Μια ώρα αφότου μονάδα της Σρι Λάνκα από τη Δύναμη Καταστολής Συμμοριών του ΟΗΕ έδιωξε τα μέλη της συμμορίας Kokorat San Ras από παράνομα σημεία ελέγχου στην Γκρο-Μορν, οι ίδιοι άνθρωποι επέστρεψαν. Σκότωσαν τουλάχιστον 11 αμάχους, έκαψαν σπίτια και σκόρπισαν τον τρόμο σε μια περιοχή που αποτελεί προπύργιό τους. Την ίδια εβδομάδα, η εντολή της διεθνούς δύναμης λήγει και το Συμβούλιο Ασφαλείας ψηφίζει για την ανανέωσή της. Στην Αϊτή, 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι είναι εκτοπισμένοι — το υψηλότερο ποσοστό στον κόσμο.
Γιώργος Παπαγιάννης | 29.09.2026 Διεθνή
Η επίθεση σημειώθηκε τη Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου, στην κοινότητα Γκρο-Μορν, στο διαμέρισμα Αρτιμπονίτ, στη βόρεια Αϊτή. Λίγες ώρες νωρίτερα, σύμφωνα με τον δήμαρχο της περιοχής, Ουμπέρ Σενεάκ, μονάδα του στρατού της Σρι Λάνκα που συμμετέχει στη Δύναμη Καταστολής Συμμοριών (Gang Suppression Force, GSF) — τη δύναμη που υποστηρίζεται από τον ΟΗΕ — είχε εκδιώξει μέλη της συμμορίας Kokorat San Ras από παράνομα σημεία ελέγχου που είχαν στήσει στην περιοχή. Η επιχείρηση άφησε πίσω της τρεις νεκρούς μαχητές της συμμορίας, σύμφωνα με ανακοίνωση της δύναμης.
Όμως η μονάδα δεν έμεινε στην περιοχή. Σύμφωνα με τον δήμαρχο, επέστρεψε στη βάση της στη Γοναΐβ, την πρωτεύουσα του Αρτιμπονίτ, μετά από λίγες μόνο ώρες. Τότε ήταν που η συμμορία επέστρεψε. «Οι κακοποιοί, ως αντίποινα, επιτέθηκαν… σκότωσαν και έκαψαν σπίτια», δήλωσε ο Σενεάκ στο ραδιόφωνο Kiskeya. Σύμφωνα με τον ίδιο, μεταξύ 11 και 12 άνθρωποι σκοτώθηκαν. Η Ρόζι Ντουσένα, επικεφαλής του Εθνικού Δικτύου Προάσπισης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, δήλωσε ότι ο συνολικός απολογισμός των θυμάτων και οι ζημιές δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί. «Έχουμε ήδη λάβει αναφορές για μια οικογένεια που έχασε πολλά μέλη της», πρόσθεσε.
Η Γκρο-Μορν και η «αγροτική καρδιά» της Αϊτής
Η Γκρο-Μορν δεν είναι μια τυχαία τοποθεσία. Βρίσκεται στο Αρτιμπονίτ, το οποίο αποτελεί τη βασική αγροτική περιοχή της Αϊτής — την «καρδιά» της επισιτιστικής παραγωγής της χώρας. Τα τελευταία χρόνια, οι συμμορίες έχουν επεκταθεί από την πρωτεύουσα Πορτ-ο-Πρενς προς την ύπαιθρο, στοχεύοντας κοινότητες, οδικές αρτηρίες και αγροκτήματα. Σύμφωνα με το Global Initiative, η περιοχή είναι προπύργιο της Kokorat San Ras, μιας από τις πιο βίαιες συμμορίες της βόρειας Αϊτής, η οποία έχει κατηγορηθεί για απαγωγές, εκβιασμούς και επιθέσεις κατά αμάχων.
Τον Απρίλιο του 2026, η Kokorat San Ras ανακοίνωσε συμμαχία με τη συμμορία Gran Grif — μια από τις πιο αιματηρές της χώρας, που έχει χαρακτηριστεί τρομοκρατική οργάνωση από τις ΗΠΑ και τη Δομινικανή Δημοκρατία. Μαζί, οι δύο συμμορίες ελέγχουν πλέον μεγάλα τμήματα των εύφορων εκτάσεων του Αρτιμπονίτ και βασικούς δρόμους. Τον Μάρτιο του 2026, η Gran Grif είχε σκοτώσει 70 ανθρώπους σε μια μόνο επίθεση στη γειτονιά Ζαν-Ντενί της Πετίτ-Ριβιέρ-ντε-λ’Αρτιμπονίτ.
Η GSF και η εντολή που λήγει
Η Δύναμη Καταστολής Συμμοριών δημιουργήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025, όταν το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ αποφάσισε να μετατρέψει την πολυεθνική αποστολή υποστήριξης στην Αϊτή σε μια δύναμη με σαφέστερη εντολή: να «εξουδετερώσει» τις συμμορίες, να προστατεύσει κρίσιμες υποδομές και να επιτρέψει την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, η δύναμη αριθμεί σήμερα περίπου 1.600 άνδρες σε πολλαπλές τοποθεσίες, αλλά απέχει πολύ από την προβλεπόμενη πλήρη σύνθεσή της των 5.500 ανδρών.
Ο πρωθυπουργός της Αϊτής, Αλίξ Ντιντιέ Φις-Εμέ, μιλώντας στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ την περασμένη Παρασκευή, χαρακτήρισε τη χώρα του σε «καμπή» και ζήτησε την ανανέωση της εντολής της GSF με «πλήρη ανάπτυξη, προσωπικό, εξοπλισμό και πόρους». «Μια εντολή δεν αρκεί», δήλωσε χαρακτηριστικά. «Χρειάζονται δυνάμεις. Χρειάζεται εξοπλισμός. Και χρειάζεται αποφασιστικότητα για να ολοκληρωθεί η προσπάθεια».
Η εντολή της GSF λήγει αυτή την εβδομάδα. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έχει προγραμματιστεί να ψηφίσει για την ανανέωσή της την Τρίτη. Σύμφωνα με την ειδική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα, Ντανιέλα Κρόσλακ, η ανανέωση είναι «θεμελιώδης» και η δύναμη πρέπει να φτάσει σε πλήρη επιχειρησιακή ικανότητα το συντομότερο δυνατό.
Το ανθρωπιστικό κόστος
Τα νούμερα της κρίσης είναι συντριπτικά. Σύμφωνα με το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών στην Αϊτή (BINUH), περισσότεροι από 3.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν το πρώτο εξάμηνο του 2026. Μεταξύ Απριλίου και Ιουνίου, 1.408 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και 656 τραυματίστηκαν — το 55% από συμμορίες, το 5% από ομάδες αυτοάμυνας και το 40% κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων των δυνάμεων ασφαλείας κατά των συμμοριών.
Ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης εκτιμά ότι περίπου 1,5 εκατομμύριο Αϊτινοί είναι εσωτερικά εκτοπισμένοι — ο υψηλότερος αριθμός που έχει καταγραφεί ποτέ. Περίπου το 80% των εκτοπισμένων βρίσκεται εκτός της πρωτεύουσας, γεγονός που αποτυπώνει την επέκταση της βίας στην ύπαιθρο. Οι συμμορίες έχουν επίσης επιτεθεί σε δημόσια και ιδιωτικά κτίρια, προκαλώντας την αναστολή εμπορικών δραστηριοτήτων και βασικών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένης της λειτουργίας σχολείων.
Η Αϊτή βρίσκεται αντιμέτωπη με μια κρίση που δεν είναι μόνο ασφάλειας, αλλά και ανθρωπιστική. Οι κάτοικοι της Γκρο-Μορν, που τη Δευτέρα είδαν τα σπίτια τους να καίγονται, δεν έχουν πού να πάνε. Η περιοχή τους βρίσκεται υπό τον έλεγχο της Kokorat San Ras εδώ και μήνες. Η επιχείρηση της GSF κράτησε λίγες ώρες. Η συμμορία επέστρεψε το ίδιο βράδυ.
Η ψηφοφορία του Συμβουλίου Ασφαλείας την Τρίτη θα καθορίσει αν η GSF θα συνεχίσει να επιχειρεί — ή αν η Αϊτή θα μείνει ακόμη πιο μόνη απέναντι στις συμμορίες. Για τους κατοίκους της Γκρο-Μορν, η απάντηση δεν είναι θεωρητική. Είναι το επόμενο βράδυ, και το επόμενο, και το επόμενο.
