ΑρχικήΑΠΟΨΕΙΣΚεντροαριστερός ψηφοφόρος: Όταν κουράζεσαι να ελπίζεις

Κεντροαριστερός ψηφοφόρος: Όταν κουράζεσαι να ελπίζεις

Η απογοήτευση του κεντροαριστερού ψηφοφόρου, η φθορά της πολιτικής εμπιστοσύνης και οι προϋποθέσεις για να ξαναχτιστεί μια ουσιαστική σχέση εκπροσώπησης

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΙΑΛΟΥΡΑΚΗΣ | 20/11/2026 | ΑΠΟΨΕΙΣ

Υπάρχει ένας ψηφοφόρος που δυσκολεύεται πια να ενθουσιαστεί. Ακούει τις εξαγγελίες, παρακολουθεί τις μετακινήσεις προσώπων, βλέπει τις καινούργιες πολιτικές πρωτοβουλίες και κρατά αποστάσεις. Έχει υποστηρίξει, έχει διαφωνήσει με φίλους, έχει υπερασπιστεί επιλογές που αργότερα τον εξέθεσαν. Πριν πιστέψει την επόμενη υπόσχεση, αναρωτιέται πόσο θα του κοστίσει άλλη μία διάψευση.

Αυτό το συναίσθημα αξίζει να απασχολήσει σοβαρά την Κεντροαριστερά. Η συζήτηση για την ανασυγκρότησή της περιστρέφεται διαρκώς γύρω από πρόσωπα, ποσοστά και συνεργασίες. Όμως ανάμεσα στις ηγεσίες και στους πολίτες υπάρχει μια απόσταση που καμία συμφωνία κορυφής δεν καλύπτει αυτομάτως: η φθαρμένη εμπιστοσύνη.

Ο κεντροαριστερός ψηφοφόρος και η φθορά της εμπιστοσύνης

Ο κεντροαριστερός ψηφοφόρος, βεβαίως, δεν είναι ένας άνθρωπος με ενιαία διαδρομή. Άλλος παραμένει στο κόμμα του, άλλος αναζητεί διαφορετική εκπροσώπηση, άλλος σκέφτεται την αποχή. Υπάρχουν διαφορετικές γενιές, εμπειρίες και ευθύνες. Θα ήταν βολικό για τις ηγεσίες να αποδώσουν όλη αυτή τη δυσκολία σε έναν λαό που έγινε απαισιόδοξος. Θα τις απάλλασσε από την υποχρέωση να εξετάσουν τη δική τους συμπεριφορά.

Γιατί η δυσπιστία έχει και πολιτικές αιτίες. Όταν μια διαφωνία αρχών καταλήγει σε προσωπική σύγκρουση, όταν άνθρωποι που συνεργάζονταν καταγγέλλουν ο ένας την καταλληλότητα του άλλου, ο πολίτης δικαιούται να ρωτήσει: πότε ακριβώς ανακάλυψαν όσα σήμερα θεωρούν αυτονόητα; Και γιατί δεν τα έλεγαν όταν του ζητούσαν να τους εμπιστευτεί;

Αυτές οι αντιφάσεις αφήνουν ίχνος. Κάθε επόμενη έκκληση για συστράτευση συναντά τις προηγούμενες εξηγήσεις που δεν δόθηκαν. Η πολιτική μνήμη δεν σβήνει επειδή αλλάζει ένα όνομα, ένα έμβλημα ή μια ηγεσία. Όποιος αισθάνθηκε ότι χρησιμοποιήθηκε ως χειροκροτητής χρειάζεται λόγους για να επιστρέψει ως συμμέτοχος.

Η καθημερινότητα δεν περιμένει τις κομματικές διεργασίες

Υπάρχει επίσης μια εξάντληση που γεννά η μόνιμη απαίτηση για υπομονή. Να προηγηθεί η ενότητα. Να ολοκληρωθούν οι εσωτερικές διαδικασίες. Να βρεθεί ο κατάλληλος συσχετισμός. Στο μεταξύ, ο πολίτης πρέπει να πληρώσει το ενοίκιο, να βρει γιατρό και να αποφασίσει αν ο μισθός του επιτρέπει μια στοιχειώδη ασφάλεια. Η απόσταση ανάμεσα στον χρόνο των κομματικών διεργασιών και στον χρόνο της καθημερινής ανάγκης μπορεί να γίνει αγεφύρωτη.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ακόμη και η επιθυμία για κυβερνητική αλλαγή δεν μετατρέπεται αναγκαστικά σε εμπιστοσύνη προς την αντιπολίτευση. Κάποιος μπορεί να απορρίπτει τον τρόπο με τον οποίο κυβερνάται η χώρα και ταυτόχρονα να μην πείθεται από εκείνους που ζητούν να την κυβερνήσουν. Αυτή η στάση χρειάζεται πολιτική απάντηση. Η επίπληξη προς τον αναποφάσιστο συνήθως μεγαλώνει την απόσταση.

Το ίδιο συμβαίνει όταν ο ψηφοφόρος καλείται να στηρίξει μια παράταξη κυρίως για να αποτρέψει τη νίκη της άλλης. Το επιχείρημα έχει εκλογική δύναμη, αλλά περιορισμένη διάρκεια. Για να αποκτήσει σταθερή σχέση με μια πολιτική πρόταση, πρέπει να μπορεί να διακρίνει το περιεχόμενό της: ποιες αλλαγές προηγούνται, ποιον ωφελούν, πώς χρηματοδοτούνται και ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη εφαρμογής τους.

Το δικαίωμα στην αμφιβολία

Η απαίτηση για συγκεκριμένες απαντήσεις συχνά αντιμετωπίζεται ως έλλειψη ενθουσιασμού. Κι όμως, μπορεί να είναι ένδειξη ωριμότητας. Ο άνθρωπος που ζητά περισσότερες εγγυήσεις πριν εμπιστευτεί ξανά έχει κάθε δικαίωμα να το κάνει. Δεν οφείλει σε κανέναν διαρκή πολιτική πίστωση επειδή κάποτε μοιράστηκαν την ίδια αφετηρία.

Υπάρχει, φυσικά, και ο κίνδυνος η απογοήτευση να παγιωθεί στην πεποίθηση ότι όλοι είναι ίδιοι. Τότε οι πραγματικές διαφορές χάνονται και η ευθύνη παύει να αποδίδεται συγκεκριμένα. Η δημοκρατία χρειάζεται πολίτες που συγκρίνουν και ελέγχουν. Οι πολιτικές ηγεσίες έχουν ευθύνη να κάνουν αυτή τη σύγκριση ουσιαστική, παρουσιάζοντας επιλογές που αντέχουν σε ερωτήσεις.

Πώς ξαναχτίζεται η εμπιστοσύνη

Η εμπιστοσύνη θα μπορούσε να αρχίσει να ξαναχτίζεται με πράγματα απαιτητικά, αλλά κατανοητά: παραδοχή συγκεκριμένων λαθών, καθαρές δεσμεύσεις, συνέπεια στις συνεργασίες και λογοδοσία όταν οι αποφάσεις αλλάζουν. Με στελέχη που μπορούν να εξηγήσουν μια πρόταση και να ακούσουν μια αντίρρηση χωρίς να θεωρούν τον πολίτη εχθρό.

Ο κουρασμένος ψηφοφόρος δεν χρειάζεται άλλον έναν λόγο που θα του εξηγήσει πόσο κρίσιμη είναι η επόμενη κάλπη. Το γνωρίζει. Χρειάζεται να δει ότι η δική του συμμετοχή έχει αξία και μετά το κλείσιμο της κάλπης. Ότι η εμπιστοσύνη που ζητούν θα συνοδεύεται από ευθύνη εκείνων που την παραλαμβάνουν.

Το δικαίωμα να ελπίζεις ξανά προϋποθέτει την ελευθερία να ρωτάς, να αμφιβάλλεις και να απαιτείς αποδείξεις. Από εκεί μπορεί να ξεκινήσει μια σοβαρή ανασυγκρότηση της Κεντροαριστεράς.

ΔΗΜΟΦΙΛΗ