Φωτιά στα ακίνητα: Το νέο χαράτσι, η παγίδα με τους ενοικιαστές και το τέλος εποχής για τη ΔΕΗ

Από την ενοποίηση των τελών μέχρι την είσπραξη με «άλλους τρόπους»: ο νέος Κώδικας που ψηφίστηκε στη Βουλή αλλάζει όλα όσα γνωρίζαμε για την ακίνητη περιουσία

Το νέο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης και η απόσχιση από τη ΔΕΗ

Τη νέα πραγματικότητα για εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων σκιαγραφεί η ΠΟΜΙΔΑ με αφορμή την ψήφιση του νέου Αυτοδιοικητικού Κώδικα από τη Βουλή. Η Ομοσπονδία αποκωδικοποιεί τις πέντε βασικές αλλαγές και προειδοποιεί για σοβαρές επιπτώσεις – ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τον τρόπο είσπραξης των δημοτικών τελών, που όπως όλα δείχνουν, οδεύει προς ριζικό μετασχηματισμό.

Η πρώτη και σημαντικότερη τομή αφορά την ενοποίηση του Τέλους Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) και του Φόρου Ηλεκτροδοτουμένων Χώρων σε έναν ενιαίο φόρο με την ονομασία Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ). Ο συντελεστής θα κυμαίνεται από 0,30 έως 0,70 τοις χιλίοις και, από την 1η Ιανουαρίου 2027, θα εξακολουθεί να εισπράττεται μέσω των λογαριασμών ενέργειας. Ωστόσο, το κρίσιμο σημείο είναι άλλο: αν το τέλος το καταβάλει ο ενοικιαστής, το ποσό αφαιρείται από το μίσθωμα – εκτός αν η σύμβαση ορίζει διαφορετικά. Μια διάταξη που, αναμφίβολα, θα πυροδοτήσει διαφωνίες ανάμεσα σε ιδιοκτήτες και ενοικιαστές.

Κενά ακίνητα, δικαίωμα υψούν και μισθώσεις: οι αλλαγές που περνούν στα ψιλά

Η δεύτερη αλλαγή αφορά τα κενά και μη ρευματοδοτούμενα ακίνητα. Το Τέλος Καθαριότητας και Φωτισμού (ΤΚΦ) για αυτά τα ακίνητα υπολογίζεται πλέον στο ένα δέκατο (1/10) εκείνου που θα όφειλαν αν διέθεταν παροχή ρεύματος. Η ένταξη στον μειωμένο συντελεστή γίνεται αυτοδικαίως από την ημερομηνία διακοπής της παροχής, με τον ΔΕΔΔΗΕ να υποχρεούται να ενημερώνει αμελλητί τον οικείο δήμο. Πρόκειται για μια ελάφρυνση που, αναμφίβολα, θα ανακουφίσει χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων που παραμένουν ανοίκιαστα.

Παράλληλα, ο νέος Κώδικας απαλλάσσει από το ΤΤΑ το περιβόητο «δικαίωμα υψούν» – ένα δικαίωμα που η πολεοδομική νομοθεσία έχει ουσιαστικά απαξιώσει και το οποίο στις περισσότερες περιπτώσεις στερείται πλέον πραγματικής αξίας. Εξάλλου, οι μισθώσεις ιδιωτικών ακινήτων προς Δήμους και Περιφέρειες αποκτούν πλέον διάρκεια έως 12 έτη, με δυνατότητα παράτασης για άλλα 12, εφόσον ο εκμισθωτής συναινέσει ρητά. Μια ρύθμιση που, σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ, προσφέρει ασφάλεια δικαίου στις συναλλαγές με το Δημόσιο.

Η βόμβα της τελευταίας στιγμής και ο κίνδυνος να πληρώνουν οι ιδιοκτήτες για τους ενοικιαστές

Ωστόσο, η πιο ανησυχητική διάταξη – και αυτή που, σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ, αποτελεί «μέτρο της τελευταίας στιγμής» – είναι η πρόβλεψη που επιτρέπει τη μελλοντική αντικατάσταση του συστήματος συνείσπραξης των δημοτικών τελών μέσω των λογαριασμών ενέργειας με «άλλους τρόπους» είσπραξης. Το πρόβλημα είναι ότι αυτοί οι «άλλοι τρόποι» δεν προσδιορίζονται στον νόμο – και, όπως επισημαίνει η Ομοσπονδία, ενδέχεται να συμπεριλαμβάνουν πλατφόρμες του Δήμου, της ΚΕΔΕ ή ακόμη και της ΑΑΔΕ.

Οι συνέπειες είναι δυνητικά εκρηκτικές. Στα ιδιοκατοικούμενα ακίνητα, οι ιδιοκτήτες θα επιβαρυνθούν με μια παραπάνω γραφειοκρατική διαδικασία πληρωμής κάθε μήνα – κάτι που μέχρι σήμερα γινόταν αυτόματα. Αλλά το πραγματικό σκάνδαλο αφορά τα ενοικιαζόμενα ακίνητα. Αν η χρέωση των τελών καταλήξει να γίνεται στο ΑΦΜ των ιδιοκτητών αντί των ενοικιαστών, τότε οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να καταβάλλουν τα τέλη από την τσέπη τους και στη συνέχεια να τα διεκδικούν δικαστικά. Αυτό, όπως προειδοποιεί η ΠΟΜΙΔΑ, θα αποτελέσει έναν ακόμη σοβαρό λόγο αποτροπής των ιδιοκτητών να ενοικιάζουν τα ακίνητά τους – με προφανείς τραγικές συνέπειες στην ήδη επιβαρυμένη αγορά κατοικίας.

Με άλλα λόγια, ο νέος Αυτοδιοικητικός Κώδικας, που υποτίθεται ότι ήρθε για να εκσυγχρονίσει το πλαίσιο, καταλήγει να φορτώνει νέα βάρη στους ιδιοκτήτες και να δημιουργεί συνθήκες ασφυξίας στην αγορά ενοικίων. Το αν το υπουργείο Εσωτερικών θα παρέμβει για να διορθώσει τις αστοχίες πριν τεθούν σε εφαρμογή, παραμένει άγνωστο. Προς το παρόν, πάντως, το σίγουρο είναι ότι οι ιδιοκτήτες ακινήτων έχουν κάθε λόγο να ανησυχούν.

«Αν η χρέωση των τελών γίνεται στο ΑΦΜ των ιδιοκτητών, αυτοί θα πρέπει να πληρώνουν εξ ιδίων και μετά να διεκδικούν δικαστικά τα ποσά από τους ενοικιαστές. Κανείς δεν θα θέλει πια να νοικιάσει.»