Η εύθραυστη εκεχειρία ανάμεσα σε Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν συμπλήρωσε την έβδομη ημέρα της, παρά τη διακοπή των διαπραγματεύσεων στο Ισλαμαμπάντ και την εφαρμογή ναυτικού αποκλεισμού από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό. Ωστόσο, η αισιοδοξία για εξεύρεση διπλωματικής λύσης δεν έχει σβήσει πλήρως.
Αξιωματούχος του Πακιστάν, που διατηρεί τον ρόλο του βασικού μεσολαβητή, δήλωσε στο πρακτορείο Reuters ότι η Τεχεράνη ανταποκρίθηκε θετικά στο ενδεχόμενο νέου γύρου συνομιλιών προς τα τέλη της τρέχουσας εβδομάδας. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε σε συνέντευξή του στη New York Post ότι δεν αποκλείει να στείλει εκ νέου εκπροσώπους του στο Πακιστάν «ύστερα από δύο ημέρες».
Τα αγκάθια των διαπραγματεύσεων
Αν και οι διαφορές για το καθεστώς των Στενών του Ορμούζ και την επέκταση της εκεχειρίας στον Λίβανο παρέμεναν ανοικτές, το πραγματικό σημείο σύγκρουσης ήταν, σύμφωνα με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον Ιρανό διαπραγματευτή Σεγιέντ Μαχμούντ Ναμπαβιάν, το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Οι θέσεις των δύο πλευρών για την πυρηνική δραστηριότητα:
- Αμερικανική πρόταση: Πλήρης αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου για 20 χρόνια και παράδοση όλων των αποθεμάτων ισχυρά εμπλουτισμένου ουρανίου στις ΗΠΑ.
- Ιρανική αντιπρόταση: Αναστολή πέντε ετών και αραίωση των αποθεμάτων στα διεθνώς αποδεκτά όρια, υπό αυστηρή εποπτεία.
Ο Βανς, μιλώντας μετά την κατάρρευση των συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ, δήλωσε πως σημειώθηκε «μια ορισμένη πρόοδος», χωρίς ωστόσο να επιτευχθεί οριστική συμφωνία. Η αβεβαιότητα αυτή λειτούργησε καθησυχαστικά προς το παρόν στις διεθνείς αγορές, όπου καταγράφηκε πτώση της τιμής του πετρελαίου και άνοδος των χρηματιστηριακών δεικτών.
Ναυτικός αποκλεισμός και ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες
Παρά την κήρυξη του αποκλεισμού, η κατάσταση στην περιοχή παραμένει ρευστή. Αμερικανικά πολεμικά πλοία δεν έχουν εισέλθει στον Περσικό Κόλπο, περιοριζόμενα σε επιτήρηση από τον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα. Το πρώτο 24ωρο, σύμφωνα με το BBC, αρκετά εμπορικά πλοία κατάφεραν να περάσουν από τα Στενά, ενώ η κεντρική διοίκηση του αμερικανικού στρατού ανακοίνωσε ότι εμπόδισε τον διάπλου έξι πλοίων.
Παράλληλες εξελίξεις:
- Εμανουέλ Μακρόν και Κιρ Στάρμερ θα συγκαλέσουν σύνοδο στο Παρίσι την Παρασκευή για την αποκατάσταση της ομαλής ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ.
- Ισραηλινοί και Λιβανέζοι αξιωματούχοι είχαν την πρώτη απευθείας συνάντηση στην Ουάσιγκτον, με τον Μάρκο Ρούμπιο παρόντα.
- Η Ιταλία ανακοίνωσε αναστολή της αμυντικής συνεργασίας της με το Ισραήλ, όπως γνωστοποίησε η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι.
Ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμένων από το αμερικανικό ναυτικό μοιάζει περισσότερο με άσκηση πίεσης για την επίτευξη καλύτερης συμφωνίας παρά με προανάκρουσμα άμεσης στρατιωτικής κλίμακας.
Διεθνείς αναλυτές εκτιμούν ότι οι διαφορές που απομένουν, αν και σημαντικές, μπορούν να γεφυρωθούν σε έναν επόμενο γύρο συνομιλιών, εφόσον και οι δύο πλευρές επιθυμούν πραγματικά να αποφύγουν μια ευρύτερη σύρραξη.
