Η ανεπάρκεια της «βιταμίνης του ήλιου» εκδηλώνεται με συμπτώματα που συχνά περνούν απαρατήρητα – Τι πρέπει να προσέξετε
Newsroom | Κυριακή 19 Ιουλίου 2026 | ΥΓΕΙΑ
Η βιταμίνη D είναι απαραίτητη για τα οστά, τους μύες και το ανοσοποιητικό. Η ανεπάρκειά της, ωστόσο, είναι εξαιρετικά συχνή. Πολλοί άνθρωποι εμφανίζουν συμπτώματα χωρίς να το γνωρίζουν, αποδίδοντάς τα σε άλλες αιτίες. Οι ειδικοί επισημαίνουν έξι βασικά σημάδια που εμφανίζονται στα πόδια και το δέρμα και μπορεί να προειδοποιούν για έλλειψη βιταμίνης D.
Η βιταμίνη D, γνωστή ως η «βιταμίνη του ήλιου», παίζει καθοριστικό ρόλο σε πολλές λειτουργίες του οργανισμού. Το Εθνικό Σύστημα Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου (NHS) προειδοποιεί ότι τα ανεπαρκή επίπεδά της μπορούν να οδηγήσουν ακόμα και σε ραχίτιδα, μια μεταβολική πάθηση που προκαλεί αποδυνάμωση του σκελετού, πόνο στα οστά και κινητικά προβλήματα.
Γιατί η βιταμίνη D είναι τόσο σημαντική
Η κύρια πηγή βιταμίνης D είναι η έκθεση στον ήλιο, ιδιαίτερα κατά τους ανοιξιάτικους και καλοκαιρινούς μήνες. Οι τροφές που την περιέχουν είναι περιορισμένες, γεγονός που καθιστά την ανεπάρκεια ιδιαίτερα συχνή, ειδικά τους χειμερινούς μήνες.
Οι ειδικοί συνιστούν την καθημερινή λήψη συμπληρώματος βιταμίνης D 10 μικρογραμμαρίων από τον Οκτώβριο έως τον Μάρτιο. Για τις ομάδες υψηλού κινδύνου, η λήψη συμπληρώματος συνιστάται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Οι έξι ενδείξεις που πρέπει να προσέξετε:
- Καθυστερημένη επούλωση τραυμάτων – Πληγές που αργούν να κλείσουν ή μολύνονται εύκολα
- Φαγούρα στο δέρμα (κνησμός) – Ξηροδερμία και έντονη φαγούρα, ειδικά τους χειμερινούς μήνες
- Καταστάσεις που μοιάζουν με έκζεμα – Οι χαμηλές τιμές βιταμίνης D συνδέονται με σοβαρότερα συμπτώματα εκζέματος
- Θαμπό και ξηρό δέρμα – Το δέρμα χάνει τη λάμψη και την υγρασία του
- Πόνος και αδυναμία στα πόδια – Δυσκολία στο ανέβασμα σκαλιών ή στο σήκωμα από την καρέκλα
- Υπερβολική εφίδρωση – Ιδιαίτερα στο κεφάλι και το πρόσωπο, χωρίς προφανή αιτία
Πώς εκδηλώνεται η έλλειψη στο δέρμα
Το δέρμα είναι συχνά ο πρώτος «καθρέφτης» της ανεπάρκειας. Όταν η βιταμίνη D λείπει, το δέρμα γίνεται ξηρό, θαμπό και μπορεί να ξεφλουδίζει. Όπως εξηγεί το Κέντρο Χειρουργικής Δερματολογίας των ΗΠΑ, η βιταμίνη D παίζει ζωτικό ρόλο στην ανάπτυξη και την επανόρθωση των δερματικών κυττάρων. Όταν τα κύτταρα αναγεννώνται αποτελεσματικά, η επιδερμίδα παραμένει λεία και λαμπερή.
Η φαγούρα και η ξηροδερμία συχνά αποδίδονται λανθασμένα στο κρύο. Ωστόσο, οι διατροφολόγοι επισημαίνουν ότι η έλλειψη βιταμίνης D είναι πολύ πιο πιθανή αιτία. Σε σοβαρές περιπτώσεις, μπορεί να αναπτυχθούν αυτοάνοσα νοσήματα όπως το έκζεμα και η ψωρίαση.
«Σύμφωνα με το Yale Medicine, όταν τα επίπεδα βιταμίνης D είναι χαμηλά και το σώμα δεν απορροφά σωστά το ασβέστιο και τον φώσφορο, αυξάνεται ο κίνδυνος για πόνο στα οστά, κατάγματα και μυϊκούς πόνους»
Τι συμβαίνει στα πόδια
Η ανεπάρκεια βιταμίνης D μπορεί να προκαλέσει μυϊκή αδυναμία και πόνο στα οστά, με έντονη δυσφορία στα κάτω άκρα. Η σοβαρή έλλειψη εκδηλώνεται με πόνο στα οστά, ειδικά όταν ασκείται πίεση στις κνήμες, μυϊκή αδυναμία που δυσκολεύει τις καθημερινές κινήσεις και, σε ακραίες περιπτώσεις, παραμόρφωση των οστών.
Το Yale Medicine προειδοποιεί ότι στους ηλικιωμένους, η σοβαρή έλλειψη βιταμίνης D μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο πτώσεων. Η δυσκολία στο ανέβασμα σκαλιών ή στο σήκωμα από μια καρέκλα μπορεί να είναι ένα πρώτο σημάδι.
Η υπερβολική εφίδρωση ως πρώιμο σημάδι
Ένα από τα πιο συχνά αλλά και πιο παραβλεπόμενα συμπτώματα είναι η έντονη εφίδρωση, ιδιαίτερα γύρω από το κεφάλι και το πρόσωπο. Η βιταμίνη D συμβάλλει στον έλεγχο της λειτουργίας των ιδρωτοποιών αδένων. Η απουσία της μπορεί να τους υπερενεργοποιήσει.
Η Dr. Stephanie Barrett εξηγεί: «Ο ιδρώτας στο κεφάλι είναι ένα κλασικό πρώτο σημάδι έλλειψης βιταμίνης D. Η υπερβολική εφίδρωση που δεν δικαιολογείται από τη θερμοκρασία ή άλλες παθήσεις θα πρέπει να εξετάζεται».
Η σύνδεση με το έκζεμα
Η Εθνική Εταιρεία Εκζέματος του Ηνωμένου Βασιλείου έχει μελετήσει τη σχέση ανάμεσα στα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D και την εμφάνιση της πάθησης. Μια σημαντική κλινική ανασκόπηση του 2015 διαπίστωσε ότι η βιταμίνη D βοηθά στην προστασία του δερματικού φραγμού και στην καταστολή των φλεγμονών.
«Μια συστηματική ανασκόπηση του 2018 έδειξε ότι παιδιά με έλλειψη βιταμίνης D εμφάνιζαν πιο σοβαρό έκζεμα. Το 67% των παιδιών είδε βελτίωση μετά τη λήψη συμπληρωμάτων»
Πρόσφατη μελέτη στο British Journal of Dermatology αποκάλυψε ότι βρέφη είχαν χαμηλότερο κίνδυνο ατοπικού εκζέματος όταν οι μητέρες τους λάμβαναν 25mcg βιταμίνης D καθημερινά από τη 14η εβδομάδα της εγκυμοσύνης. Ωστόσο, τα δεδομένα δεν επαρκούν ακόμη για απόλυτα συμπεράσματα.
Πώς να αναπληρώσετε τη βιταμίνη D
Η αναπλήρωση της βιταμίνης D μπορεί να γίνει με τρεις τρόπους. Πρώτον, μέσω της διατροφής, με τροφές πλούσιες σε βιταμίνη D, όπως λιπαρά ψάρια, αυγά και εντόσθια. Δεύτερον, μέσω της έκθεσης στον ήλιο, ιδιαίτερα τους ανοιξιάτικους και καλοκαιρινούς μήνες. Τρίτον, μέσω συμπληρωμάτων διατροφής, ειδικά κατά τους χειμερινούς μήνες, σύμφωνα με τις οδηγίες του NHS.
Σε περιπτώσεις έντονης ερυθρότητας και κνησμού, μπορούν να χρησιμοποιηθούν τοπικά έλαια βιταμίνης D, εφόσον η έλλειψη είναι η υποκείμενη αιτία.
