Η παραγωγή στην Ισπανία αναμένεται να φτάσει τους 1,6 εκατομμύρια τόνους, αυξημένη κατά 23%, ενώ στην Ελλάδα οι παραγωγοί κρατούν το λάδι στις δεξαμενές, ελπίζοντας σε άνοδο των τιμών. Η τιμή παραγωγού έχει πέσει κάτω από το κόστος, στα 3,3 με 4 ευρώ το κιλό, την ώρα που το ράφι κρατά στα 8,5 ευρώ. Η Τυνησία πιέζει με φθηνό ελαιόλαδο και η Ιταλία ζητά κονδύλια κρίσης.
Γιώργος Πετρίδης | 05.10.2026 Αγροτικά
Η φετινή ελαιοκομική περίοδος ξεκίνησε με μια εικόνα που οι παραγωγοί της Μεσογείου είχαν να δουν εδώ και χρόνια. Στην Ισπανία, τη μεγαλύτερη παραγωγό χώρα παγκοσμίως, το υπουργείο Γεωργίας ανακοίνωσε ότι η παραγωγή ελαιολάδου για την περίοδο 2026/27 αναμένεται να φτάσει τους 1.602.596 τόνους, καταγράφοντας αύξηση 23% σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά. Η Ανδαλουσία, που παράγει σχεδόν το 79% του ισπανικού ελαιολάδου, εκτιμάται ότι θα φτάσει τους 1.261.200 τόνους, με αύξηση 29% σε σχέση με πέρυσι.
Η εξέλιξη αυτή έχει άμεσο αντίκτυπο στις τιμές παραγωγού σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Στην Ισπανία, η τιμή του εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου έχει υποχωρήσει στα 3,3 ευρώ το κιλό, το χαμηλότερο επίπεδο για την εποχή εδώ και πέντε χρόνια, όταν η περίοδος ξεκίνησε με τιμή 5 ευρώ. Οι συνεταιρισμοί και οι αγροτικές οργανώσεις της Γρανάδας ζητούν από την κυβέρνηση να ενεργοποιήσει για πρώτη φορά τον μηχανισμό απόσυρσης ελαιολάδου από την αγορά, προκειμένου να περιοριστεί η πτώση.
Στην Ελλάδα, η εικόνα δεν διαφέρει. Η τιμή παραγωγού για το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο κινείται στα 3,80 με 4,20 ευρώ το κιλό, με τον μέσο όρο να διαμορφώνεται περίπου στα 4 ευρώ. Το πρόβλημα είναι ότι το κόστος παραγωγής έχει ξεπεράσει αυτά τα επίπεδα. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν σε πρόσφατες εκδηλώσεις του κλάδου, το κόστος παραγωγής στη χώρα μας υπολογίζεται πάνω από 4,5 ευρώ το κιλό, με ορισμένες εκτιμήσεις να κάνουν λόγο ακόμη και για 4,70 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι ο παραγωγός χάνει περίπου ένα ευρώ για κάθε κιλό ελαιολάδου που πουλά.
Η αντίδραση των Ελλήνων παραγωγών είναι ψύχραιμη, αλλά στρατηγική. Όπως δήλωσε ο πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Ελαιολάδου, Μανώλης Γιαννούλης, «κανείς δεν βιάζεται να μαζέψει τη σοδειά, όλοι περιμένουν να ανέβουν οι τιμές». Πρόκειται για μια τακτική αναμονής, που ωστόσο ενέχει κινδύνους: εάν η πίεση της ισπανικής παραγωγής συνεχιστεί, οι τιμές ενδέχεται να μην ανακάμψουν και οι παραγωγοί να βρεθούν με αποθέματα που θα αναγκαστούν να διαθέσουν σε ακόμη χαμηλότερες τιμές.
Την ίδια ώρα, ένας νέος παίκτης αναδιαμορφώνει τον χάρτη της παγκόσμιας αγοράς. Η Τυνησία, σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιολάδου για την περίοδο 2025/26, έχει ανέβει στη δεύτερη θέση παγκοσμίως στην παραγωγή, με εκτιμώμενους 450.000 τόνους και αύξηση 32% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Η χώρα πιέζει την Ευρωπαϊκή Ένωση με φθηνό ελαιόλαδο, γεγονός που αποτελεί πρόσθετη απειλή για τους Έλληνες παραγωγούς. Ο αντιπρόεδρος του ΣΕΒΙΤΕΛ, Νίκος Ζαβάκος, έχει υπογραμμίσει την πρόκληση του αυξημένου ανταγωνισμού και των επενδύσεων που πραγματοποιεί η Τυνησία στον τομέα.
Η Ελλάδα, από την πλευρά της, βρίσκεται πλέον στην πέμπτη θέση παγκοσμίως στην παραγωγή ελαιολάδου, πίσω από την Ισπανία, την Τυνησία, την Ιταλία και την Τουρκία, με εκτιμώμενη παραγωγή 220.000 τόνων για την περίοδο 2025/26. Η χώρα μας εξάγει περίπου 50.000 τόνους τυποποιημένου επώνυμου προϊόντος, ενώ περίπου 150.000 τόνοι διακινούνται χύμα. Αυτό σημαίνει ότι το μεγαλύτερο μέρος της προστιθέμενης αξίας του ελληνικού ελαιολάδου δημιουργείται εκτός της χώρας, καθώς το προϊόν συσκευάζεται από ξένες επιχειρήσεις.
Στο ράφι των σούπερ μάρκετ, η τιμή του ελαιολάδου έχει διαμορφωθεί στα 8,5 ευρώ το λίτρο, παρουσιάζοντας αισθητή υποχώρηση σε σχέση με τα 11,60 ευρώ του Ιανουαρίου του 2024. Ωστόσο, η αποκλιμάκωση της τιμής παραγωγού δεν μεταφέρεται με την ίδια ταχύτητα στον καταναλωτή. Στην τελική τιμή συνυπολογίζονται τα αποθέματα προηγούμενων περιόδων, η τυποποίηση, η συσκευασία, η μεταφορά και η εμπορία. Το ελαιόλαδο είναι διεθνώς εμπορεύσιμο προϊόν και οι τιμές στην Ελλάδα επηρεάζονται σε σημαντικό βαθμό από την παραγωγή και τις συνθήκες προσφοράς στις μεγάλες ελαιοπαραγωγικές χώρες.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η στρατηγική αναμονής των Ελλήνων παραγωγών θα αποδώσει καρπούς ή αν η ισπανική υπερπροσφορά και ο ανταγωνισμός από την Τυνησία θα συνεχίσουν να πιέζουν τις τιμές προς τα κάτω. Το βέβαιο είναι ότι η φετινή χρονιά δεν θα είναι εύκολη για τον κλάδο, ο οποίος καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στο κόστος παραγωγής, τις διεθνείς τιμές και τις ανάγκες των καταναλωτών.
