Σε μια περίοδο έντονης διπλωματικής δραστηριότητας, το χώρο της Ανατολικής Μεσογείου διασχίζουν υποβρύχια ρεύματα και παράλληλες διεθνείς κινήσεις. Το πολυμερές σχήμα 5Χ5 και άλλες πλατφόρμες συνεργασίας λειτουργούν ως σκηνικά για διαπραγματεύσεις πάνω σε ζητήματα ασφάλειας, ενέργειας, θαλάσσιων δικαιωμάτων και μεταναστευτικών ροών.

Καθώς οι παράκτιες χώρες ενισχύουν τις συμμαχίες τους, υπάρχουν παράγοντες που παρακολουθούν από τα περιθώρια, ετοιμάζοντας απρόσμενες κινήσεις.

Τριμερείς Συναντήσεις και Σύντομα Σχέδια

Μετά την τριμερή συνάντηση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ στην Ιερουσαλήμ, η σκυτάλη περνάει στο Κάιρο, όπου αναμένεται συνάντηση των Υπουργών Εξωτερικών Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου. Οι Γ. Γεραπετρίτης, Κ. Κόμπος και Μπ. Αμπντελατί έχουν ήδη συμφωνήσει τηλεφωνικά για μια επικείμενη συνάντηση, με στόχο την αντιμετώπιση των ταχεών εξελίξεων στην περιοχή.

Το Παιχνίδι της Άγκυρας: Η Χεζμπολάχ ως Εργαλείο Πίεσης

Η πρόσφατη υπογραφή της συμφωνίας για την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) ανάμεσα σε Κύπρο και Λίβανο προκάλεσε ισχυρή δυσαρέσκεια στην Άγκυρα. Ως αντίδραση, πληροφορίες δείχνουν ότι ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξερευνά το ενδεχόμενο να αξιοποιήσει την οργάνωση Χεζμπολάχ στο Λίβανο, σε μια προσπάθεια να δημιουργήσει πίεση εναντίον της Κύπρου και να ανατρέψει τη συμφωνία.

Σύμφωνα με κυπριακά μέσα, ο Πρόεδρος του Λιβάνου, Τζοζέφ Αούν, έχει ήδη ενημερώσει τον Κύπριο ομόλογό του, Νίκο Χριστοδουλίδη, για τηλεφωνική επικοινωνία που πραγματοποίησε με τον Ερντογάν. Αυτή ήταν η πρώτη τους επικοινωνία από την ανάληψη της προεδρίας από τον Αούν.

Η ένταση ήταν εμφανής και σε πρόσφατη συνάντηση του Λιβανέζου Πρωθυπουργού Ναουάφ Σαλάμ με τον Τούρκο ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν. Η Τουρκία θεωρεί τη συμφωνία Κύπρου-Λιβάνου ως μια «αποσταθεροποιητική μετατόπιση» που ευθυγραμμίζει τον Λίβανο με το Ισραήλ στον ενεργειακό διάδρομο της Ανατολικής Μεσογείου, αποκλείοντας την ίδια.

Νομικές Απειλές και Ενεργειακός Ανταγωνισμός

Η Τουρκία εξετάζει τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων της μπροστά σε διεθνείς φόρουμ, ισχυριζόμενη ότι η συμφωνία παραβιάζει τα δικαιώματα γειτονικών χωρών και αγνοεί την περιφερειακή συναίνεση. Ταυτόχρονα, η προσέγγιση της Βηρυτού προς το Eastern Mediterranean Gas Forum (με μέλη την Αίγυπτο, Κύπρο και Ισραήλ) εντείνει τις ανησυχίες της Άγκυρας.

Οι θαλάσσιες ζώνες παραμένουν εστίες έντασης, με μεγάλα έργα (υποθαλάσσιες διασυνδέσεις, αγωγούς, ηλεκτρικά δίκτυα) να λειτουργούν τόσο ως εργαλεία συνεργασίας, όσο και ως πεδία ανταγωνισμού.

Προοπτικές για το Great Sea Interconnector (GSI)

Το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ (Great Sea Interconnector) συνεχίζει να αποτελεί σημείο τριβής. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης δήλωσε πως τα επόμενα 24ωρα μπορεί να φέρουν ανακοινώσεις σχετικά με τον οίκο μελετών που θα αναλάβει την επικαιροποίηση των τεχνικοοικονομικών δεδομένων του έργου.

«Είμαστε σε σχεδόν καθημερινή επαφή με τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας, Κυριάκο Μητσοτάκη, και ανάμεσα στα θέματά μας είναι αυτή η διασύνδεση», τόνισε χαρακτηριστικά.