Σε μια σπάνια τηλεοπτική εμφάνιση που αποκάλυψε το πραγματικό βάθος της ενεργειακής κρίσης, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ απηύθυνε έκκληση προς τους πολίτες για μείωση της κατανάλωσης βενζίνης, αναγνωρίζοντας ότι ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός έχει καταστήσει τις εισαγωγές καυσίμων εξαιρετικά δύσκολες. Ο κορυφαίος διαπραγματευτής της Τεχεράνης απέδωσε μέρος της ευθύνης στην εγχώρια βιομηχανία, τονίζοντας ωστόσο ότι η επιβίωση της χώρας περνά μέσα από μια συλλογική προσπάθεια εξοικονόμησης και την αξιοποίηση της εγχώριας παραγωγής, ενώ παράλληλα προειδοποίησε ότι η Ουάσινγκτον θα αντιμετωπίσει στρατιωτική απάντηση σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης του αποκλεισμού.
Γιώργος Παπαγιάννης | 01.09.2026 Διεθνή
Σε ένα δραματικό τηλεοπτικό διάγγελμα που μετέδωσαν την Τρίτη τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής διαπραγματευτής Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ προχώρησε σε μια σπάνια παραδοχή: η χώρα αδυνατεί να εισαγάγει επαρκείς ποσότητες βενζίνης για να καλύψει την εγχώρια ζήτηση, λόγω του ναυτικού αποκλεισμού που έχουν επιβάλει οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η δήλωση αυτή έρχεται να επιβεβαιώσει τις εκτιμήσεις αναλυτών ότι ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν, που ξεκίνησε τον περασμένο Φεβρουάριο, έχει πλέον μεταφερθεί με σφοδρότητα στο οικονομικό πεδίο.
Ο Γκαλιμπάφ, ο οποίος έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, ήταν σαφής στην τοποθέτησή του. «Φυσικά, μέρος της ευθύνης για αυτή την υψηλή κατανάλωση δεν βαραίνει τον λαό μας· βαραίνει τη βιομηχανία μας», δήλωσε χαρακτηριστικά, αναγνωρίζοντας τις ελλείψεις του εγχώριου παραγωγικού τομέα. «Αλλά σε κάθε περίπτωση, αυτό που είναι σαφές είναι ότι πρέπει να κάνουμε εξοικονόμηση βενζίνης στην κατανάλωσή μας». Ο Γκαλιμπάφ υποστήριξε ότι, με σωστή διαχείριση, η χώρα μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της από την ποσότητα βενζίνης που παράγει εγχωρίως.
Το βάθος της ενεργειακής κρίσης
Η έκκληση Γκαλιμπάφ δεν ήρθε στο κενό. Μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα, ο Ιρανός αντιπρόεδρος Μοχάμαντ Τζαφάρ Γκαεμπανά είχε παραδεχτεί ότι «η παραγωγή βενζίνης είναι ανεπαρκής και, λόγω του ναυτικού αποκλεισμού των ΗΠΑ, δεν μπορούμε να την εισαγάγουμε». Οι δηλώσεις αυτές επιβεβαιώνουν τα στοιχεία που είχαν αρχίσει να διαρρέουν από την ιρανική αγορά: τις τελευταίες ημέρες, μεγάλες ουρές είχαν σχηματιστεί έξω από πρατήρια καυσίμων σε όλη τη χώρα.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το καθημερινό έλλειμμα στην αγορά βενζίνης ανέρχεται σε 14 έως 15 εκατομμύρια λίτρα, με την ημερήσια κατανάλωση να φτάνει τα 135 εκατομμύρια λίτρα έναντι παραγωγής που κυμαίνεται μεταξύ 114 και 130 εκατομμυρίων λίτρων. Το έλλειμμα αυτό υπερβαίνει το 11% της συνολικής ζήτησης, καθιστώντας την κατάσταση «κρίσιμη».
Οι γεωπολιτικές προεκτάσεις
Παράλληλα με την έκκληση για οικονομία, ο Γκαλιμπάφ έστειλε ένα σαφές μήνυμα προς την Ουάσινγκτον. Προειδοποίησε ότι τυχόν περαιτέρω κλιμάκωση του ναυτικού αποκλεισμού θα συναντήσει στρατιωτική απάντηση, τονίζοντας ότι «αν σφίξουν τον αποκλεισμό, σίγουρα θα απαντήσουμε στρατιωτικά». Η απειλή αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς το Ιράν έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ, μια ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.
Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν επανέλαβε την Τρίτη ότι η χώρα θα ανταποδώσει άμεσα εάν οι ΗΠΑ τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους στο πλαίσιο της προσωρινής συμφωνίας που υπογράφηκε τον Ιούνιο, διατηρώντας ανοιχτό το παράθυρο του διαλόγου, έστω και υπό αυστηρούς όρους.
Η έκκληση Γκαλιμπάφ αναδεικνύει το δίλημμα της Τεχεράνης: πώς να διαχειριστεί μια οικονομία που ασφυκτιά υπό το βάρος των κυρώσεων και του αποκλεισμού, χωρίς να προκαλέσει κοινωνικές αντιδράσεις σε ένα περιβάλλον όπου οι τιμές των καυσίμων παραμένουν τεχνητά χαμηλές λόγω των κρατικών επιδοτήσεων. Το πρόβλημα, όπως σημείωσε ο αντιπρόεδρος Γκαεμπανά, είναι ότι το σύστημα επιδοτήσεων ευνοεί δυσανάλογα όσους διαθέτουν πολλά οχήματα, επιτείνοντας την ανισότητα.
Η έκκληση για εθνική οικονομία έρχεται σε μια περίοδο όπου το Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια από τις σοβαρότερες προκλήσεις της σύγχρονης ιστορίας του, με την ενεργειακή κρίση να απειλεί την κοινωνική συνοχή. Το ερώτημα που παραμένει είναι αν η έκκληση του Γκαλιμπάφ θα εισακουστεί και αν η Τεχεράνη θα καταφέρει να βρει μια ισορροπία ανάμεσα στην επιβίωση και την αντίσταση.
