20 Ιουνίου 2026
Από τη γενικόλογη «βοήθεια της τεχνολογίας» στη σαφή σήμανση – Οι πέντε νέοι κανόνες
Το τέλος της αοριστίας
Από τις 2 Αυγούστου 2026, η φράση «με τη βοήθεια της τεχνολογίας» παύει να είναι αποδεκτή. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τον τελικό κώδικα ορθής πρακτικής για τη σήμανση περιεχομένου που παράγεται από παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη. Ο κώδικας είναι εθελοντικός, αλλά λειτουργεί ως πρακτικός οδηγός συμμόρφωσης για εταιρείες, οργανισμούς, πλατφόρμες, ΜΜΕ και δημόσιους φορείς.
Η βασική λογική είναι απλή: όταν ένα περιεχόμενο μπορεί να επηρεάσει τον δημόσιο διάλογο, ο πολίτης πρέπει να γνωρίζει αν αυτό που διαβάζει, βλέπει ή ακούει έχει παραχθεί ή αλλοιωθεί από τεχνητή νοημοσύνη. Το μέτρο αφορά τα deepfakes, αλλά και κείμενα που δημοσιεύονται για θέματα δημόσιου ενδιαφέροντος χωρίς ανθρώπινη επανεξέταση.
«Δεν αρκεί να χρησιμοποιούμε εργαλεία AI. Πρέπει να ξέρουμε πότε το δηλώνουμε, πώς το δηλώνουμε και σε ποιες περιπτώσεις η σήμανση είναι υποχρεωτική»
Πέντε βήματα για τη νέα πραγματικότητα
Το πρώτο βήμα είναι η εσωτερική καταγραφή. Κάθε οργανισμός πρέπει να ξέρει πού ακριβώς χρησιμοποιεί εργαλεία AI: στη γλωσσική επιμέλεια, στη μετάφραση, στην περίληψη ή στην πλήρη παραγωγή κειμένου, εικόνας ή βίντεο. Χωρίς καταγραφή, δεν υπάρχει σοβαρή πολιτική διαφάνειας.
Το δεύτερο βήμα είναι η σήμανση. Όταν ένα περιεχόμενο έχει παραχθεί ή τροποποιηθεί από AI, αυτό πρέπει να δηλώνεται με τρόπο ορατό και κατανοητό — όχι με ψιλά γράμματα ή ασαφείς διατυπώσεις. Παραδείγματα: «Το παρόν κείμενο δημιουργήθηκε με χρήση AI και ελέγχθηκε από συντάκτη» ή «Η εικόνα δημιουργήθηκε με εργαλείο παραγωγικής AI».
Το τρίτο βήμα αφορά τη μηχαναγνώσιμη σήμανση. Οι πάροχοι συστημάτων AI πρέπει να φροντίζουν ώστε το περιεχόμενο που παράγεται να μπορεί να ανιχνευθεί τεχνικά ως παραγόμενο από AI. Το τέταρτο βήμα είναι η ανθρώπινη ευθύνη. Αν υπάρχει συντακτικός έλεγχος, πρέπει να είναι πραγματικός — όχι μια απλή ματιά. Το πέμπτο βήμα αφορά τα chatbots: οι χρήστες πρέπει να γνωρίζουν όταν δεν συνομιλούν με άνθρωπο.
Οι πέντε πρακτικές υποχρεώσεις από τον Αύγουστο:
- Εσωτερική καταγραφή: Να ξέρεις πού χρησιμοποιείς AI.
- Ορατή σήμανση: Να το δηλώνεις με σαφήνεια.
- Μηχαναγνώσιμη σήμανση: Να είναι ανιχνεύσιμο τεχνικά.
- Ανθρώπινη ευθύνη: Ουσιαστικός έλεγχος, όχι επιφανειακός.
- Ενημέρωση στα chatbots: Να ξέρεις αν μιλάς με μηχανή.
Το μήνυμα για τα ΜΜΕ και τους δημόσιους φορείς
Το πρακτικό συμπέρασμα για τα μέσα ενημέρωσης είναι ξεκάθαρο: χρειάζεται άμεσα μια εσωτερική πολιτική χρήσης AI. Ποια εργαλεία επιτρέπονται; Για ποιες εργασίες; Πότε απαιτείται σήμανση; Ποιος κάνει τον τελικό έλεγχο; Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη; Χωρίς αυτούς τους κανόνες, η χρήση AI κινδυνεύει να γίνει μια γκρίζα ζώνη ανάμεσα στην ευκολία, την αμέλεια και την παραπλάνηση.
Το ίδιο ισχύει για πανεπιστήμια, δημόσιους φορείς, επιχειρήσεις και επαγγελματίες της επικοινωνίας. Όποιος δημοσιεύει περιεχόμενο δημόσιου ενδιαφέροντος πρέπει να μπορεί να απαντήσει σε τρεις ερωτήσεις: Χρησιμοποιήθηκε AI; Σε ποιο σημείο; Το γνωρίζει ο αναγνώστης;
Η Επιτροπή θα εκδώσει και κατευθυντήριες γραμμές για τη νομική εφαρμογή. Το μήνυμα όμως είναι ήδη καθαρό: η εποχή της «αόρατης» AI τελειώνει. Το ζητούμενο δεν είναι να σταματήσει η χρήση της. Είναι να σταματήσει η αδήλωτη χρήση της.
«Η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να λειτουργεί σαν αόρατος συντάκτης, αόρατος σκηνοθέτης ή αόρατος συνομιλητής. Από τον Αύγουστο, η διαφάνεια θα είναι μέρος της ευθύνης όσων τη χρησιμοποιούν»
