Η παράλειψη της Τουρκίας από την περιοδεία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών δεν πέρασε απαρατήρητη στην Ουάσινγκτον. Στελέχη του Ρεπουμπλικανικού κόμματος τη διαβάζουν ως ένδειξη ότι ο δρόμος προς την Ανατολική Μεσόγειο δεν περνά πλέον υποχρεωτικά από την Άγκυρα — και ως αναβάθμιση του ρόλου της Αθήνας στον αμερικανικό σχεδιασμό
Newsroom | 07.10.2026 Διεθνή
Ο Μάρκο Ρούμπιο επισκέπτεται την Αθήνα χωρίς να έχει προηγηθεί στάση στην Άγκυρα. Η επιλογή αυτή, σε μια περιοδεία που ξεκίνησε από την Ισλανδία και θα κλείσει στην Πορτογαλία, προκάλεσε συζητήσεις στον Ρεπουμπλικανικό χώρο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις στελεχών που έχουν γνώση του σχεδιασμού, η απουσία της τουρκικής πρωτεύουσας από το πρόγραμμα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών δεν είναι τυχαία. Αποτυπώνει μετατόπιση προτεραιοτήτων στην Ανατολική Μεσόγειο και συνιστά, κατά τις ίδιες πηγές, αναβάθμιση του γεωπολιτικού βάρους της Ελλάδας.
Η σύγκριση με το παρελθόν είναι αναπόφευκτη. Ο Μάικ Πομπέο είχε κάνει ανάλογη επιλογή όταν ήταν επικεφαλής του State Department. Ωστόσο, οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι η σημερινή συγκυρία διαφέρει. Οι σχέσεις Τουρκίας και Ισραήλ βρίσκονται σε ένταση, ενώ η Ουάσινγκτον αναζητά σταθερότερους εταίρους στην περιοχή. Η Αθήνα εμφανίζεται να κερδίζει έδαφος σε αυτή την εξίσωση.
Το μήνυμα προς την Άγκυρα
Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα λειτουργεί σε δύο επίπεδα. Αφενός, αποτελεί ένδειξη στήριξης προς το Ισραήλ, δεδομένης της σταθερά φιλοϊσραηλινής στάσης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών. Αφετέρου, στέλνει σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα ότι η Ουάσινγκτον δεν θεωρεί δεδομένη τη στρατηγική της σχέση με την Τουρκία. Το State Department έχει διαμηνύσει επανειλημμένα ότι οι ελληνοτουρκικές διαφορές πρέπει να επιλύονται μέσω διαλόγου και όχι μέσω απειλών. Η ελληνική πλευρά, από την πλευρά της, υπογραμμίζει ότι δεν ακολουθεί πολιτική απειλών έναντι της γειτονικής χώρας.
Η αμερικανική στάση δεν σημαίνει πάντως πλήρη απομάκρυνση από την Τουρκία. Οι επαφές συνεχίζονται. Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε θερμή συνάντηση με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο περιθώριο της συνόδου του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ενώ υπήρξαν και επαφές αντιπροσωπειών στη σύνοδο του ΟΗΕ. Το ζήτημα των S-400 παραμένει ωστόσο αγκάθι. Η αμερικανική νομοθεσία είναι σαφής: όσο τα ρωσικά συστήματα παραμένουν σε τουρκικό έδαφος, δεν μπορεί να υπάρξει συζήτηση για παράδοση F-35 στην Τουρκία. Η Ουάσινγκτον έχει φροντίσει να μεταφέρει αυτή τη θέση στην Άγκυρα με κάθε τρόπο.
Οικονομία, τεχνητή νοημοσύνη και ο Στρατηγικός Διάλογος
Ο ίδιος ο Ρούμπιο είχε προαναγγείλει το εύρος της ατζέντας πριν από την έναρξη της περιοδείας. Είχε υπογραμμίσει ότι οι σχέσεις ΗΠΑ–Ελλάδας δεν περιορίζονται στη στρατιωτική συνεργασία και στην αμερικανική παρουσία στη χώρα. Οι οικονομικοί δεσμοί και οι επενδύσεις βρίσκονται στο επίκεντρο, με τον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης να αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Η ελληνική πλευρά έχει επενδύσει διπλωματικά σε αυτόν τον τομέα και αναζητά συγκεκριμένες συνεργασίες.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών συνοδεύεται από τρεις βασικούς υφυπουργούς, με αρμοδιότητες σε πολιτικές υποθέσεις, πολιτιστικά θέματα, άμυνα, ασφάλεια και ενέργεια. Η σύνθεση της αντιπροσωπείας δίνει το στίγμα του περιεχομένου των επαφών. Στο πλαίσιο της έκτης συνεδρίασης του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ αναμένονται υπογραφές μνημονίων συνεργασίας, ενώ ξεχωριστή σημασία έχει η συμφωνία για συνεργασία μεταξύ της Εθνοφρουράς της Φλόριντα και των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, με κοινές εκπαιδευτικές δραστηριότητες και συνεκπαιδεύσεις.
Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα, χωρίς την Άγκυρα στο πρόγραμμα, θα κριθεί εκ του αποτελέσματος. Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν η επιλογή αυτή αποτυπώνει μόνιμη μετατόπιση ή συγκυριακή τακτική. Οι επόμενοι μήνες και η πορεία των ελληνοτουρκικών επαφών θα δείξουν αν η Αθήνα έχει κερδίσει σταθερά έδαφος στον αμερικανικό σχεδιασμό ή αν η ισορροπία θα αποκατασταθεί.
