NEWSROOM | 13 Αυγούστου 2026 ΠΟΛΙΤΙΚΗ
- Το Γ’ Τμήμα του ΣτΕ ακύρωσε τις άδειες λειτουργίας των CITY University, Keele University και Anatolia College, λόγω νομικών προβλημάτων στις κανονιστικές πράξεις.
- Η απόφαση δεν αφορά τη συνταγματικότητα του νόμου — η Ολομέλεια του ΣτΕ είχε ήδη κρίνει τον νόμο 5094/2024 συνταγματικό τον Ιούνιο του 2025.
- Η αντιπολίτευση επιμένει στην αντισυνταγματικότητα των ιδιωτικών πανεπιστημίων, αλλά το ενωσιακό δίκαιο και οι αποφάσεις του ΔΕΕ επιτρέπουν την ελεύθερη εγκατάσταση εκπαιδευτικών ιδρυμάτων από άλλα κράτη-μέλη.
- Η Ελλάδα δεν μπορεί να αποκλείσει τα ευρωπαϊκά ιδιωτικά πανεπιστήμια, καθώς κάτι τέτοιο θα συνιστούσε περιορισμό των θεμελιωδών ελευθεριών της εσωτερικής αγοράς.
Το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε τις άδειες λειτουργίας τριών ιδιωτικών πανεπιστημίων, αλλά η απόφαση αφορά νομικές ατέλειες στις κανονιστικές πράξεις, όχι τη συνταγματικότητα του νόμου. Η αντιπολίτευση επιμένει στην αντισυνταγματικότητα των ιδιωτικών πανεπιστημίων, αγνοώντας όμως ότι η Ελλάδα, ως κράτος-μέλος της ΕΕ, δεν μπορεί να αποκλείσει τα ευρωπαϊκά ιδιωτικά πανεπιστήμια, τα οποία έχουν δικαίωμα εγκατάστασης σε όλη την Ευρώπη βάσει του ενωσιακού δικαίου.
Το Γ’ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας, υπό την προεδρία του αντιπροέδρου Διομήδη Κυριλόπουλου, ακύρωσε τις άδειες λειτουργίας και τα προγράμματα σπουδών των CITY University, Keele University και Anatolia College στο σύνολό τους. Όπως αναφέρεται στο σκεπτικό, η ακύρωση βασίζεται σε νομικά προβλήματα που εντοπίστηκαν στις κανονιστικές πράξεις που διέπουν τη λειτουργία τους.
Την προσφυγή είχε καταθέσει ο καθηγητής της Νομικής Σχολής Αθηνών, Παναγιώτης Λαζαράτος, ο οποίος υποδέχθηκε θετικά τις αποφάσεις: «Με χαρά υποδέχομαι τις σημερινές αποφάσεις για τις οποίες επένδυσα πολύ προσωπικό αγώνα. Ας είναι αυτές οι αποφάσεις ένα μήνυμα που εμπεδώνει την εμπιστοσύνη των πολιτών στη Δικαιοσύνη».
Η αντίφαση της αντιπολίτευσης
Η αντιπολίτευση επιμένει στην αντισυνταγματικότητα των ιδιωτικών πανεπιστημίων, επικαλούμενη το άρθρο 16 του Συντάγματος. Ωστόσο, η ίδια η Ολομέλεια του ΣτΕ είχε κρίνει τον νόμο 5094/2024 συνταγματικό τον Ιούνιο του 2025, ανοίγοντας τον δρόμο για την εγκατάσταση μη κρατικών πανεπιστημίων.
Το ΣτΕ στηρίχθηκε στο άρθρο 28 του Συντάγματος και στην ανάγκη εναρμόνισης με το ενωσιακό δίκαιο. Όπως επισημαίνουν συνταγματολόγοι, το άρθρο 16 δεν μπορεί να λειτουργεί ως «ασπίδα» έναντι των θεμελιωδών ελευθεριών της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ.
Τι λέει το ευρωπαϊκό δίκαιο
Η βασική αντίφαση της επιχειρηματολογίας της αντιπολίτευσης είναι ότι αγνοεί την ευρωπαϊκή διάσταση του ζητήματος. Τα ευρωπαϊκά ιδιωτικά πανεπιστήμια είναι επιχειρήσεις που, εφόσον είναι ευρωπαϊκές, μπορούν να δραστηριοποιούνται ελεύθερα σε όλη την Ευρώπη, βάσει της ελευθερίας εγκατάστασης και της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών.
Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) έχει αποφανθεί ότι κάθε εθνικό μέτρο που καθιστά λιγότερο ελκυστική ή δυσχεραίνει την εγκατάσταση ενός παρόχου υπηρεσιών εκπαίδευσης από άλλο κράτος-μέλος συνιστά περιορισμό. Ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ κατοχυρώνει ρητά την ελευθερία ίδρυσης εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.
Επομένως, η Ελλάδα δεν μπορεί να αποκλείσει τα ευρωπαϊκά ιδιωτικά πανεπιστήμια, ακόμη κι αν η αντιπολίτευση το επιθυμεί. Κάτι τέτοιο θα παραβίαζε τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της χώρας και θα οδηγούσε σε προσφυγές στο ΔΕΕ. Η απόφαση του ΣτΕ ακυρώνει συγκεκριμένες άδειες λόγω νομικών ατελειών, αλλά δεν αμφισβητεί το δικαίωμα των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων να λειτουργούν στην Ελλάδα.
Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι αν θα υπάρξουν ιδιωτικά πανεπιστήμια στην Ελλάδα — θα υπάρξουν, γιατί το επιβάλλει το ευρωπαϊκό δίκαιο. Το ζητούμενο είναι αν η κυβέρνηση θα φροντίσει να θωρακίσει νομικά τη διαδικασία αδειοδότησης, ώστε να αποφευχθούν νέα νομικά αδιέξοδα.
