Η οικονομική κρίση στην Τουρκία και η αντίδραση της κεντρικής τράπεζας
Νίκος Αλεξίου | 17 Αυγούστου 2026 ΔΙΕΘΝΗ
- Η τουρκική λίρα συνεχίζει την ελεύθερη πτώση της, με την κεντρική τράπεζα να παρεμβαίνει με μαζικές πωλήσεις συναλλάγματος.
- Ο πληθωρισμός τον Ιούλιο διαμορφώθηκε στο 31,75%, με την κεντρική τράπεζα να αναθεωρεί την πρόβλεψη για το τέλος του 2026 στο 28%.
- Η λίρα έχει χάσει πάνω από 80% της αξίας της έναντι του δολαρίου την τελευταία πενταετία.
- Ο πόλεμος στο Ιράν επιδεινώνει την κατάσταση, καθώς η Τουρκία εισάγει σχεδόν τα τρία τέταρτα των ενεργειακών της αναγκών.
Η οικονομική κρίση στην Τουρκία βαθαίνει, με τη λίρα να συνεχίζει την ελεύθερη πτώση της έναντι του δολαρίου και του ευρώ, παρά τις μαζικές παρεμβάσεις της κεντρικής τράπεζας. Ο πληθωρισμός παραμένει σε απαγορευτικά επίπεδα, φτάνοντας το 31,75% τον Ιούλιο, ενώ οι αγορές ανησυχούν για την οικονομική σταθερότητα της χώρας σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών εντάσεων.
Η τουρκική λίρα έχει χάσει πάνω από το 80% της αξίας της έναντι του δολαρίου τα τελευταία πέντε χρόνια, με την κατάσταση να επιδεινώνεται ραγδαία το 2026. Το νόμισμα σημείωσε νέα ιστορικά χαμηλά, με την ισοτιμία να ξεπερνά τα 55 λίρες ανά δολάριο στα μέσα Αυγούστου. «Η πολιτική της κεντρικής τράπεζας βρίσκεται σε αδιέξοδο», δήλωσε αναλυτής της Commerzbank, σημειώνοντας ότι «το δίλημμα πολιτικής είναι αρνητικό για τη λίρα».
Η οικονομική κρίση στην Τουρκία και η αντίδραση της κεντρικής τράπεζας
Η Τράπεζα της Τουρκίας (TCMB) βρίσκεται σε διαρκή επιφυλακή, δαπανώντας δισεκατομμύρια δολάρια από τα αποθεματικά της για να στηρίξει το εθνικό νόμισμα. Σύμφωνα με το Bloomberg, η κεντρική τράπεζα έχει ήδη δαπανήσει περίπου 30 δισεκατομμύρια δολάρια για τη στήριξη της λίρας, ενώ μόνο σε μία εβδομάδα ξόδεψε 12 δισεκατομμύρια δολάρια. Παρά τις παρεμβάσεις αυτές, η λίρα συνεχίζει να υποχωρεί, με την ισοτιμία να σημειώνει νέα ιστορικά χαμηλά σε εβδομαδιαία βάση.
Ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας, Φατίχ Καραχάν, ανακοίνωσε την αναθεώρηση της πρόβλεψης για τον πληθωρισμό στο τέλος του 2026 στο 28%, από 26% προηγουμένως. «Από τη μία πλευρά, το γεγονός ότι ο πληθωρισμός περιορίστηκε στο 75% και στη συνέχεια υποχώρησε στο 30% είναι μια επιτυχία», δήλωσε ο Καραχάν, αναγνωρίζοντας ωστόσο τις δυσκολίες που παραμένουν.
Ο πληθωρισμός «καίει» νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Ο πληθωρισμός τον Ιούλιο διαμορφώθηκε στο 31,75%, παραμένοντας σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα. Παρά το γεγονός ότι έχει υποχωρήσει από το 75% που είχε φτάσει το 2024, οι τιμές παραμένουν απαγορευτικές για τα νοικοκυριά, με τα τρόφιμα και η ενέργεια να αποτελούν τις μεγαλύτερες πηγές πίεσης.
Η Goldman Sachs αύξησε πρόσφατα την πρόβλεψή της για τον πληθωρισμό της Τουρκίας στο 29%, επικαλούμενη την επιταχυνόμενη υποτίμηση της λίρας. «Η υποτίμηση της λίρας επιταχύνεται και η κεντρική τράπεζα βρίσκεται σε αδιέξοδο», ανέφεραν αναλυτές της τράπεζας. Η αύξηση των τιμών εισάγεται λόγω της αδυναμίας του νομίσματος, με αποτέλεσμα τα τρόφιμα, η ενέργεια και οι πρώτες ύλες να γίνονται ολοένα και πιο ακριβά.
Ο πόλεμος στο Ιράν επιδεινώνει την κρίση
Η κατάσταση επιδεινώνεται από τον πόλεμο στο Ιράν, ο οποίος έχει πλήξει τις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές. Η Τουρκία, που εισάγει σχεδόν τα τρία τέταρτα των ενεργειακών της αναγκών, πλήττεται ιδιαίτερα σκληρά. Το ενεργειακό κόστος έχει εκτοξευτεί, τροφοδοτώντας περαιτέρω τον πληθωρισμό και επιδεινώνοντας το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών.
«Οι αυξανόμενοι πολιτικοί κίνδυνοι έρχονται σε μια δύσκολη στιγμή για τη λίρα», ανέφεραν σε σημείωμά τους αναλυτές της JPMorgan, οι οποίοι προέβλεψαν ότι η κεντρική τράπεζα μπορεί να αναγκαστεί να αυξήσει τα επιτόκια στο 40%. Το αυξημένο ενεργειακό κόστος, σε συνδυασμό με την πτώση της λίρας, δημιουργεί ένα φαύλο κύκλο που τροφοδοτεί τον πληθωρισμό και αποσταθεροποιεί περαιτέρω την οικονομία.
Το ανθρώπινο κόστος
Πίσω από τους αριθμούς κρύβεται το πραγματικό κόστος της κρίσης. Οι Τούρκοι πολίτες βλέπουν την αγοραστική τους δύναμη να συρρικνώνεται δραματικά. Οι τιμές των τροφίμων, της ενέργειας και των βασικών αγαθών αυξάνονται με ταχύτερο ρυθμό από τους μισθούς, ωθώντας εκατομμύρια ανθρώπους στη φτώχεια. Οι μικρές επιχειρήσεις αγωνίζονται να επιβιώσουν, ενώ οι ξένες επενδύσεις αποσύρονται, επιδεινώνοντας περαιτέρω την κατάσταση.
Η κρίση αυτή είναι η βαθύτερη που έχει βιώσει η Τουρκία εδώ και δεκαετίες. Παρά τις προσπάθειες της κεντρικής τράπεζας να στηρίξει το νόμισμα και να συγκρατήσει τον πληθωρισμό, η οικονομία βρίσκεται σε μια επικίνδυνη τροχιά. Το ερώτημα που παραμένει είναι αν η Άγκυρα θα καταφέρει να σταθεροποιήσει την κατάσταση προτού η κρίση οδηγήσει σε μια ευρύτερη κατάρρευση.
Πηγή: Reuters
