Η Ευρώπη πάει στην Άγκυρα με την τσέπη γεμάτη – για να εξευμενίσει τον Τραμπ

Με φόντο τον πόλεμο στο Ιράν, τις δηλώσεις για τη Γροιλανδία και την αμερικανική αποχώρηση, η Σύνοδος της Άγκυρας μοιάζει περισσότερο με επιχείρηση κατευνασμού παρά με σύνοδο συμμάχων

Η τέχνη του να λες «ναι» στον θυμωμένο πρόεδρο

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ετοιμάζουν βαλίτσες για την Άγκυρα. Αλλά αυτή τη φορά, το πιο σημαντικό πράγμα που θα πάρουν μαζί τους δεν είναι ούτε διπλωματικά έγγραφα ούτε σχέδια στρατηγικής. Είναι ένα χαρτί με νούμερα. Συγκεκριμένα, 90 δισεκατομμύρια δολάρια. Τόσο αυξήθηκαν οι ευρωπαϊκές αμυντικές δαπάνες μέσα στο 2025, σύμφωνα με τον Μαρκ Ρούτε. Και ο λόγος που το κρατάνε σαν λάφυρο είναι απλός: πρέπει να το δείξουν στον Ντόναλντ Τραμπ. Να τον πείσουν ότι η Ευρώπη πληρώνει. Ότι αναλαμβάνει βάρος. Ότι δεν είναι τζαμπατζής στη συμμαχία.

Αναμφίβολα, η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στην τουρκική πρωτεύουσα δεν είναι μια συνηθισμένη συνάντηση. Διεξάγεται υπό τη σκιά ενός πολέμου που δίχασε – του πολέμου στο Ιράν. Διεξάγεται με τον Αμερικανό πρόεδρο να εξακολουθεί να μιλά για προσάρτηση της Γροιλανδίας, εξοργίζοντας τη Δανία. Και διεξάγεται με τις ΗΠΑ να έχουν ήδη ανακοινώσει αποχώρηση στρατευμάτων από την Ευρώπη. Με άλλα λόγια, οι Ευρωπαίοι πάνε στην Άγκυρα για να σώσουν ό,τι σώζεται.

Δύο μέρες, τρεις κρίσεις και ένα δείπνο με τον Ζελένσκι

Η ατζέντα της Συνόδου είναι γεμάτη αγκάθια. Πρώτον, η εκεχειρία με το Ιράν είναι εύθραυστη. Αν σπάσει, η Σύνοδος τινάζεται στον αέρα. Δεύτερον, ο Τραμπ μόλις την Πέμπτη επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ ξοδεύουν υπερβολικά για την προστασία των συμμάχων. Τρίτον, οι προσωπικές σχέσεις του Αμερικανού προέδρου με Ευρωπαίους ηγέτες – όπως η Τζόρτζια Μελόνι και ο Κιρ Στάρμερ – βρίσκονται στο ναδίρ. Και μέσα σε όλα αυτά, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα παρακαθήσει στο επίσημο δείπνο του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Μια εικόνα που, αναμφίβολα, θα γίνει viral.

Παρ’ όλα αυτά, η στρατηγική του Ρούτε είναι σαφής. Θέλει να δείξει ότι η Ευρώπη δεν είναι πια ο φτωχός συγγενής. Τα νούμερα που παρουσιάζει είναι εντυπωσιακά: οι ευρωπαϊκές χώρες και ο Καναδάς ξεπέρασαν συνολικά τα 570 δισεκατομμύρια δολάρια σε αμυντικές δαπάνες. Και η νέα στρατηγική του ΝΑΤΟ προβλέπει ότι έως το 2035 τα κράτη-μέλη θα διαθέτουν το 3,5% του ΑΕΠ τους για βασικές αμυντικές δαπάνες, συν επιπλέον 1,5% για κυβερνοασφάλεια και κρίσιμες υποδομές. Με άλλα λόγια, το μήνυμα είναι: «Πληρώνουμε, Τραμπ. Μην φεύγεις».

Ο «σύμβουλος γάμου» και η μάχη της συνοχής

Παρά τα προβλήματα, στο ΝΑΤΟ επικρατεί συγκρατημένη αισιοδοξία. Ένας ανώτερος διπλωμάτης της Συμμαχίας είπε στο Reuters κάτι που τα λέει όλα: «Οι ηγέτες γνωρίζουν τι διακυβεύεται». Και πρόσθεσε, με δόση χιούμορ, ότι αν τα πράγματα ξεφύγουν, υπάρχει πάντα ο «σύμβουλος γάμου» της Συμμαχίας – ο ίδιος ο Μαρκ Ρούτε. Πρόκειται για μια φράση που, αναμφίβολα, αποτυπώνει το κλίμα: η Συμμαχία δεν ψάχνει να κερδίσει μια μάχη. Ψάχνει να αποφύγει ένα διαζύγιο.

Συνεπώς, η Σύνοδος της Άγκυρας δεν είναι απλώς μια ακόμη διπλωματική συνάντηση. Είναι ένα τεστ αντοχής. Ένα τεστ που θα δείξει αν οι διατλαντικές σχέσεις μπορούν να επιβιώσουν σε μια εποχή που ο Αμερικανός πρόεδρος μιλά για προσαρτήσεις, οι Ευρωπαίοι μετρούν δισεκατομμύρια και ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή σιγοκαίει. Και η απάντηση θα δοθεί στην Άγκυρα.

«Αν οι εντάσεις ξεφύγουν, υπάρχει πάντα ο “σύμβουλος γάμου” της Συμμαχίας, ο Μαρκ Ρούτε, για να εξομαλύνει την κατάσταση.»