Η καταψήφιση των δύο διαταγμάτων για τη στεγαστική κρίση από το Λαϊκό Κόμμα, το Vox και τους Καταλανούς αυτονομιστές του Junts άνοιξε τον δρόμο για πρόωρες εκλογές. Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, σε τηλεοπτικό διάγγελμα από το Παλάτι της Μονκλόα, ανακοίνωσε τη διάλυση της Βουλής. Οι δημοσκοπήσεις δίνουν στο Λαϊκό Κόμμα και το Vox πάνω από 200 έδρες, αφήνοντας την Αριστερά σε ιστορικά χαμηλά.
Γιώργος Παπαγιάννης | 05.10.2026 Διεθνή
Ο Πέδρο Σάντσεθ ανακοίνωσε την Δευτέρα τη διάλυση της ισπανικής Βουλής και την προκήρυξη πρόωρων εκλογών για τις 29 Νοεμβρίου. Η απόφαση ελήφθη μετά τη βαριά κοινοβουλευτική ήττα της κυβέρνησης την περασμένη Παρασκευή, όταν το Κογκρέσο των Αντιπροσώπων καταψήφισε τα δύο έκτακτα διατάγματα για τη στεγαστική κρίση.
Το πρώτο διάταγμα προέβλεπε την αναστολή εξώσεων για ευάλωτα νοικοκυριά και την απαγόρευση αγοράς ακινήτων από «γύπες» (funds που αγοράζουν σπίτια σε τιμή ευκαιρίας για να τα μεταπωλήσουν). Το δεύτερο περιλάμβανε φορολογικά κίνητρα για ιδιοκτήτες που θα διαθέτουν ακίνητα σε προσιτές τιμές. Τα διατάγματα είχαν εγκριθεί από το υπουργικό συμβούλιο την Τρίτη, αλλά καταψηφίστηκαν από το Λαϊκό Κόμμα (PP), το ακροδεξιό Vox και τους Καταλανούς αυτονομιστές του Junts, ενώ το βασκικό PNV δήλωσε ότι θα καταψηφίσει το ένα από τα δύο.
Η αφορμή για τη λαϊκή οργή ήταν η υπόθεση της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ. Η έξωση της ηλικιωμένης γυναίκας από το διαμέρισμά της στη Βαρκελώνη πυροδότησε μαζικές διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα, με χιλιάδες πολίτες να διαδηλώνουν καθημερινά ζητώντας «δίκαια ενοίκια, χωρίς εξώσεις». Το όνομα «Μαρικάρμεν» έγινε σύμβολο της στεγαστικής κρίσης που ταλανίζει την Ισπανία τα τελευταία χρόνια, με τις τιμές ενοικίων να έχουν αυξηθεί κατακόρυφα σε Μαδρίτη, Βαρκελώνη και τις τουριστικές περιοχές.
Ο Σάντσεθ, ο οποίος από την αρχή της θητείας του είχε δηλώσει ότι θα εξαντλήσει την τετραετία, αναγκάστηκε να αλλάξει ρότα. Το βράδυ της Παρασκευής, μετά την καταψήφιση των διαταγμάτων, δήλωσε στο Κοινοβούλιο: «Η ιστορία θα σας κρίνει πολύ νωρίτερα από ό,τι νομίζετε». Ακολούθησαν συναντήσεις με υπουργούς και στελέχη του PSOE όλο το Σαββατοκύριακο, και το πρωί της Δευτέρας ανακοίνωσε την απόφασή του από το Παλάτι της Μονκλόα.
Εάν ο Σάντσεθ υπογράψει το διάταγμα διάλυσης της Βουλής τη Δευτέρα, αυτό θα δημοσιευτεί στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης (BOE) την Τρίτη, και οι 54 ημέρες που ορίζει ο εκλογικός νόμος θα αρχίσουν να μετράνε, οδηγώντας στις κάλπες στις 29 Νοεμβρίου.
Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις
Οι δημοσκοπήσεις, ωστόσο, δεν είναι ευνοϊκές για τον Σάντσεθ. Σύμφωνα με το μέσο όρο των ερευνών που δημοσιεύει το El País, το Λαϊκό Κόμμα του Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο προηγείται με περίπου 33% των ψήφων, ακολουθούμενο από το PSOE με 26%, το Vox με 18%, το Sumar με 6% και το Podemos με 3%. Η τελευταία δημοσκόπηση της SocioMétrica για την El Español δίνει στο PP 143 έδρες, στο PSOE 106, στο Vox 62 και στο νέο «Μέτωπο Πλάτος» (η μετεξέλιξη του Sumar) 6 έδρες. Το PP και το Vox μαζί συγκεντρώνουν 205 έδρες, 29 πάνω από τις 176 που απαιτούνται για την απόλυτη πλειοψηφία.
Η μετατόπιση προς τα δεξιά είναι εντυπωσιακή. Το 2019, τα κόμματα της δεξιάς (PP, Vox και Ciudadanos) συγκέντρωναν το 43% των ψήφων, όσο ακριβώς και η αριστερά (PSOE, Podemos και Más País). Στις εκλογές του 2023, η δεξιά κέρδισε με 45% έναντι 44%. Σήμερα, ο μέσος όρος των δημοσκοπήσεων δίνει στη δεξιά παράταξη περίπου 52% και στην αριστερά 36% — μια διαφορά 16 μονάδων, η μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί ποτέ. Το Vox είναι το κόμμα που έχει αυξηθεί περισσότερο, από 12% το 2023 σε 18% σήμερα, ενώ το PP παραμένει στάσιμο στο 33%.
Η αντίδραση των κομμάτων
Στις τάξεις των Σοσιαλιστών επικρατεί η άποψη ότι η προσφυγή στις κάλπες είναι αναπόφευκτη. Πηγές του PSOE δήλωσαν ότι η πιθανότητα πρόωρων εκλογών αγγίζει το «99%» μετά την καταψήφιση των διαταγμάτων. Ο υπουργός Κατανάλωσης, Πάμπλο Μπουστιντόι, δήλωσε ότι το κόμμα είναι «έτοιμο» για μια εκλογική αναμέτρηση που θα λειτουργήσει ως «δημοψήφισμα για τη στέγαση». Η αντιπρόεδρος Γιολάντα Ντίαθ τήρησε σιγή ιχθύος, λέγοντας ότι η απόφαση «ανήκει στον πρωθυπουργό».
Στην αντιπολίτευση, το PP του Φεϊχόο ζητά εδώ και μήνες πρόωρες εκλογές. Ο Φεϊχόο δήλωσε την Παρασκευή: «Είμαι έτοιμος». Το Vox του Σαντιάγο Αμπασκάλ καλεί σε «εθνική επαναφορά» και έχει ήδη αρχίσει να προετοιμάζει το προεκλογικό του πρόγραμμα. Οι Καταλανοί του Junts, που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην καταψήφιση, δεν έχουν ακόμη τοποθετηθεί επίσημα για το αποτέλεσμα των εκλογών, αλλά η αρχηγός τους Μίριαμ Νογέρας δήλωσε ότι το κόμμα της «θα σεβαστεί τη λαϊκή ετυμηγορία».
Για τον Σάντσεθ, η απόφαση είναι εξαιρετικά ριψοκίνδυνη. Εάν οι δημοσκοπήσεις επιβεβαιωθούν, ο ίδιος θα οδηγήσει το PSOE στη χειρότερη εκλογική του επίδοση από το 2016 και θα παραδώσει την εξουσία σε μια κυβέρνηση συνεργασίας PP-Vox, την πρώτη ακροδεξιά συμμετοχή σε ισπανική κυβέρνηση από τη Μεταπολίτευση. Από την άλλη, η παράταση της αβεβαιότητας και η συνέχιση της κυβέρνησης μειοψηφίας θα σήμαινε ακόμη μεγαλύτερη φθορά, με τις διαδηλώσεις για τη στέγαση να συνεχίζονται και τη δημόσια δυσαρέσκεια να διογκώνεται.
Οι εκλογές της 29ης Νοεμβρίου θα κρίνουν όχι μόνο την τύχη της κυβέρνησης Σάντσεθ, αλλά και την πορεία της Ισπανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε μια συγκυρία όπου η χώρα έχει αναδειχθεί σε βασικό εταίρο της Γερμανίας και της Γαλλίας στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη μετανάστευση, την ενέργεια και την οικονομική διακυβέρνηση. Η άνοδος της δεξιάς στην Ισπανία, σε συνδυασμό με τις πολιτικές αναταράξεις στη Γαλλία, θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες στην Ευρώπη τους επόμενους μήνες.
