Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ επισκέπτεται τη Λευκωσία για πρώτη φορά μετά από 16 χρόνια – Χωριστές συναντήσεις με Χριστοδουλίδη και Ερχιουρμάν, κοινή συνάντηση στη νεκρή ζώνη
Γιώργος Παπαγιάννης | 28 Ιουλίου 2026 ΔΙΕΘΝΗ
Ο Αντόνιο Γκουτέρες βρίσκεται από χθες το βράδυ στη Λευκωσία, πραγματοποιώντας την πρώτη επίσκεψη Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ στην Κύπρο έπειτα από δεκαέξι χρόνια. Ο επικεφαλής του διεθνούς οργανισμού επιχειρεί να επαναφέρει το Κυπριακό σε τροχιά ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, λίγους μήνες πριν από την ολοκλήρωση της δεύτερης και τελευταίας θητείας του.
Η επίσκεψη έρχεται μετά την κατάρρευση των συνομιλιών στο Κραν Μοντανά τον Ιούλιο του 2017 και σε μια περίοδο που η διεθνής κινητικότητα γύρω από το Κυπριακό έχει ενταθεί. Το ερώτημα που κυριαρχεί είναι αν ο κ. Γκουτέρες μπορεί να εντοπίσει ένα κοινό σημείο εκκίνησης ανάμεσα σε δύο πλευρές που εξακολουθούν να διαβάζουν διαφορετικά τόσο τη σημερινή συγκυρία όσο και τη βάση μιας μελλοντικής λύσης.
Η προπαρασκευή της επίσκεψης
Το έδαφος για την επίσκεψη προετοίμασε η προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα, Μαρία Άνχελα Ολγκίν. Η Κολομβιανή πρώην υπουργός Εξωτερικών πραγματοποίησε διαδοχικές επαφές σε Βρυξέλλες και Άγκυρα, όπου συναντήθηκε με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν. Στις Βρυξέλλες, η κ. Ολγκίν είχε συναντήσεις με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ, Κάγια Κάλας.
Στη Λευκωσία, η κ. Ολγκίν συναντήθηκε για περισσότερο από μία ώρα με τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη. Εξερχόμενη από το Προεδρικό Μέγαρο, δήλωσε ότι ο κ. Γκουτέρες έρχεται στην Κύπρο για να διευκολύνει τη διαδικασία και να ενθαρρύνει τις δύο πλευρές να εξετάσουν την προοπτική επιστροφής στις διαπραγματεύσεις. «Στηρίζω αυτή την προσπάθεια εδώ και σχεδόν μια δεκαετία και ελπίζω σε κάποια πρόοδο», ανέφερε.
«Ο Γενικός Γραμματέας έρχεται στην Κύπρο για να διευκολύνει τη διαδικασία και να ενθαρρύνει τις δύο πλευρές να εξετάσουν την προοπτική επιστροφής στις διαπραγματεύσεις»
«Η ελληνοκυπριακή πλευρά είναι έτοιμη να αξιοποιήσει και την παραμικρή χαραμάδα ελπίδας για τα επόμενα βήματα»
Οι κόκκινες γραμμές της Λευκωσίας
Ο Κύπριος κυβερνητικός εκπρόσωπος, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης, δήλωσε μετά τη συνάντηση Ολγκίν-Χριστοδουλίδη ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά είναι έτοιμη να αξιοποιήσει «και την παραμικρή χαραμάδα ελπίδας». Παράλληλα, απέδωσε τα βασικά εμπόδια στη στάση της Τουρκίας, σημειώνοντας ότι η Λευκωσία αναμένει να ακούσει τις σκέψεις του ίδιου του Γενικού Γραμματέα.
Ο κ. Λετυμπιώτης αρνήθηκε να επιβεβαιώσει δημοσιεύματα περί σχεδίου λύσης με «εποικοδομητικές ασάφειες», τονίζοντας ότι «κάτι τέτοιο δεν υφίσταται». Προσέθεσε ότι οποιαδήποτε πρόνοια θα μπορούσε να παραπέμπει σε λύση εκτός του συμφωνημένου πλαισίου αποτελεί διαχρονική κόκκινη γραμμή για την ελληνοκυπριακή πλευρά.
Ο Ερχιουρμάν και η σύνδεση με την Άγκυρα
Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, Τουφάν Ερχιουρμάν, χαρακτήρισε σημαντική την παρουσία του κ. Γκουτέρες στην Κύπρο, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι «δεν θα ήταν σωστό να αποδώσουμε σε αυτή την επίσκεψη την έννοια μιας λύσης ή την αρχή ή το τέλος οποιασδήποτε διαδικασίας». Ο κ. Ερχιουρμάν, ο οποίος εξελέγη με δέσμευση υπέρ της λύσης διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, υπογράμμισε ότι η τουρκοκυπριακή πλευρά ενεργεί σε στενή συνεννόηση με τις αρχές της Τουρκίας.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον κ. Γκουτέρες την Κυριακή, δύο ημέρες μετά τη συνάντησή του στην Άγκυρα με την κ. Ολγκίν. Σύμφωνα με το τουρκικό κρατικό πρακτορείο Anadolu, η συζήτηση αφορούσε τις περιφερειακές εξελίξεις με αφορμή τις επισκέψεις του Γενικού Γραμματέα στη Συρία και στην Κύπρο.
Το ευρωτουρκικό παρασκήνιο
Οι σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας βρίσκονται σε φάση επαναπροσέγγισης, μετά τη συνάντηση στην Άγκυρα ανάμεσα στον κ. Φιντάν και την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ, Κάγια Κάλας. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεχίσουν τον θεσμικό διάλογο με νέες συναντήσεις υψηλού επιπέδου, κατά προτίμηση πριν από το τέλος του 2026.
Στην κοινή τους ανακοίνωση, το Κυπριακό κατέλαβε ιδιαίτερη θέση, με τις δύο πλευρές να εκφράζουν στήριξη στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ. Η ΕΕ επανέλαβε ότι η πρόοδος της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας παραμένει συνδεδεμένη με τον σεβασμό του κράτους δικαίου, των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των δημοκρατικών θεσμών.
«Η αυξημένη διεθνής κινητικότητα και ο διορισμός του εκτελεστικού αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως ειδικού εκπροσώπου για το Κυπριακό δημιουργούν νέα δεδομένα»
Η Λευκωσία σημειώνει ότι ο διορισμός του εκτελεστικού αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ραφαέλε Φίτο, ως ειδικού εκπροσώπου για το Κυπριακό δημιουργεί νέα δεδομένα, με την ΕΕ να επιδιώκει πλέον πιο ενεργό ρόλο. Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν η αυξημένη εμπλοκή της Ευρώπης θα οδηγήσει σε ουσιαστική πρόοδο ή αν η Κύπρος γίνεται αντικείμενο ανταλλαγής στην ευρύτερη διαπραγμάτευση ΕΕ-Τουρκίας για εμπόριο, άμυνα και μετανάστευση.
