22 Ιουνίου 2026
Η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν και η πολιτική απομόνωση του Νετανιάχου – Το τέλος του «βασιλιά Μπίμπι»
Μια συμμαχία που έμοιαζε αδιαπέραστη – Και η στιγμή που διαλύθηκε
Η «αδελφή ψυχή» που έγινε αντίπαλος
Μια από τις πιο στενές πολιτικές σχέσεις των τελευταίων ετών ήταν αυτή ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου. Ο Αμερικανός πρόεδρος μετέφερε την πρεσβεία στην Ιερουσαλήμ, έδωσε ώθηση στις Συμφωνίες του Αβραάμ και στήριξε την ισραηλινή πολιτική ατζέντα. Ο Νετανιάχου, από την πλευρά του, εκμεταλλεύτηκε αυτή τη σχέση για να παραμείνει στην εξουσία, κερδίζοντας τις εκλογές του 2022 με μια κυβέρνηση που περιλάμβανε τα πιο ακροδεξιά κόμματα της ισραηλινής ιστορίας.
Όμως η πολιτική φιλία είχε πάντα ένα τίμημα. Ο Τραμπ δεν είχε σταθερούς συμμάχους, είχε χρήσιμους εταίρους. Όταν οι ανάγκες του άλλαξαν, ο Νετανιάχου έμεινε εκτός σχεδίου. Η συμφωνία με το Ιράν υπογράφηκε χωρίς την παραμικρή συμμετοχή του Ισραήλ, σηματοδοτώντας μια ρήξη που κανείς δεν περίμενε.
«Ο Νετανιάχου ξυπνά κάθε πρωί με μια νέα ταπείνωση από τον “μεγάλο φίλο” — χαρακτηρισμοί όπως “τρελός” και “αχάριστος” έχουν γίνει καθημερινότητα»
Η ταπείνωση ως πολιτικό εργαλείο
Το ρήγμα δεν περιορίστηκε σε μια απλή διπλωματική διαφωνία. Ο Τραμπ επέλεξε να χρησιμοποιήσει μια γλώσσα που κανένας Αμερικανός πρόεδρος δεν είχε χρησιμοποιήσει ποτέ για σύμμαχο του Ισραήλ. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός χαρακτηρίστηκε «τελείως τρελός», «αχάριστος» και «χωρίς κρίση». Η δημόσια αυτή επίθεση αποτέλεσε μια συνειδητή προσπάθεια υποβιβασμού του Νετανιάχου, που βρέθηκε για πρώτη φορά να υπερασπίζεται τη θέση του απέναντι στον ίδιο του τον σύμμαχο.
Η αμερικανική πίεση είχε και πρακτικές συνέπειες. Ο Τραμπ απαίτησε από το Ισραήλ να σταματήσει τις επιθέσεις κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, βάζοντας τον Νετανιάχου σε μια θέση όπου έπρεπε να επιλέξει ανάμεσα στην εθνική του ασφάλεια και τη σχέση του με την Ουάσιγκτον. Αυτή η πίεση, σε συνδυασμό με τα εσωτερικά σκάνδαλα και την κριτική για το φιάσκο της 7ης Οκτωβρίου, δημιούργησε ένα εκρηκτικό πολιτικό μείγμα.
Οι λόγοι της πολιτικής κατάρρευσης του Νετανιάχου:
- Η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν υπογράφηκε χωρίς το Ισραήλ.
- Ο Τραμπ χρησιμοποιεί δημόσια προσβλητική ρητορική εναντίον του.
- Η πίεση για κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο υπονομεύει την πολιτική του ασφάλειας.
- Το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό είναι πιο εχθρικό από ποτέ.
- Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν το στρατόπεδο των αντιπάλων να κερδίζει έδαφος.
Η επόμενη μέρα – Το τέλος μιας εποχής
Η πολιτική επιβίωση του Νετανιάχου υπήρξε πάντα μια ιστορία ανατροπών, αλλά η σημερινή κατάσταση φαίνεται διαφορετική. Οι δημοσκοπήσεις φέρνουν το «αντι-Νετανιάχου» στρατόπεδο να προηγείται, αν και χωρίς να εξασφαλίζει απόλυτη πλειοψηφία χωρίς τα αραβικά κόμματα. Ακόμα και μια ήττα του, ωστόσο, μπορεί να μην φέρει ριζική αλλαγή στην πολιτική του Τελ Αβίβ, αλλά μπορεί να σημάνει το τέλος της μακράς πολιτικής πορείας του.
Ο ίδιος ο Νετανιάχου έχει συνηθίσει να εκπλήσσει, αλλά αυτή τη φορά η πτώση μοιάζει πιο ορατή από ποτέ. Η ρήξη με τον πιο σημαντικό σύμμαχο του Ισραήλ, σε συνδυασμό με τα εσωτερικά πολιτικά αδιέξοδα, δημιουργούν ένα σκηνικό όπου το «τέλος του Μπίμπι» δεν μοιάζει πια μια απίθανη υπόθεση.
«Ο “βασιλιάς Μπίμπι” κυβέρνησε το Ισραήλ σχεδόν αδιάκοπα επί 20 χρόνια. Το τέλος του μπορεί να μην αλλάξει την πολιτική, αλλά αλλάζει την εποχή»
