρισμός ανήλθε στο 3,7%.
Η ΕΚΤ προβλέπει πλέον μέσο πληθωρισμό 3% το 2026, 2,5% το 2027 και 2,1% το 2028 — δηλαδή επιστροφή κοντά στον στόχο του 2% αρκετά αργότερα απ’ ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί. Αν τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου δείξουν ότι η άνοδος παραμένει ελεγχόμενη και, κυρίως, ότι οι ενεργειακές ανατιμήσεις δεν μεταφέρονται με μεγαλύτερη ένταση στις υπηρεσίες και στα υπόλοιπα αγαθά, θα ενισχυθούν τα επιχειρήματα μέσα στην ΕΚΤ υπέρ μιας παύσης τον Οκτώβριο.
Το μήνυμα Στουρνάρα: εγρήγορση, όχι βιασύνη
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, Γιάννης Στουρνάρας, έδωσε το στίγμα της συζήτησης που βρίσκεται σε εξέλιξη εντός της κεντρικής τράπεζας. Μιλώντας στο Bloomberg στο περιθώριο της συνόδου των Ευρωπαίων υπουργών Οικονομικών και κεντρικών τραπεζιτών στο Δουβλίνο, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας αύξησης των επιτοκίων τον Οκτώβριο, εφόσον τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου δείξουν νέα έξαρση του πληθωρισμού ή σημαντική άνοδο του ενεργειακού κόστους που θα οδηγήσει την οικονομία προς το δυσμενές σενάριο της ΕΚΤ.
Παράλληλα, όμως, τάχθηκε υπέρ της αναμονής σε περίπτωση αμφιβολιών. «Δεν χρειάζεται να λάβουμε εσπευσμένες αποφάσεις», ήταν το χαρακτηριστικό μήνυμά του, επισημαίνοντας ότι μια επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας θα μπορούσε να αποτελέσει λόγο για προσωρινή παύση των αυξήσεων.
Ο κ. Στουρνάρας υπογράμμισε ακόμη ότι η οικονομία της ευρωζώνης βρίσκεται αντιμέτωπη με διαδοχικές διαταραχές από την πλευρά της προσφοράς, την ώρα που η ζήτηση παραμένει ισχυρή, λόγω της δημοσιονομικής επέκτασης και της ταχείας αύξησης των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη. Μέχρι στιγμής, σημείωσε, δεν έχουν εμφανιστεί σημαντικές δευτερογενείς επιδράσεις, ιδίως μέσω των μισθών, ωστόσο δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο ότι αυτή η εικόνα θα διατηρηθεί. Καθοριστικός παράγοντας παραμένουν οι τιμές της ενέργειας: μια συμφωνία στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να οδηγήσει σε γρήγορη αποκλιμάκωση του ενεργειακού κόστους, περιορίζοντας τις πληθωριστικές πιέσεις.
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο της ενεργειακής κρίσης
Η συζήτηση για τα επιτόκια δεν διεξάγεται σε κενό. Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με κρίση τιμών στην ενέργεια ως απόρροια των επιπτώσεων που ο πόλεμος στο Ιράν έχει στις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ο Επίτροπος Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, απηύθυνε αυτή την εβδομάδα έκκληση προς τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών να εξετάσουν τη λήψη μέτρων για τον περιορισμό της ζήτησης, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο παράτασης της κρίσης. Την ίδια ώρα, οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη κινούνται γύρω από τα 75 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ οι αποθήκες βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο για την εποχή από το 2011.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές. Αν το πετρέλαιο επιστρέψει σε επίπεδα κάτω των 100 δολαρίων και ο πληθωρισμός του Σεπτεμβρίου δεν επιφυλάξει δυσάρεστη έκπληξη, η ΕΚΤ θα έχει έναν σημαντικό λόγο να αγοράσει χρόνο στις 29 Οκτωβρίου. Αν συμβεί το αντίθετο και το ενεργειακό σοκ αρχίσει να αποκτά πιο μόνιμα χαρακτηριστικά, η συζήτηση για νέα αύξηση των επιτοκίων — στο 2,75% από 2,5% που βρίσκεται σήμερα το επιτόκιο καταθέσεων — θα επανέλθει με μεγαλύτερη ένταση.
