Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μίλησε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο, λίγο πριν από το κρίσιμο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 15ης-16ης Οκτωβρίου. Αποκάλυψε το μέγεθος της ενεργειακής αιμορραγίας, προανήγγειλε στοχευμένα μέτρα στήριξης, στρατηγικό διάλογο με τα διυλιστήρια και νέα ομάδα δράσης για κοινές προμήθειες. Το μήνυμα: δεν υπάρχει ενιαία συνταγή, μόνο εργαλεία και ευελιξία.
Newsroom | 06.10.2026 Διεθνή
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανέβηκε στο βήμα της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, λίγο πριν από τη Σύνοδο Κορυφής της 15ης και 16ης Οκτωβρίου, και έθεσε το ζήτημα που, όπως είπε, «μας επηρεάζει όλους»: το κόστος της ενέργειας. Τα νούμερα που παρέθεσε ήταν αποκαλυπτικά.
Από τα τέλη Φεβρουαρίου, οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί κατά 140%. Οι τιμές του πετρελαίου κίνησης έχουν διπλασιαστεί. Και η Ευρώπη, όπως τόνισε, επιβαρύνεται με επιπλέον 100 δισεκατομμύρια ευρώ – χωρίς να έχει εισαχθεί ούτε ένα επιπλέον μόριο ενέργειας. «Όλοι αισθανόμαστε αυτές τις αυξημένες τιμές», δήλωσε. «Οι επιχειρήσεις βρίσκονται υπό μεγάλη πίεση, οι πολίτες δυσκολεύονται να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους και αυτό θα μπορούσε να ενταθεί καθώς πλησιάζουμε στον χειμώνα».
Η Πρόεδρος της Κομισιόν απέφυγε τις μεγάλες διακηρύξεις για μια ενιαία ευρωπαϊκή λύση. Αντίθετα, έθεσε το πλαίσιο της διαφορετικότητας. «Δεν υπάρχει μία και μοναδική λύση για ολόκληρη την ΕΕ», είπε, εξηγώντας ότι το ενεργειακό κόστος διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα, ανάλογα με το ενεργειακό μείγμα. Σε ένα κράτος μέλος, η μεγαβατώρα κοστίζει περίπου 145 ευρώ, επειδή η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας επηρεάζεται κυρίως από το φυσικό αέριο. Σε ένα άλλο, η ίδια μεγαβατώρα κοστίζει μόλις 70 ευρώ, καθώς η παραγωγή βασίζεται περισσότερο στην πυρηνική ενέργεια και τις ανανεώσιμες πηγές. «Ο ρόλος μας είναι να δώσουμε στα κράτη μέλη τα εργαλεία και την ευελιξία ώστε να ανταποκριθούν», τόνισε.
Στο βραχυπρόθεσμο μέτωπο, η φον ντερ Λάιεν έδωσε έμφαση στη στοχευμένη στήριξη. Τα μέτρα, όπως είπε, δεν πρέπει να είναι οριζόντια, αλλά να κατευθύνονται στα νοικοκυριά που έχουν πραγματικά ανάγκη. Ως παραδείγματα ανέφερε τη Γαλλία και τη Ρουμανία, όπου εφαρμόζονται ενεργειακά κουπόνια για οικογένειες χαμηλού εισοδήματος. Παράλληλα, υπενθύμισε τη συμφωνία της G7 για διάθεση 100 εκατομμυρίων βαρελιών ντίζελ και αργού πετρελαίου, με στόχο τη σταθεροποίηση των διεθνών τιμών, και ανακοίνωσε την παράταση, για έναν ακόμη χρόνο, της ευελιξίας για τους εξαγωγείς σχετικά με το μεθάνιο.
Η πιο σημαντική ανακοίνωση, όμως, αφορούσε τη δομή της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας. Η Κομισιόν θα ξεκινήσει στρατηγικό διάλογο με τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια, με στόχο τη μείωση του κόστους και τη διασφάλιση των απαραίτητων προμηθειών – μεταξύ άλλων και για την άμυνα. Παράλληλα, θα δημιουργηθεί μια νέα ομάδα δράσης για τη συγκέντρωση της ενεργειακής ζήτησης. Ο στόχος είναι η ΕΕ να περάσει από την απλή αντιστοίχιση αγοραστών και πωλητών στη συγκέντρωση της ζήτησης και στις κοινές προμήθειες ενέργειας, μέσω ενός φορέα της αγοράς που θα αναλαμβάνει τις αγορές για λογαριασμό των κρατών μελών.
Η μακροπρόθεσμη στρατηγική παραμένει η μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Η ΕΕ έχει ήδη μειώσει την εξάρτησή της από το ρωσικό αέριο από 45% το 2022 σε 12% σήμερα, με στόχο το μηδέν έως το τέλος του έτους. Πάνω από το 70% της ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται πλέον από καθαρές πηγές. Ωστόσο, όπως παραδέχτηκε η φον ντερ Λάιεν, μεγάλο μέρος της νέας δυναμικότητας ανανεώσιμων πηγών παραμένει εκτός δικτύου. Γι’ αυτό, όπως είπε, χρειάζονται επείγουσες επενδύσεις στα ευρωπαϊκά δίκτυα, ώστε η καθαρή ενέργεια να φτάνει εκεί όπου χρειάζεται. Το Σχέδιο Δράσης για την Ηλεκτροδότηση προβλέπει διπλασιασμό του μεριδίου της ηλεκτρικής ενέργειας στην τελική κατανάλωση έως το 2040, κάτι που, σύμφωνα με την ίδια, θα μπορούσε να μειώσει τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων κατά 260 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Τους επόμενους μήνες, η Επιτροπή θα παρουσιάσει συγκεκριμένα μέτρα για την επίτευξη αυτού του στόχου.
Για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, η Πρόεδρος της Κομισιόν προειδοποίησε ότι οι μεγάλες περικοπές θα έθεταν σε κίνδυνο τις κοινές ευρωπαϊκές προτεραιότητες. Γι’ αυτό, όπως είπε, χρειάζονται νέοι ίδιοι πόροι της ΕΕ για να χρηματοδοτηθούν οι αυξημένες ανάγκες. Το μήνυμα προς τα κράτη μέλη ήταν σαφές: η ενεργειακή κρίση δεν αντιμετωπίζεται με μία συνταγή, αλλά με ευελιξία, στοχευμένα εργαλεία και, πάνω απ’ όλα, πολιτική βούληση για κοινές δράσεις.
