Σε μια κίνηση που εντάσσει την Τουρκία στην παγκόσμια διαστημική ελίτ, ο υπουργός Βιομηχανίας και Τεχνολογίας Μεχμέτ Φατίχ Κατσίρ υπέγραψε στις 31 Αυγούστου 2026 τις «Συμφωνίες Άρτεμις» της NASA, καθιστώντας τη χώρα το 71ο μέλος του διεθνούς πλαισίου για την ειρηνική εξερεύνηση του διαστήματος. Η τελετή πραγματοποιήθηκε στα κεντρικά γραφεία της NASA στην Ουάσινγκτον, παρουσία του διοικητή Τζάρεντ Άιζακμαν, ο οποίος χαρακτήρισε την προσχώρηση ως «προνόμιο», ενώ το Στέιτ Ντιπάρτμεντ τόνισε ότι η Τουρκία αποτελεί «πολύτιμο σύμμαχο στο ΝΑΤΟ και στον τομέα της διαστημικής συνεργασίας». Παράλληλα, η Άγκυρα ανακοίνωσε ότι προετοιμάζεται για την εκτόξευση του πρώτου της διαστημικού σκάφους στη Σελήνη, AYAP-1, στις αρχές του 2027.
Γιώργος Παπαγιάννης | 02.09.2026 Διεθνή
Η Τουρκία πέρασε επίσημα την πόρτα του κλειστού κλαμπ των διαστημικών δυνάμεων την Τρίτη, υπογράφοντας τις «Συμφωνίες Άρτεμις» (Artemis Accords) της NASA και γινόμενη το 71ο κράτος που προσχωρεί σε αυτό το διεθνές πλαίσιο συνεργασίας.
Η τελετή υπογραφής πραγματοποιήθηκε στις 31 Αυγούστου 2026, στα κεντρικά γραφεία της NASA στην Ουάσινγκτον. Τις Συμφωνίες υπέγραψε ο υπουργός Βιομηχανίας και Τεχνολογίας της Τουρκίας, Μεχμέτ Φατίχ Κατσίρ, παρουσία του διοικητή της NASA, Τζάρεντ Άιζακμαν, και του αναπληρωτή βοηθού υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ για το Διάστημα και το Περιβάλλον, Κόνορ Τόμλινσον. Η προσχώρηση της Τουρκίας στις Συμφωνίες Άρτεμις ανακοινώθηκε επίσημα από το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών την 1η Σεπτεμβρίου.
«Σύμμαχος-κλειδί» και στο διάστημα
Η αντίδραση της Ουάσινγκτον υπήρξε άμεση και θερμή. Ο διοικητής της NASA, Τζάρεντ Άιζακμαν, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Είναι τιμή μου να καλωσορίσω τη Δημοκρατία της Τουρκίας ως τον 71ο υπογράφοντα των Συμφωνιών Άρτεμις».
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, από την πλευρά του, εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία υπογράμμισε τη σημασία της Τουρκίας ως «πολύτιμου συμμάχου στο ΝΑΤΟ» όχι μόνο στον τομέα της άμυνας και της περιφερειακής ασφάλειας, αλλά και στις εμπορικές συνεργασίες και τη διαστημική εξερεύνηση.
Τουρκικό διαστημικό πρόγραμμα: Σελήνη το 2027
Η προσχώρηση αυτή δεν είναι συμβολική. Έρχεται σε μια περίοδο που η Άγκυρα επιταχύνει το διαστημικό της πρόγραμμα. Ο υπουργός Κατσίρ, μετά την τελετή υπογραφής, ανακοίνωσε ότι η Τουρκία στοχεύει στην εκτόξευση του πρώτου της διαστημικού σκάφους στη Σελήνη, με την ονομασία AYAP-1, τους πρώτους μήνες του 2027.
Το σκάφος θα διαθέτει ένα υβριδικό σύστημα πρόωσης εγχώριας ανάπτυξης. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Τουρκικής Διαστημικής Υπηρεσίας (TUA), Γιουσούφ Κιράτς, η αποστολή θα χρησιμοποιήσει έναν πύραυλο της SpaceX για να φτάσει σε τροχιά γύρω από τη Γη και στη συνέχεια θα κινηθεί προς τη Σελήνη με το τουρκικό σύστημα πρόωσης. Η αποστολή AYAP-1 αναμένεται να συλλέξει δεδομένα από σεληνιακή τροχιά, εντάσσοντας την Τουρκία στη λίστα των χωρών που έχουν φτάσει στη Σελήνη.
Η προσχώρηση αυτή έρχεται μετά από δύο επανδρωμένες διαστημικές πτήσεις Τούρκων αστροναυτών, του Άλπερ Γκεζερβαντσί και της Τούβα Ατασέβερ, τα προηγούμενα έτη.
Οι Συμφωνίες Άρτεμις – Η νέα τάξη στο διάστημα
Οι Συμφωνίες Άρτεμις θεσπίστηκαν το 2020 από τις ΗΠΑ και επτά άλλες χώρες, με στόχο τη θέσπιση ενός κοινού συνόλου αρχών για την υπεύθυνη και βιώσιμη εξερεύνηση του διαστήματος. Βασίζονται στη Συνθήκη για το Διάστημα του 1967 και προωθούν την ειρηνική εξερεύνηση, τη διαφάνεια, την παροχή βοήθειας σε όσους έχουν ανάγκη και την πρόσβαση σε επιστημονικά δεδομένα.
