Η Γαλλία έστειλε ρηματική διακοίνωση, η Τουρκία επικαλέστηκε «συγκατάθεση» και η Αθήνα απάντησε με αντι-NAVTEX. Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει πώς αποτιμήθηκε η πλειοψηφία στην εταιρεία ενός έργου με ευρωπαϊκή επιχορήγηση 657 εκατ. ευρώ.
Δημήτρης Γιαλουράκης | 11/11/2026 | ΑΠΟΨΕΙΣ
Η κυβέρνηση λέει ότι η ακριβής διαδρομή του ερευνητικού πλοίου ήταν γνωστή σε όλους από την ελληνική NAVTEX. Ωραία. Αν η ελληνική NAVTEX αρκούσε για να πληροφορηθεί η Τουρκία τη διαδρομή, ποια πρόσθετη ανάγκη κάλυψε η ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας προς την Άγκυρα; Αυτό είναι το ερώτημα που γίνεται πιο πιεστικό μετά την τελευταία τουρκική αναγγελία.
Τρεις αναγγελίες και μια διακοίνωση
Στις 6 Νοεμβρίου εκδόθηκε η ελληνική άδεια για τις εργασίες και ακολούθησε η ελληνική αγγελία προς ναυτιλλομένους. Το απόγευμα της 10ης Νοεμβρίου, το γαλλικό ερευνητικό Abeille Marengo απέπλευσε από το Ηράκλειο. Το πρώτο στάδιο της αποστολής ήταν οι δοκιμές βαθμονόμησης του εξοπλισμού, πριν από τις προβλεπόμενες έρευνες βυθού για τη διασύνδεση Κρήτης–Κύπρου.
Το ίδιο βράδυ ο σταθμός της Αττάλειας εξέδωσε την FA76-1127/26. Η τουρκική αναγγελία υποστήριζε ότι οι διαδρομές είχαν συντονιστεί με τις τουρκικές αρχές και ότι είχε εξασφαλιστεί η συγκατάθεσή τους. Στις 00:05 της 11ης Νοεμβρίου, ώρα Ελλάδας, ο σταθμός Ηρακλείου εξέδωσε την αντι-NAVTEX 1441/26, χαρακτήρισε άκυρη την τουρκική αγγελία και επιβεβαίωσε ότι η αρχική ελληνική HA15-1411/26 παραμένει σε ισχύ. Η ελληνική απάντηση παρέπεμψε στις άδειες των ελληνικών αρχών και επισήμανε ότι σημαντικό τμήμα των γραμμών έρευνας βρίσκεται σε ελληνική ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα.
Κύκλοι του ελληνικού ΥΠΕΞ δήλωσαν ότι άδεια ζητήθηκε και χορηγήθηκε μόνο από την Ελλάδα και την Κύπρο. Επισήμαναν επίσης ότι η τουρκική NAVTEX εκδόθηκε αφού το πλοίο είχε ήδη αρχίσει να κινείται βάσει της ελληνικής αναγγελίας και ότι οι συντεταγμένες ήταν δημοσιευμένες. Η Αθήνα έχει κάθε λόγο να απορρίπτει τον τουρκικό ισχυρισμό. Η αναγγελία της Αττάλειας αποτυπώνει τη θέση της Άγκυρας. Ο ισχυρισμός της περί συντονισμού χρειάζεται ανεξάρτητη τεκμηρίωση.
Ο τραγέλαφος βρίσκεται στη σειρά των κινήσεων. Ενώ είχε εκδοθεί ελληνική NAVTEX, μια σύμμαχος χώρα έκρινε σκόπιμο να ενημερώσει χωριστά την Τουρκία με κρατική διακοίνωση. Η Άγκυρα εμφανίστηκε στη συνέχεια να δίνει τη συγκατάθεσή της και η Αθήνα χρειάστηκε να επαναβεβαιώσει με νέα αναγγελία ποιος είναι αρμόδιος. Η ελληνική αντι-NAVTEX απαντά στην Τουρκία. Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει ακόμη να εξηγήσει τι επιδίωξε η Γαλλία.
Γιατί χρειάστηκε η γαλλική διακοίνωση;
Από τις 3 Οκτωβρίου, τα «Νέα» κατέγραφαν ότι η Άγκυρα ζητούσε γραπτή ενημέρωση και ότι υπήρχαν επαφές της Meridiam με την τουρκική πλευρά. Το ρεπορτάζ ξεχώριζε την ελληνική αναφορά σε γνωστοποίηση από την τουρκική απαίτηση για προηγούμενο συντονισμό. Στις 9 Νοεμβρίου, ο Παύλος Μαρινάκης επιβεβαίωσε ότι η ελληνική πλευρά γνώριζε το περιεχόμενο της γαλλικής ενημέρωσης, διευκρινίζοντας ότι ο ίδιος δεν το γνώριζε προσωπικά.
Η λέξη «ενημέρωση» περιγράφει τι έγινε. Η αιτία παραμένει προς εξήγηση. Υπήρχε συγκεκριμένη υποχρέωση για χωριστή κρατική ενημέρωση; Υπήρχε πληροφορία που δεν κάλυπτε η NAVTEX; Ή κρίθηκε αναγκαία η γαλλική παρέμβαση για να αποφευχθεί τουρκική παρεμπόδιση; Αν αυτός ήταν ο σκοπός, ο Γιώργος Γεραπετρίτης οφείλει να πει τι ζήτησε η Αθήνα από το Παρίσι, πότε έλαβε γνώση του κειμένου και ποια θέση διατύπωσε πριν από την αποστολή του.
Η Άγκυρα μπορούσε να προβάλει τον ισχυρισμό περί συγκατάθεσης και χωρίς τη γαλλική διακοίνωση. Ακριβώς γι’ αυτό η κίνησή της ήταν προβλέψιμη. Τι είχαν συμφωνήσει εκ των προτέρων Αθήνα και Παρίσι για την περίπτωση που η Τουρκία θα εμφάνιζε τις έρευνες ως αποτέλεσμα δικής της συναίνεσης; Και τι έχει δηλώσει δημοσίως η Γαλλία απέναντι στον συγκεκριμένο ισχυρισμό;
Αυτό εννοούμε όταν λέμε ότι πολιτική σημαίνει πρόβλεψη. Εξετάζεις πριν από την απόφαση πώς μπορεί να την αξιοποιήσει η άλλη πλευρά. Αν μια απαίτηση για ειδική ενημέρωση ικανοποιείται κάθε φορά που η Άγκυρα απειλεί να αντιδράσει, η Τουρκία αποκτά κίνητρο να επαναλάβει την ίδια πίεση στο επόμενο έργο. Αυτό είναι το προηγούμενο που οφείλει να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση.
Με ποια αποτίμηση πέρασε το 66% στη Meridiam;
Στις 5 Αυγούστου, στο Μέγαρο Μαξίμου, υπογράφηκε η συμφωνία για την είσοδο της Meridiam στην εταιρεία Great Sea Interconnector. Ο πρωθυπουργός μίλησε για ενίσχυση της κεφαλαιακής βάσης και καλύτερη κατανομή του ρίσκου. Η GSI εμφανίζει σήμερα τη Meridiam με 66% και τον ΑΔΜΗΕ με 34%. Εξακολουθεί επίσης να εμφανίζει τον ΑΔΜΗΕ ως ορισμένο φορέα υλοποίησης. Το 66% αφορά τις μετοχές της εταιρείας. Η μεταβίβαση των περιουσιακών στοιχείων και των συμβάσεων του έργου είναι χωριστό ζήτημα, το οποίο ο ίδιος ο ΑΔΜΗΕ περιγράφει στα εταιρικά του έγγραφα.
Για την απόκτηση του 66% έχει δημοσιευθεί ποσό περίπου 3,05 εκατ. ευρώ. Συμπίπτει ακριβώς με το 66% του ονομαστικού μετοχικού κεφαλαίου των 4,625 εκατ. ευρώ. Στις επίσημες γνωστοποιήσεις που εξετάσαμε δεν αναφέρεται το καταβληθέν τίμημα. Αν επιβεβαιωθεί το ποσό, με ποια αποτίμηση κρίθηκε εύλογο να δοθεί η πλειοψηφία στην ονομαστική αξία των μετοχών;
Η εταιρεία είχε συσταθεί για ένα έργο με εγκεκριμένο προϋπολογισμό 1,94 δισ. ευρώ και ευρωπαϊκή επιχορήγηση περίπου 657 εκατ. ευρώ. Ο ΑΔΜΗΕ είχε ήδη εισπράξει 164,5 εκατ. ευρώ από την επιχορήγηση ως προχρηματοδότηση και ανέφερε 251,4 εκατ. ευρώ καταβολές στον ανάδοχο του καλωδιακού τμήματος. Είχε επίσης υποβάλει στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων αίτημα δανεισμού της τάξης του 1 δισ. ευρώ, το οποίο, σύμφωνα με το ρεπορτάζ της 9ης Νοεμβρίου, βρισκόταν υπό εξέταση.
Αυτή ήταν η «προίκα» του έργου. Πώς μπήκε στην αποτίμηση; Η επιχορήγηση μειώνει τις χρηματοδοτικές ανάγκες. Οι συμβάσεις, οι έρευνες και οι εργασίες που είχαν ήδη γίνει επηρεάζουν την αξία της συμμετοχής. Το υπό εξέταση δάνειο μπορεί να διευκολύνει την κατασκευή, με όρους και υποχρεώσεις αποπληρωμής. Η αποτίμηση του 66% πρέπει να δείχνει τι από αυτά θα μπορούσε να αξιοποιήσει η GSI, ποια ρυθμιζόμενα έσοδα προβλέπονταν και ποιες υποχρεώσεις και κινδύνους ανέλαβε ο νέος πλειοψηφών μέτοχος.
Έχει επίσης αναφερθεί δανειακή χρηματοδότηση περίπου 17 εκατ. ευρώ από τη Meridiam προς την GSI για τις άμεσες ανάγκες. Αυτή η χρηματοδότηση πρέπει να εξεταστεί χωριστά από το τίμημα των μετοχών και από τη δεσμευτική εισφορά ιδίων κεφαλαίων για την κατασκευή. Πόσα δεσμεύτηκε να βάλει η Meridiam από δικά της κεφάλαια, πότε και με ποιες συνέπειες αν δεν τα καταβάλει;
Τι ζητούν οι ρυθμιστές και τι οφείλει να δώσει η κυβέρνηση
Τα ερωτήματα αυτά έχουν ήδη τεθεί θεσμικά. Στις 26 Αυγούστου, οι ρυθμιστικές αρχές Ελλάδας και Κύπρου ζήτησαν, σύμφωνα με τον «Φιλελεύθερο», το πλήρες κείμενο της συμφωνίας, τα παραρτήματά της και στοιχεία για την οικονομική συμβολή της Meridiam. Στις 20 Οκτωβρίου, ο πρόεδρος της ΡΑΕΚ δήλωσε στην κυπριακή Βουλή ότι περίμενε ακόμη απάντηση από τον ΑΔΜΗΕ. Το Μαξίμου είχε ήδη διακηρύξει ότι το ρίσκο μοιράστηκε καλύτερα. Οι αρμόδιοι ρυθμιστές ζητούσαν ακόμη τα στοιχεία για να ελέγξουν πώς μοιράστηκε.
Η κυβέρνηση και ο ΑΔΜΗΕ οφείλουν να απαντήσουν συγκεκριμένα.
- Ποιο ήταν το συμφωνημένο και ποιο το καταβληθέν τίμημα για το 66%; Ποιος το εισέπραξε και ποια αποτίμηση το στηρίζει;
- Πώς αποτιμήθηκαν η ευρωπαϊκή επιχορήγηση, η πρόοδος του έργου και τα δικαιώματα επί των μελλοντικών εσόδων; Ποια περιουσιακά στοιχεία και ποιες συμβάσεις μεταφέρθηκαν ή προβλέπεται να μεταφερθούν στην GSI;
- Ποια ίδια κεφάλαια δεσμεύτηκε να εισφέρει η Meridiam; Ποιος θα δανειστεί από την ΕΤΕπ, εφόσον εγκριθεί το δάνειο, και ποιος θα παράσχει τυχόν εγγυήσεις;
- Τι κερδίζουν ο ΑΔΜΗΕ και το ελληνικό Δημόσιο; Ποιος ανακτά τις δαπάνες που έχουν ήδη γίνει, πώς αμείβεται ο ΑΔΜΗΕ για τη λειτουργία και ποιος πληρώνει σε περίπτωση υπέρβασης κόστους ή ματαίωσης;
- Έλαβαν οι ρυθμιστές τη συμφωνία και τα παραρτήματά της; Πότε δόθηκαν και τι απαντήθηκε στα ερωτήματά τους;
Η ενεργειακή διασύνδεση της Κύπρου πρέπει να προχωρήσει. Η σημασία της επιβάλλει στην κυβέρνηση να εξηγήσει τις επιλογές που έκανε στο όνομά της. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης να εξηγήσει ποια ανάγκη κάλυψε η γαλλική διακοίνωση πέρα από την ελληνική NAVTEX. Το Μαξίμου και ο ΑΔΜΗΕ να παρουσιάσουν την αποτίμηση, το τίμημα και τους όρους με τους οποίους πέρασε το 66% στη Meridiam. Η αντι-NAVTEX εκδόθηκε μέσα σε ώρες. Για αυτά τα ερωτήματα υπάρχουν έγγραφα και αποφάσεις που μπορούν να παρουσιαστούν.
