Γιατί υπερασπιζόμαστε ανθρώπους που μας πληγώνουν; Η ψυχολογία της συναισθηματικής προσκόλλησης

Υπάρχει ένα φαινόμενο που συχνά δυσκολευόμαστε να κατανοήσουμε.

Βλέπουμε έναν άνθρωπο να υποφέρει μέσα σε μια σχέση, να πληγώνεται επανειλημμένα, να απογοητεύεται, να μειώνεται. Και όταν κάποιος προσπαθεί να του δείξει τι συμβαίνει, εκείνος σπεύδει να υπερασπιστεί τον άνθρωπο που τον πληγώνει.

«Δεν είναι κακός άνθρωπος».

«Έχει περάσει δύσκολα».

«Κατά βάθος με αγαπάει».

«Δεν το εννοούσε».

Από έξω μπορεί να μοιάζει παράλογο.

Από την πλευρά της ψυχολογίας, όμως, ο άνθρωπος δεν λειτουργεί μόνο με βάση τη λογική. Λειτουργεί με βάση τους δεσμούς, τις ανάγκες, τους φόβους και τις εμπειρίες που έχει κουβαλήσει.

Ο δεσμός είναι ισχυρότερος από την αξιολόγηση της συμπεριφοράς

Η συναισθηματική προσκόλληση είναι ένας από τους βασικούς μηχανισμούς μέσα από τους οποίους δημιουργούμε σχέσεις.

Από τα πρώτα χρόνια της ζωής μας μαθαίνουμε ότι η σύνδεση με τους άλλους ανθρώπους σημαίνει ασφάλεια. Η ανάγκη να ανήκουμε, να αγαπηθούμε και να νιώσουμε σημαντικοί είναι βαθιά ανθρώπινη.

Όταν ένας άνθρωπος έχει δεθεί συναισθηματικά με κάποιον, η απλή διαπίστωση ότι αυτός ο άνθρωπος τον πληγώνει δεν αρκεί πάντα για να διαλυθεί ο δεσμός.

Η καρδιά και ο ψυχισμός δεν λειτουργούν σαν ένας ψυχρός μηχανισμός που καταγράφει δεδομένα και παίρνει αποφάσεις.

Το γνώριμο πολλές φορές μοιάζει ασφαλές

Ένας από τους λόγους που οι άνθρωποι παραμένουν σε επώδυνες σχέσεις είναι ότι το γνώριμο μπορεί να φαίνεται πιο ασφαλές από το άγνωστο.

Η αλλαγή φέρνει αβεβαιότητα:

«Και αν μείνω μόνος;»

«Και αν δεν βρω κάποιον άλλο;»

«Και αν έκανα λάθος;»

Μερικές φορές ο άνθρωπος δεν επιλέγει αυτό που τον κάνει ευτυχισμένο.

Επιλέγει αυτό που μπορεί να αντέξει.

Η ελπίδα ότι ο άλλος θα αλλάξει

Η ελπίδα είναι ένα ισχυρό ανθρώπινο συναίσθημα.

Πολλοί άνθρωποι δεν παραμένουν μόνο για αυτό που είναι η σχέση σήμερα. Παραμένουν και για αυτό που πιστεύουν ότι μπορεί να γίνει.

Θυμούνται τις καλές στιγμές.

Κρατούν τις υποσχέσεις.

Περιμένουν την επιστροφή του ανθρώπου που γνώρισαν στην αρχή.

Και αυτή η προσμονή μπορεί να τους κρατά δεμένους ακόμη και όταν η πραγματικότητα έχει αλλάξει.

Όταν η αγάπη μπερδεύεται με την ευθύνη

Κάποιοι άνθρωποι μεγαλώνουν με την πεποίθηση ότι η αγάπη σημαίνει να αντέχεις.

Ότι ο καλός σύντροφος, ο καλός γονιός ή ο καλός άνθρωπος πρέπει να κατανοεί, να συγχωρεί και να κάνει υπομονή.

Η κατανόηση όμως δεν σημαίνει αποδοχή κάθε συμπεριφοράς.

Η αγάπη χωρίς όρια μπορεί να μετατραπεί σε αυτοεγκατάλειψη.

Η συναισθηματική εξάρτηση και ο φόβος της απώλειας

Όταν η αίσθηση της αξίας μας εξαρτάται υπερβολικά από έναν άλλο άνθρωπο, η πιθανότητα απώλειας γίνεται τρομακτική.

Ο φόβος δεν είναι μόνο:

«Θα χάσω αυτόν τον άνθρωπο».

Μπορεί να είναι:

«Ποιος θα είμαι χωρίς αυτόν;»

Και αυτή είναι μια πολύ βαθύτερη ψυχολογική ερώτηση.

Η έξοδος ξεκινά από την κατανόηση

Το πρώτο βήμα δεν είναι πάντα να φύγει κάποιος.

Το πρώτο βήμα είναι να μπορέσει να δει καθαρά.

Να αναγνωρίσει:

Η αυτογνωσία δεν έρχεται για να κατηγορήσει τον άνθρωπο για τις επιλογές του.

Έρχεται για να του επιστρέψει τη δυνατότητα επιλογής.

Η πιο δύσκολη ερώτηση

Ίσως η πιο δύσκολη ερώτηση δεν είναι:

«Γιατί αγαπάω κάποιον που με πληγώνει;»

Αλλά:

«Τι φοβάμαι ότι θα χάσω αν σταματήσω να κρατιέμαι από αυτή τη σχέση;»

Εκεί πολλές φορές βρίσκεται η πραγματική απάντηση.

Γιατί κάποιες φορές δεν κρατιόμαστε από έναν άνθρωπο.

Κρατιόμαστε από την ανάγκη μας να πιστέψουμε ότι η αγάπη, κάποια στιγμή, θα διορθώσει τον πόνο.

«Η υγιής σύνδεση δεν απαιτεί να χάνουμε τον εαυτό μας. Η αγάπη μπορεί να περιλαμβάνει κατανόηση και συγχώρεση, αλλά χρειάζεται πάντα χώρο και για την αξιοπρέπεια του ανθρώπου.»