Μια νέα φιλοσοφία στη φορολογική σχέση κράτους και πολίτη προτείνει η Διαρκής Επιστημονική Επιτροπή Φορέων της Αγοράς, με υπόμνημα προς το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Στον πυρήνα των προτάσεων βρίσκεται η καθιέρωση ενός θεσμοθετημένου «Καθεστώτος Συνεπούς Φορολογουμένου», το οποίο θα αξιολογεί με αντικειμενικά κριτήρια –όπως η εμπρόθεσμη υποβολή δηλώσεων, η συνέπεια στις ψηφιακές υποχρεώσεις (myDATA, POS) και η απουσία παραβάσεων– και θα επιβραβεύει τους συνεπείς με μειωμένη προκαταβολή φόρου, ταχύτερες επιστροφές και λιγότερους ελέγχους.
Γιώργος Πετρίδης | 03.09.2026 Οικονομία
Μια σημαντική παρέμβαση στο φορολογικό τοπίο της χώρας έρχεται από τη Διαρκής Επιστημονική Επιτροπή Φορέων της Αγοράς, η οποία κατέθεσε στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ένα ολοκληρωμένο υπόμνημα με προτάσεις για το φορολογικό καθεστώς των ελευθέρων επαγγελματιών και των επιχειρήσεων. Οι προτάσεις αυτές αναμένεται να αποτελέσουν τον βασικό κορμό των εξαγγελιών του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.
Στον πυρήνα του προτεινόμενου μοντέλου βρίσκεται η καθιέρωση ενός θεσμοθετημένου «Καθεστώτος Συνεπούς Φορολογουμένου». Η βασική λογική είναι απλή: όσο περισσότερα πραγματικά δεδομένα έχει στη διάθεσή της η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) για τα έσοδα, τα έξοδα και τις συναλλαγές μιας επιχείρησης ή ενός επαγγελματία, τόσο μικρότερη θα είναι η ανάγκη προσδιορισμού του φορολογητέου εισοδήματος με τεκμαρτό τρόπο. Το νέο σύστημα συνδέει τις φορολογικές ελαφρύνσεις με την πραγματική οικονομική δραστηριότητα.
Πώς θα αξιολογείται η συνέπεια
Η αξιολόγηση της φορολογικής συνέπειας προτείνεται να γίνεται σε κυλιόμενη τριετή βάση, ώστε να επιβραβεύεται η διαχρονική συμπεριφορά και όχι μια πρόσκαιρη συμμόρφωση. Σύμφωνα με τις προτάσεις, τα κριτήρια που θα λαμβάνονται υπόψη περιλαμβάνουν, ενδεικτικά:
- Την εμπρόθεσμη υποβολή φορολογικών δηλώσεων και την εμπρόθεσμη καταβολή των φορολογικών υποχρεώσεων.
- Την απουσία σοβαρών φορολογικών παραβάσεων.
- Τη συνέπεια στις υποχρεώσεις του myDATA και στις λοιπές ψηφιακές διαδικασίες (POS, ηλεκτρονική τιμολόγηση).
- Τη συνέπεια στις ασφαλιστικές υποχρεώσεις.
- Το ιστορικό συναλλαγών και την απουσία ενδείξεων συστηματικής παραβατικότητας.
Τα «μπόνους» για τους συνεπείς
Ανάλογα με τον βαθμό και τη διάρκεια της φορολογικής συνέπειας, το νέο σύστημα θα μπορούσε να παρέχει μια σειρά από σημαντικά οφέλη. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- Μειωμένη προκαταβολή φόρου: Ένα από τα κεντρικά αιτήματα των φορέων.
- Ταχύτερες επιστροφές φόρου: Με αυτοδίκαιη τοκοφορία, ώστε να μειώνεται η πραγματική οικονομική επιβάρυνση.
- Μειωμένη ένταση προληπτικών ελέγχων και προτεραιότητα στη φορολογική ενημερότητα.
- Ευνοϊκότερη αντιμετώπιση σε ρυθμίσεις οφειλών και δυνατότητα αυτοδιόρθωσης χωρίς πρόστιμο για τυπικές παραβάσεις.
Ουσιαστικά, πρόκειται για μια επιβράβευση της συμμόρφωσης με τα ψηφιακά εργαλεία της ΑΑΔΕ, την εμπρόθεσμη καταβολή ή ρύθμιση οφειλών και την έκταση των ηλεκτρονικών συναλλαγών.
Οι ωφελούμενοι και οι υπόλοιπες προτάσεις
Από την εφαρμογή του νέου μοντέλου θα μπορούσαν να ωφεληθούν, μεταξύ άλλων, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις που είναι φορολογικά και ασφαλιστικά συνεπείς, πραγματοποιούν επενδύσεις, αυξάνουν το προσωπικό τους και επανεπενδύουν τα κέρδη τους. Παράλληλα, ωφελημένοι μπορούν να είναι ελεύθεροι επαγγελματίες με πραγματικά χαμηλή δραστηριότητα, νέες και νεοφυείς επιχειρήσεις, επιχειρήσεις έντασης εργασίας, καθώς και επιχειρήσεις που πραγματοποιούν πράσινες ή ψηφιακές επενδύσεις.
Εκτός από το «Καθεστώς Συνεπούς Φορολογουμένου», η Επιτροπή προτείνει μια σειρά από πρόσθετες παρεμβάσεις, όπως:
- Τη σταδιακή μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης των νομικών προσώπων.
- Τη σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος.
- Την αύξηση της φορολογικής ελάφρυνσης για τους νέους επαγγελματίες, από 10.000 σε 20.000 ευρώ.
- Την κατάργηση ή ουσιαστική αναμόρφωση του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος των ελευθέρων επαγγελματιών.
- Το «πάγωμα» του ΦΠΑ και του φόρου υπεραξίας στα ακίνητα.
Σύμφωνα με πληροφορίες της euro2day, η κυβέρνηση σχεδιάζει τη χρήση ειδικού αλγορίθμου για την αξιολόγηση της φορολογικής συνέπειας, ο οποίος θα «μετρά» τον βαθμό συμμόρφωσης και θα μπορεί να οδηγεί σε σταδιακή μείωση ή ακόμη και σε μη εφαρμογή του τεκμαρτού εισοδήματος για επαγγελματίες ή κλάδους που εμφανίζουν σταθερά υψηλή φορολογική και ασφαλιστική συνέπεια.
Οι προτάσεις της Επιστημονικής Επιτροπής Φορέων ανοίγουν τον δρόμο για μια νέα εποχή στη φορολογική σχέση κράτους και πολίτη, όπου η συνέπεια και η διαφάνεια θα ανταμείβονται, ενώ οι οριζόντιες επιβαρύνσεις θα μειώνονται σταδιακά. Το επόμενο διάστημα αναμένονται οι επίσημες εξαγγελίες του πρωθυπουργού από το βήμα της ΔΕΘ, που θα κρίνουν σε μεγάλο βαθμό την τελική μορφή των παρεμβάσεων.
