Η εκεχειρία της 10ης Οκτωβρίου 2025 έφερε πίσω ομήρους και κρατούμενους, αλλά ο αφοπλισμός της Χαμάς, η αποχώρηση του ισραηλινού στρατού και η ανοικοδόμηση του θύλακα παραμένουν ζητούμενα. Το Ισραήλ ελέγχει πλέον τα δύο τρίτα της Γάζας, οι νεκροί Παλαιστίνιοι από την έναρξη της εκεχειρίας ξεπερνούν τους 1.400, και το Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ παρουσίασε ένα σχέδιο 2,45 δισ. δολαρίων – όταν οι ανάγκες υπολογίζονται σε 71,4 δισ. ευρώ.
Newsroom | 06.10.2026 Διεθνή
Ένα χρόνο μετά την έναρξη εφαρμογής του σχεδίου των 20 σημείων του Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα, η εικόνα που σχηματίζεται είναι αντιφατική. Η πρώτη φάση απέδωσε καρπούς: η εκεχειρία της 10ης Οκτωβρίου 2025 τηρήθηκε, οι όμηροι που κρατούσε η Χαμάς απελευθερώθηκαν και Παλαιστίνιοι κρατούμενοι αποφυλακίστηκαν από το Ισραήλ. Ωστόσο, οι υπόλοιποι βασικοί όροι του σχεδίου – ο αφοπλισμός της Χαμάς, η πλήρης αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων και η ανοικοδόμηση του παλαιστινιακού θύλακα – παραμένουν σε εκκρεμότητα.
Τι εφαρμόστηκε
Η εκεχειρία, που ξεκίνησε στις 10 Οκτωβρίου 2025, έθεσε τέλος στις μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές επιχειρήσεις. Η ανταλλαγή ομήρων και κρατουμένων ολοκληρώθηκε, ενώ η ανθρωπιστική βοήθεια αυξήθηκε – από περίπου 100 φορτηγά την ημέρα πριν από την εκεχειρία, σε κατά μέσο όρο 227 φορτηγά έως τα τέλη Μαΐου 2026, σύμφωνα με έκθεση του Αυγούστου. Τον Ιανουάριο του 2026, το Συμβούλιο Ειρήνης, το όργανο που εποπτεύει την εφαρμογή του σχεδίου, ανέλαβε καθήκοντα, ενώ διορίστηκε και η τεχνοκρατική Εθνική Επιτροπή για τη Διακυβέρνηση της Γάζας, με επικεφαλής τον πρώην υφυπουργό της Παλαιστινιακής Αρχής Αλί Σάαθ.
Τι έμεινε στα χαρτιά
Ο αφοπλισμός της Χαμάς. Τον Ιούλιο του 2026, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι η Χαμάς και άλλες ένοπλες οργανώσεις αποδέχθηκαν έναν οδικό χάρτη 15 σημείων, βάσει του οποίου θα παρέδιδαν σταδιακά τα όπλα τους. Η Χαμάς απορρίπτει τον όρο «αφοπλισμός», αλλά η αποδοχή της παράδοσης των όπλων θεωρήθηκε σημαντική μεταστροφή. Το Ισραήλ χαρακτήρισε το σχέδιο «απαράδεκτο» και δήλωσε ότι δεν θα αποχωρήσει πριν από τον πλήρη αφοπλισμό.
Η αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων. Η πρώτη φάση προέβλεπε την απόσυρση των ισραηλινών δυνάμεων έως την «κίτρινη γραμμή», με το Ισραήλ να διατηρεί τον έλεγχο του 53% της Γάζας. Έκτοτε, ο ισραηλινός στρατός έχει επεκτείνει τον έλεγχό του περίπου στα δύο τρίτα του θύλακα, μετατοπίζοντας τη γραμμή και προκαλώντας νέους εκτοπισμούς. Περίπου δύο εκατομμύρια Παλαιστίνιοι έχουν περιοριστεί σε μια παράκτια ζώνη, όπου πολλοί ζουν σε σκηνές ή κατεστραμμένα κτίρια.
Η Διεθνής Δύναμη Σταθεροποίησης. Διοικητής έχει οριστεί ο Αμερικανός υποστράτηγος Τζάσπερ Τζέφερς, ενώ η Ινδονησία, το Μαρόκο, το Καζακστάν, η Αλβανία, το Κόσοβο και η Ουγκάντα έχουν δεσμευτεί να διαθέσουν προσωπικό. Σύμφωνα με τον Τζέφερς, η δύναμη προβλέπεται να αριθμεί μακροπρόθεσμα 20.000 στρατιώτες και να εκπαιδεύσει 12.000 μέλη της παλαιστινιακής αστυνομίας. Ωστόσο, η δύναμη δεν έχει ακόμη συγκροτηθεί.
Η ανοικοδόμηση. Τον Σεπτέμβριο του 2026, το Συμβούλιο Ειρήνης παρουσίασε σχέδιο ύψους 2,45 δισ. δολαρίων για την έναρξη της ανοικοδόμησης, το οποίο περιλαμβάνει 66 προγράμματα για στέγαση, ηλεκτροδότηση και διαχείριση απορριμμάτων. Το ποσό αποτελεί μικρό μέρος των συνολικών αναγκών. Έκθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΟΗΕ εκτιμά ότι για την ανάκαμψη και την ανοικοδόμηση της Γάζας θα απαιτηθούν 71,4 δισ. δολάρια μέσα στην επόμενη δεκαετία. Μέχρι στιγμής, δεν έχει οριστεί ημερομηνία έναρξης της ανοικοδόμησης.
Η καθημερινότητα στη Γάζα
Παρά την εκεχειρία, το Ισραήλ συνεχίζει να εξαπολύει σχεδόν καθημερινά πλήγματα στη Γάζα. Το υπουργείο Υγείας του θύλακα αναφέρει ότι τουλάχιστον 1.400 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί από την έναρξη της εκεχειρίας, ανάμεσά τους πολλές γυναίκες και παιδιά. Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι στοχοθετεί τη Χαμάς, την οποία κατηγορεί ότι επιχειρεί να επανεξοπλιστεί. Κατά το ίδιο διάστημα, πέντε Ισραηλινοί στρατιώτες σκοτώθηκαν από Παλαιστίνιους μαχητές ή σε συγκρούσεις.
Η ανθρωπιστική κατάσταση παραμένει δραματική. Περισσότεροι από 1,2 εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν οξεία επισιτιστική ανασφάλεια, σύμφωνα με το παγκόσμιο παρατηρητήριο πείνας IPC. Οργανώσεις αρωγής επισημαίνουν ότι οι ποσότητες βοήθειας παραμένουν ανεπαρκείς, ενώ κατηγορούν το Ισραήλ ότι εμποδίζει την είσοδο κρίσιμων προϊόντων, όπως ανταλλακτικά οχημάτων και λιπαντικά. Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι περίπου 600 φορτηγά με βοήθεια εισέρχονται καθημερινά και ότι η ποσότητα επαρκεί.
Οι εκκλήσεις για «εθελούσια μετανάστευση»
Παρότι το σχέδιο Τραμπ προβλέπει την παραμονή των κατοίκων στη Γάζα, Ισραηλινοί πολιτικοί της δεξιάς έχουν εντείνει τις εκκλήσεις για μαζική απομάκρυνση των Παλαιστινίων μέσω της αποκαλούμενης «εθελούσιας μετανάστευσης». Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι «δεν υπάρχει τελικά πραγματική λύση για τη Γάζα χωρίς αυτή τη μετανάστευση». Το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας είχε ιδρύσει το 2025 ειδικό γραφείο για την εποπτεία της «εθελούσιας μετανάστευσης», μετά τις δηλώσεις Τραμπ που άφηναν ανοιχτό το ενδεχόμενο μόνιμου εκτοπισμού. Ο Αμερικανός πρόεδρος υπαναχώρησε αργότερα από την ιδέα, η οποία προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από αραβικές χώρες. Ισραηλινοί αξιωματούχοι δηλώνουν ότι δεν υπάρχουν σχέδια για βίαιη απομάκρυνση του πληθυσμού.
Το επόμενο ορόσημο
Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν το σχέδιο των 20 σημείων θα περάσει από τη θεωρία στην πράξη ή αν θα παραμείνει ένα ακόμη κείμενο που δεν άλλαξε την καθημερινότητα των ανθρώπων στη Γάζα. Για τους κατοίκους του θύλακα, η απάντηση βρίσκεται στα ερείπια που αναζητούν υλικά για πρόχειρα καταλύματα, μακριά από τα 71,4 δισ. δολάρια που απαιτούνται για να ξαναχτιστεί ο τόπος τους.
