Η Ολομέλεια αποφασίζει ποιες διατάξεις θα κριθούν αναθεωρητέες – Στο επίκεντρο το άρθρο 86 και τα μη κρατικά ΑΕΙ – Η αντιπολίτευση επιλέγει να περιμένει τις εκλογές της άνοιξης του 2027
Ηρώ Σιββοπούλου | 27 Ιουλίου 2026 ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Το πρώτο κεφάλαιο της αναθεωρητικής τριλογίας του Συντάγματος ολοκληρώνεται σήμερα στη Βουλή. Η Ολομέλεια καλείται να αποφασίσει ποια άρθρα θα κριθούν αναθεωρητέα, σε μια διαδικασία που αναμένεται να ολοκληρωθεί αργά το απόγευμα. Η κυβερνητική πλειοψηφία προτείνει την αναθεώρηση 33 άρθρων, με τις πιο σημαντικές αλλαγές να αφορούν το άρθρο 86 για την ποινική ευθύνη υπουργών και το άρθρο 16 για τη λειτουργία μη κρατικών ΑΕΙ.
Η σημερινή ψηφοφορία είναι η πρώτη από τις δύο που θα πραγματοποιηθούν στην τρέχουσα Βουλή. Η δεύτερη, τελική, θα γίνει στις 27 Αυγούστου. Ενδιάμεσα θα μεσολαβήσουν εκλογές, καθώς η αναθεωρητική διαδικασία προβλέπει ότι η παρούσα Βουλή επιλέγει τα άρθρα και η επόμενη διαμορφώνει το περιεχόμενό τους. Οι εθνικές εκλογές θα διεξαχθούν την άνοιξη του 2027, με την ολοκλήρωση της τετραετούς κυβερνητικής θητείας, όπως έχει επανειλημμένα ξεκαθαρίσει ο πρωθυπουργός.
Το κυνήγι των 180 ψήφων
Η διαδικασία είναι απλή στην περιγραφή, αλλά εξαιρετικά απαιτητική στην πράξη. Για να καταστεί ένα άρθρο αναθεωρητέο στην τρέχουσα Βουλή, απαιτούνται 180 ψήφοι (πλειοψηφία 3/5). Αν επιτευχθεί αυτός ο αριθμός, στην επόμενη Βουλή αρκούν 151 ψήφοι για την οριστική αλλαγή του. Αν όχι, η επόμενη Βουλή θα χρειαστεί ξανά 180 ψήφους.
Θεωρητικά, για την επίτευξη του στόχου θα αρκούσε η σύμπλευση της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ. Ωστόσο, η αξιωματική αντιπολίτευση έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θα δώσει θετική ψήφο στην τρέχουσα Βουλή. Ο Νίκος Ανδρουλάκης το δήλωσε ξεκάθαρα την περασμένη Παρασκευή από το βήμα της Ολομέλειας.
«Στο ΠΑΣΟΚ θεωρούν σημαντικότερη τη 2η διαδικασία, φοβούμενοι ότι αν δώσουν τώρα στη ΝΔ το 180, στην επόμενη Βουλή η πλειοψηφία θα μπορεί μόνη της να καθορίσει τη διατύπωση»
«Η κυβέρνηση επιχειρεί να “στριμώξει” το ΠΑΣΟΚ και να το στείλει σε εθνικές εκλογές χωρίς να έχει υπερψηφίσει αλλαγές που συγκεντρώνουν ευρύτατη κοινωνική στήριξη»
Η πολιτική κόντρα ΝΔ – ΠΑΣΟΚ
Η στάση του ΠΑΣΟΚ έχει σαφή στρατηγική λογική. Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν θέλει να δώσει στη ΝΔ τη δυνατότητα να καθορίσει μόνη της το περιεχόμενο των άρθρων σε μια επόμενη Βουλή, αν η ΝΔ διατηρήσει την πλειοψηφία. Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, επιχειρεί να εκθέσει το ΠΑΣΟΚ, κατηγορώντας το ότι καταψηφίζει ακόμα και διατάξεις με τις οποίες συμφωνεί.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στην τοποθέτησή του την περασμένη Παρασκευή, ήταν σαφής: η αντιπολίτευση αντιμετωπίζει την κορυφαία θεσμική διαδικασία με στενά κομματικά κριτήρια. Στη ΝΔ θεωρούν ότι το γεγονός ότι το ΠΑΣΟΚ θα πάει στις κάλπες χωρίς να έχει υπερψηφίσει αλλαγές που συγκεντρώνουν ευρύτατη κοινωνική στήριξη θα του στοιχίσει εκλογικά.
Το ΠΑΣΟΚ απαντά ότι η συναίνεση δεν μπορεί να επιβάλλεται υπό όρους και ότι οι αλλαγές πρέπει να συζητηθούν επί της ουσίας μετά τις εκλογές της άνοιξης του 2027, όταν θα έχει διαμορφωθεί η νέα πολιτική πραγματικότητα.
Εσωτερικές διαφωνίες στη Νέα Δημοκρατία
Ακόμα και εντός της κοινοβουλευτικής ομάδας της ΝΔ, ωστόσο, υπάρχουν επιμέρους διαφωνίες. Η Ντόρα Μπακογιάννη, ο Μπάμπης Αθανασίου και ο Γιώργος Βλάχος έχουν εκφράσει αντιρρήσεις για την πρόταση περί μιας εξαετούς θητείας του Προέδρου της Δημοκρατίας (άρθρο 30). Δεν αποκλείεται να εκφράσουν τη διαφωνία τους στην ψηφοφορία.
Ευρύτεροι προβληματισμοί είχαν καταγραφεί και για το άρθρο 81, που επιχειρούσε να εισάγει ασυμβίβαστο μεταξύ της ιδιότητας του βουλευτή και του υπουργού. Η πρόταση αυτή αποσύρθηκε τελικά από τον πρωθυπουργό, μετά τις αντιδράσεις που εκδηλώθηκαν κατά τις εργασίες της αρμόδιας επιτροπής.
Σε κάθε περίπτωση, εκτιμάται ότι η σημερινή ψηφοφορία θα ολοκληρωθεί με θετικό αποτέλεσμα για την πρόταση της ΝΔ, ακόμα και αν λείπουν κάποιες ψήφοι από το εσωτερικό της παράταξης.
Τα άρθρα-κλειδιά της αναθεώρησης
Από τα 33 άρθρα που προτείνονται προς αναθεώρηση, ξεχωρίζουν τρία, που αναμένεται να κυριαρχήσουν στη δημόσια συζήτηση.
Το άρθρο 86 προβλέπει την κατάργηση της αυτόματης διαβίβασης υποθέσεων που αφορούν υπουργούς στη Βουλή. Η δίωξη θα ασκείται πλέον με απόφαση της Βουλής με την απόλυτη πλειοψηφία, ενώ την προανάκριση θα διενεργεί εισαγγελέας εφετών.
Το άρθρο 16 ανοίγει τον δρόμο για τη λειτουργία μη κρατικών πανεπιστημίων, υπό την εποπτεία του κράτους και με την προϋπόθεση διασφάλισης υψηλού επιπέδου σπουδών. Το ΠΑΣΟΚ έχει ήδη δηλώσει «παρών» στην ψηφοφορία, σηματοδοτώντας την πρόθεσή του να το υπερψηφίσει μετά τις εκλογές.
Το άρθρο 30 προβλέπει μια εξαετή θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, αντί της δυνατότητας επανεκλογής που προβλεπόταν στο παρελθόν. Η αλλαγή αυτή έχει προκαλέσει αντιδράσεις ακόμα και εντός της ΝΔ.
Η διαδικασία θα συνεχιστεί με την τελική ψηφοφορία στις 27 Αυγούστου, πριν από τις εθνικές εκλογές που θα διεξαχθούν την άνοιξη του 2027. Το αποτέλεσμα της σημερινής ψηφοφορίας θα καθορίσει τις προϋποθέσεις για τις συνταγματικές αλλαγές που θα έρθουν στη νέα Βουλή.
