Αν αύριο το πρωί κοπεί το ρεύμα και το νερό για τρεις ημέρες, τι έχεις στο σπίτι; Οι περισσότεροι Έλληνες θα απαντήσουν «λίγα». Δεν είναι δικό τους λάθος: η ελληνική Πολιτική Προστασία έχει εκδώσει οδηγίες για σεισμούς, πλημμύρες, πυρκαγιές και βιομηχανικά ατυχήματα, αλλά όχι μια γενική, απλή σύσταση του τύπου «εξασφάλισε 72 ώρες αυτονομίας». Αυτό το κενό το καλύπτουν πλέον δεκάδες άλλες χώρες — και, εν μέρει, ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός.
Η λογική των 72 ωρών είναι απλή. Σε μια σοβαρή διακοπή — φυσική καταστροφή, κυβερνοεπίθεση, βλάβη σε δίκτυα — οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης δεν προλαβαίνουν να εξυπηρετήσουν όλους ταυτόχρονα. Αν τα νοικοκυριά καλύπτουν μόνα τους τα βασικά για τρεις ημέρες, οι αρχές μπορούν να επικεντρωθούν σε όσους δεν μπορούν. Η Φινλανδία, που έχει από τις πιο αναλυτικές οδηγίες, το θέτει απλά: «θα πρέπει να μπορείς να επιβιώσεις τρεις ημέρες χωρίς ρεύμα, θέρμανση, νερό και φαγητό».
Στην Ελλάδα, ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός εξέδωσε τον Μάρτιο του 2026 λίστα με 15 είδη για σακίδιο έκτακτης ανάγκης. Η λίστα είναι πρακτική και προσαρμοσμένη στα ελληνικά δεδομένα: ραδιόφωνο με μπαταρίες, φάρμακα, κουτί πρώτων βοηθειών, βασικά εργαλεία, τρόφιμα που δεν χρειάζονται μαγείρεμα, ζεστά ρούχα, φακό, φορτιστή κινητού, μετρητά (γιατί τα ΑΤΜ μπορεί να μη λειτουργούν), 6 λίτρα νερό ανά άτομο, εφεδρικό ζευγάρι γυαλιών, διπλά κλειδιά, φωτοτυπίες εγγράφων σε αδιάβροχη θήκη και είδη υγιεινής.
Τα 6 λίτρα ανά άτομο είναι το ελάχιστο για πόση. Αν υπολογίσεις και μαγείρεμα ή στοιχειώδη υγιεινή, ανεβαίνεις. Ο Δήμος Χανίων, σε δικό του φυλλάδιο, υπολογίζει 4 λίτρα ανά άτομο την ημέρα — δηλαδή 12 λίτρα για τρεις ημέρες. Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, σε οδηγό του, ανεβάζει τη σύσταση στα 4 λίτρα ημερησίως, με το 1 λίτρο για πόση και τα 3 για υγιεινή. Η διαφορά δεν είναι αντίφαση· είναι θέμα περιθωρίου ασφαλείας. Για μια τετραμελή οικογένεια, ο ρεαλιστικός στόχος είναι 16 έως 24 λίτρα νερό.
Το δεύτερο πρακτικό ζήτημα είναι το φαγητό. Δεν χρειάζεται να αγοράσεις ειδικά «τρόφιμα επιβίωσης». Οι οδηγίες όλων των χωρών συγκλίνουν σε ένα πράγμα: ό,τι δεν χρειάζεται ψυγείο ή μαγείρεμα. Κονσέρβες (τόνος, σαρδέλες, όσπρια), παξιμάδια, φρυγανιές, κράκερ, ξηροί καρποί, δημητριακά, μπάρες, αποξηραμένα φρούτα, μακράς διαρκείας γάλα. Αν έχεις μωρό, πάνες και γάλα. Αν έχεις κατοικίδιο, τροφή για εκείνο. Το κλειδί είναι να μην αγοράσεις κάτι που δεν τρως ήδη — αλλιώς θα λήξει στο ντουλάπι.
Ένα σημείο που συχνά ξεχνιέται: τα μετρητά. Σε εκτεταμένη διακοπή ρεύματος, οι κάρτες και τα ΑΤΜ μπορεί να μην λειτουργούν. Ο Ερυθρός Σταυρός το αναφέρει ρητά. Ένα μικρό απόθεμα σε χαρτονομίσματα, όχι μόνο κέρματα, καλύπτει τα βασικά.
Τι κάνεις από αύριο, χωρίς μεγάλη αγορά; Τρεις κινήσεις:
- Έλεγξε τι έχεις ήδη. Φακό, μπαταρίες, ραδιόφωνο, κουτί πρώτων βοηθειών — πολλά νοικοκυριά τα έχουν κάπου. Βρες τα, βάλ’ τα σε ένα σημείο.
- Πρόσθεσε στο εβδομαδιαίο σούπερ μάρκετ. Δύο εξτρά κονσέρβες, ένα πακέτο παξιμάδια, ένα μπουκάλι νερό παραπάνω. Σε λίγες εβδομάδες έχεις απόθεμα χωρίς να το καταλάβεις.
- Βάλε υπενθύμιση για έλεγχο. Οι οδηγίες συνιστούν έλεγχο κάθε έξι μήνες — λήξεις, μπαταρίες, νερό.
Η ελληνική ιδιαιτερότητα είναι ότι δεν χρειάζεται να επινοήσεις τίποτα. Ο Ερυθρός Σταυρός έχει τη λίστα. Οι δήμοι έχουν κατά τόπους φυλλάδια. Το μόνο που λείπει είναι μια εθνική, απλή, κατανοητή σύσταση — και μέχρι να υπάρξει, το να έχεις 72 ώρες αυτονομίας είναι απόφαση που παίρνεις μόνος σου, με κόστος μικρότερο από ένα μεσημεριανό έξω.
