Στην Τζέντα συναντώνται σήμερα ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Σεχμπάζ Σαρίφ για την υπογραφή κοινής αμυντικής συμφωνίας. Οι εξελίξεις στην περιοχή επιτάχυναν μια διαδικασία που βρισκόταν υπό διαπραγμάτευση εδώ και μήνες.
Γιώργος Παπαγιάννης | 7 Αυγούστου 2026 ΔΙΕΘΝΗ
Μια νέα στρατηγική συμμαχία φαίνεται να διαμορφώνεται στη Μέση Ανατολή, με τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν να ετοιμάζονται να υπογράψουν κοινή συμφωνία αμυντικής συνεργασίας. Η τελετή θα πραγματοποιηθεί σήμερα, Παρασκευή, στην Τζέντα, παρουσία των τριών ηγετών: του διαδόχου του σαουδαραβικού θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και του Πακιστανού πρωθυπουργού Σεχμπάζ Σαρίφ.
Σύμφωνα με πηγή που πρόσκειται στον σαουδαραβικό στρατό και μίλησε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων υπό τον όρο της ανωνυμίας, η συμφωνία βρισκόταν υπό συζήτηση εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα. Ωστόσο, οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις στην περιοχή επιτάχυναν τη διαδικασία, φέρνοντας τις τρεις χώρες στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με στόχο την ενίσχυση των αμυντικών τους δεσμών.
Οι στρατηγικές ισορροπίες που οδήγησαν στη συμφωνία
Η τριμερής αυτή σύμπραξη δεν είναι τυχαία. Η Σαουδική Αραβία επιδιώκει να ενισχύσει την αμυντική της αυτονομία και να διαφοροποιήσει τις στρατηγικές της εξαρτήσεις, ειδικά μετά την αποκατάσταση των σχέσεών της με το Ιράν και την παράλληλη ενίσχυση των δεσμών της με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η συμμαχία με την Άγκυρα και το Ισλαμαμπάντ της προσφέρει πρόσβαση σε στρατιωτική τεχνολογία, εκπαίδευση και επιχειρησιακή εμπειρία που συμπληρώνει τα δυτικά της οπλοστάσια.
Από την πλευρά της, η Τουρκία βλέπει στη συμφωνία μια ευκαιρία να ενισχύσει την παρουσία της στην αραβική χερσόνησο, να διευρύνει τις εξαγωγές αμυντικού υλικού και να εδραιώσει τον ρόλο της ως περιφερειακής δύναμης. Το Πακιστάν, από την άλλη, επιδιώκει να ενισχύσει την αμυντική του ικανότητα απέναντι σε παραδοσιακούς ανταγωνιστές, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί ισχυρούς δεσμούς με τις αραβικές χώρες του Κόλπου.
Ο ρόλος των περιφερειακών εντάσεων
Η επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων αποδίδεται στην κλιμάκωση της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο, τον Περσικό Κόλπο και την Ερυθρά Θάλασσα. Οι τρεις χώρες μοιράζονται κοινές ανησυχίες για την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών, την τρομοκρατία, αλλά και την άνοδο περιφερειακών ανταγωνιστών. Η συμφωνία αναμένεται να περιλαμβάνει κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, ανταλλαγή πληροφοριών, τεχνολογική συνεργασία και συντονισμό σε θέματα ασφαλείας.
Η υπογραφή της συμφωνίας σε μια περίοδο όπου ο διεθνής ανταγωνισμός για επιρροή στη Μέση Ανατολή εντείνεται στέλνει ένα σαφές μήνυμα: οι τρεις χώρες είναι αποφασισμένες να προασπίσουν τα συμφέροντά τους μέσω μιας ενεργητικής, πολυεπίπεδης στρατηγικής.
Η επόμενη ημέρα και οι γεωπολιτικές προεκτάσεις
Η συμφωνία της Τζέντας εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα συμμαχιών που αναδιαμορφώνει τον γεωπολιτικό χάρτη της περιοχής. Η Σαουδική Αραβία, ενώ διατηρεί στενούς δεσμούς με τις ΗΠΑ και την Ευρώπη, επενδύει παράλληλα σε περιφερειακές συνεργασίες. Η Τουρκία, που βρίσκεται σε διαδικασία εξομάλυνσης των σχέσεών της με αρκετές αραβικές χώρες, βλέπει τη συμφωνία ως ένα ακόμη βήμα προς την εμπέδωση του ρόλου της.
Για το Πακιστάν, η συμφωνία έχει ιδιαίτερη σημασία: ενισχύει τη στρατηγική του θέση και του παρέχει πρόσβαση σε πόρους και τεχνογνωσία που δεν διαθέτει μόνο του. Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι πώς θα αντιδράσουν οι παραδοσιακοί ανταγωνιστές – το Ιράν, το Ισραήλ και η Αίγυπτος – στη νέα αυτή διάταξη.
Η σημερινή υπογραφή στην Τζέντα δεν είναι παρά η αρχή μιας διαδικασίας που αναμένεται να έχει μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην ασφάλεια και τη σταθερότητα της Μέσης Ανατολής. Οι λεπτομέρειες της συμφωνίας θα γίνουν γνωστές τις επόμενες ώρες, ωστόσο η ίδια η σύμπραξη των τριών χωρών συνιστά ήδη μια σημαντική γεωπολιτική εξέλιξη.
