Μιλώντας στο Athens Democracy Forum με τον αρθρογράφο των New York Times, Thomas Friedman, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και πρόεδρος του Eurogroup περιέγραψε ένα κράτος που τρέχει πίσω από την τεχνολογία. «Η αλλαγή είναι εκθετική, αλλά η αντίληψή μας είναι γραμμική», είπε. Παράλληλα, αποκάλυψε ότι η Ελλάδα έχει ήδη ψηφίσει το εθνικό πλαίσιο για τον ευρωπαϊκό Κανονισμό Τεχνητής Νοημοσύνης, όντας από τις πρώτες χώρες της ΕΕ που το κάνουν.
Γιώργος Πετρίδης | 02.10.2026 Οικονομία
Το Ωδείο Αθηνών φιλοξένησε μια συζήτηση που ξέφυγε από τα συνηθισμένα πλαίσια μιας πολιτικής δημόσιας εμφάνισης. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης, υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κάθισε απέναντι από τον Thomas L. Friedman, τον αρθρογράφο των New York Times, σε μια ενότητα με τίτλο «A.I. vs. The World». Ο διάλογος δεν περιστράφηκε γύρω από το τι θα κάνει η Ελλάδα. Περιστράφηκε γύρω από το τι δεν μπορεί να κάνει καμία χώρα μόνη της.
Ο Friedman άνοιξε τη συζήτηση θέτοντας ένα ζοφερό σενάριο. Εξέφρασε τον φόβο ότι κάποια στιγμή η ανθρωπότητα θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια «11η Σεπτεμβρίου της Τεχνητής Νοημοσύνης». Ένα τέτοιο γεγονός, προειδοποίησε, θα μπορούσε να απαξιώσει συνολικά την τεχνολογία, ακόμη κι αν αυτή προσφέρει τεράστια οφέλη στη γεωργία, την ιατρική, την επιστήμη των υλικών και την ενέργεια. Η μεγαλύτερη τραγωδία, πρόσθεσε, θα ήταν να έχουμε δημιουργήσει ένα εργαλείο ικανό να λύσει κάθε μεγάλη πρόκληση της ανθρωπότητας και να μην μπορούμε να το αξιοποιήσουμε επειδή δεν μπορούμε να υπερβούμε τις διαχωριστικές μας γραμμές.
Ο Πιερρακάκης απάντησε με μια διαπίστωση που αποτελεί, στην ουσία, μια σιωπηλή παραδοχή αδυναμίας.
«Καμία χώρα στον κόσμο δεν είναι αρκετά μεγάλη ώστε να ρυθμίσει μόνη της την Τεχνητή Νοημοσύνη».
Το ζήτημα, όπως το έθεσε, δεν είναι μόνο τεχνικό ή νομικό. Είναι δομικό. Οι θεσμοί μας δεν είναι σχεδιασμένοι για την εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης. Κι αυτό γιατί η τεχνολογία κινείται με ρυθμούς που οι μηχανισμοί λήψης αποφάσεων αδυνατούν να ακολουθήσουν. «Η αλλαγή είναι εκθετική, αλλά η αντίληψή μας είναι γραμμική», τόνισε, περιγράφοντας ένα χάσμα που δεν είναι απλώς τεχνολογικό αλλά βαθιά πολιτικό.
Ο υπουργός δεν περιορίστηκε στη διαπίστωση. Περιέγραψε και το αδιέξοδο της συζήτησης γύρω από την AI. «Εστιάζουμε περισσότερο στο λεξιλόγιο παρά στην εφαρμογή», σημείωσε, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι διεθνείς συζητήσεις συχνά καταλήγουν σε διακηρύξεις χωρίς αντίκρισμα. Χαρακτήρισε μάλιστα τους θεσμούς ως «το software των κοινωνιών μας» – ένα software που, όπως είπε, χρειάζεται επανασχεδιασμό και αναβάθμιση, όχι απλώς ενημερώσεις ασφαλείας.
Η τοποθέτηση του Πιερρακάκη δεν έμεινε στο επίπεδο των γενικών αρχών. Απάντησε σε ερωτήσεις για συγκεκριμένες πτυχές της AI, μεταξύ των οποίων η κυβερνοασφάλεια. Προειδοποίησε ότι τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης θα μπορούν να εντοπίζουν ευπάθειες σε υποδομές με ταχύτητα και κλίμακα που δεν ήταν εφικτές στο παρελθόν, καθιστώντας την προστασία των δικτύων ακόμη πιο κρίσιμη. Παράλληλα, μίλησε για την ανάγκη ψηφιοποίησης του κράτους, της διαλειτουργικότητας των δημόσιων συστημάτων και της αξιοποίησης δεδομένων, ώστε οι κυβερνήσεις να μπορούν να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των πολιτών με τρόπο που να δικαιολογεί την ύπαρξή τους.
Η πιο ενδιαφέρουσα στιγμή της συζήτησης, ωστόσο, ήταν εκείνη που αποκάλυψε την απόσταση ανάμεσα στα λόγια και τις πράξεις – ή, καλύτερα, την προσπάθεια να γεφυρωθεί αυτή η απόσταση. Ο Πιερρακάκης, ως πρόεδρος του Eurogroup, έχει ήδη θέσει το ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης στο τραπέζι των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης. Τον Ιούλιο, είχε ζητήσει τη δημιουργία ειδικού πεδίου εργασίας για την AI, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να αναπτύξει τις δικές της εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης αντί να εξάγει ιδέες και να εισάγει τεχνολογία. Σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρίαση του Eurogroup στις 9 Ιουλίου, είχε τονίσει ότι η AI έχει τη δυνατότητα να ξαναγράψει τους κανόνες της παγκόσμιας οικονομίας και να επηρεάσει τις ζωές των ανθρώπων, τις επενδύσεις, τον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων και τις αγορές εργασίας.
Και ενώ οι συζητήσεις σε διεθνές επίπεδο συνεχίζονται, η Ελλάδα έχει προχωρήσει σε συγκεκριμένες κινήσεις. Τον Ιούλιο του 2026, ψηφίστηκε ο νόμος 5321/2026, ο οποίος θεσπίζει το εθνικό πλαίσιο εφαρμογής του ευρωπαϊκού Κανονισμού για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act). Η χώρα συγκαταλέγεται μεταξύ των πρώτων κρατών-μελών της ΕΕ που θέσπισαν έγκαιρα το αναγκαίο εθνικό εφαρμοστικό πλαίσιο, επιλέγοντας να προετοιμαστεί εγκαίρως για την πλήρη εφαρμογή του Κανονισμού. Ο νόμος ορίζει την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα ως κεντρική αρχή εποπτείας της αγοράς και εθνικό σημείο επαφής, την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων ως κοινοποιούσα αρχή, και προβλέπει τη δημιουργία Κέντρου Συντονισμού και Τεχνογνωσίας Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς και Ρυθμιστικού Δοκιμαστηρίου (AI Regulatory Sandbox) για νεοφυείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Ο Πιερρακάκης δεν αναφέρθηκε σε αυτές τις πρωτοβουλίες κατά τη διάρκεια της συζήτησης στο Ωδείο Αθηνών. Δεν χρειαζόταν. Η τοποθέτησή του ήταν διαγνωστική, όχι διαφημιστική. Περιέγραψε ένα πρόβλημα που ξεπερνά τις εθνικές δυνατότητες και κάλεσε για ένα νέο μοντέλο παγκόσμιας διακυβέρνησης. Το ερώτημα που άφησε αναπάντητο είναι το εξής: αν καμία χώρα δεν μπορεί να ρυθμίσει μόνη της την AI, ποιος μπορεί να το κάνει συλλογικά – και με ποιους κανόνες; Ο Πιερρακάκης έδωσε μια απάντηση που δεν ήταν τεχνική αλλά πολιτική: χρειάζεται να επανασχεδιάσουμε τα κράτη και τους θεσμούς μας. Το ερώτημα είναι αν αυτό μπορεί να γίνει πριν η «11η Σεπτεμβρίου» της AI γίνει πραγματικότητα.
