Το «χρυσό» F-35 της Τουρκίας – 850 εκατ. το κομμάτι για 6 μαχητικά πρώτης γενιάς

Η πιο ακριβή επιλογή του πλανήτη

Η Τουρκία βρίσκεται αντιμέτωπη με τις συνέπειες των δικών της τακτικών ελιγμών. Το πρόγραμμα απόκτησης των F-35 έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο δαπανηρά εξοπλιστικά σενάρια. Η Άγκυρα προσπαθεί να ξεφορτωθεί τους ρωσικούς S-400. Στόχος είναι να παραλάβει τα έξι μαχητικά που έχει ήδη πληρώσει. Ωστόσο, το τίμημα είναι εξωφρενικό.

Το συνολικό κόστος ξεπερνά κάθε προηγούμενο. Η Τουρκία καλείται να πληρώσει 850 εκατομμύρια δολάρια για κάθε αεροσκάφος. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσό που έχει καταβληθεί ποτέ για μαχητικό αυτού του τύπου. Άλλωστε, η ιστορία της υπόθεσης είναι γεμάτη από λανθασμένους υπολογισμούς. Η αγορά των S-400 πυροδότησε τις κυρώσεις CAATSA. Ο αποκλεισμός από το πρόγραμμα Joint Strike Fighter ήταν αναπόφευκτος.

«Η Τουρκία γίνεται το μεγαλύτερο μάθημα ανορθόδοξης διαχείρισης πόρων. Η περίπτωσή της θα διδάσκεται ως παράδειγμα προς αποφυγή.»

Πώς προέκυψε το δυσθεώρητο κόστος

Η αφετηρία της περιπέτειας βρίσκεται στην αρχική συμμετοχή της Τουρκίας στο πρόγραμμα. Η Άγκυρα είχε προκαταβάλει 2,5 δισεκατομμύρια δολάρια. Τα πρώτα πέντε αεροσκάφη ουδέποτε πέταξαν σε τουρκικό έδαφος. Η απόφαση για την αγορά των S-400 κόστισε άλλα 2,5 δισεκατομμύρια. Η Ουάσινγκτον αντέδρασε άμεσα. Οι κυρώσεις CAATSA έφεραν τον οριστικό αποκλεισμό.

Το συνολικό ποσό που έχει δαπανηθεί ή δεσμευτεί φτάνει τα 5 δισεκατομμύρια δολάρια. Σε αυτό προστίθεται το επιπλέον κόστος αποδέσμευσης. Το αποτέλεσμα είναι η Τουρκία να πληρώνει 850 εκατομμύρια ανά αεροσκάφος. Παράλληλα, τα μαχητικά που θα παραλάβει είναι παρωχημένα. Πρόκειται για την έκδοση Block 3F, δηλαδή 1ης γενιάς παραγωγής. Τα νεότερα F-35 διαθέτουν προηγμένες αναβαθμίσεις λογισμικού και υλικού. Η Τουρκία δεν θα έχει πρόσβαση σε αυτές.

Απώλεια βιομηχανικών ανταλλαγμάτων

Το τίμημα γίνεται ακόμη βαρύτερο χωρίς τα ανταλλάγματα. Η Τουρκία είχε αρχικά εξασφαλίσει βιομηχανική συνεργασία. Θα παρήγαγε εξαρτήματα για τα F-35. Τώρα, αυτό έχει χαθεί οριστικά. Δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για συμπαραγωγή. Ούτε παρέχεται εγγύηση για μελλοντικές αγορές. Αν η Άγκυρα θελήσει επιπλέον μαχητικά, θα ξεκινήσει από το μηδέν. Η διαδικασία απαιτεί νέο αίτημα και νέα διαπραγμάτευση. Η παραλαβή νέων αεροσκαφών δεν θα γίνει πριν το 2034. Στην καλύτερη περίπτωση, θα πάρει μόλις 2 με 4 μαχητικά.

Το πρόσθετο κόστος υποδομών και η σύγκριση με την Ελλάδα

Τα προβλήματα δεν σταματούν στην αγορά. Τα F-35 απαιτούν ειδικές υποδομές συντήρησης. Η Τουρκία θα πρέπει να αναβαθμίσει την αεροπορική βάση της Μερζιφούντας. Χρειάζονται υπόστεγα με έλεγχο κλίματος. Απαιτούνται προηγμένα συστήματα ασφαλείας. Όλα αυτά επιβαρύνουν έναν ήδη εξωφρενικό προϋπολογισμό. Παράλληλα, η Ελλάδα κινείται με σταθερά βήματα. Η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία θα διαθέτει 40 F-35 τελευταίας γενιάς έως το 2034. Αυτή η διαφορά δημιουργεί ξεκάθαρη αεροπορική υπεροχή. Το Αιγαίο και η Ανατολική Μεσόγειος είναι το θέατρο επιχειρήσεων. Η ισορροπία δυνάμεων αλλάζει ριζικά.

«Το τουρκικό πρόγραμμα F-35 καταγράφεται ως μια από τις πιο ασύμφορες και ταπεινωτικές εξοπλιστικές επιλογές στη σύγχρονη στρατιωτική ιστορία.»