Η πρώτη συνεδρίαση της ανώτατης επιτροπής της «Συμφωνίας Αμοιβαίας Άμυνας της Μέκκας» πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 31 Αυγούστου στην Κωνσταντινούπολη, με τη συμμετοχή των υπουργών Εξωτερικών και Άμυνας της Τουρκίας, της Σαουδικής Αραβίας και του Πακιστάν. Η συμφωνία, που υπογράφηκε στις 7 Αυγούστου στη Μέκκα, προβλέπει ότι ένοπλη επίθεση κατά οποιασδήποτε από τις τρεις χώρες θα θεωρείται επίθεση κατά όλων, σε μια κίνηση που αναδιατάσσει τον γεωπολιτικό χάρτη της Μέσης Ανατολής εν μέσω του πολέμου στο Ιράν.
Γιώργος Παπαγιάννης | 31.08.2026 Διεθνή
Σε μια κίνηση που αναδιατάσσει τον γεωπολιτικό χάρτη της Μέσης Ανατολής, η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν πραγματοποίησαν τη Δευτέρα 31 Αυγούστου την πρώτη συνεδρίαση της ανώτατης επιτροπής της «Συμφωνίας Αμοιβαίας Άμυνας της Μέκκας» στην Κωνσταντινούπολη. Η συνάντηση, που συγκέντρωσε τους υπουργούς Εξωτερικών και Άμυνας των τριών χωρών, σηματοδοτεί την έναρξη της εφαρμογής μιας συμφωνίας που έχει χαρακτηριστεί ως το «μουσουλμανικό ΝΑΤΟ».
Η συμφωνία υπογράφηκε στις 7 Αυγούστου στη Μέκκα, παρουσία του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, του Σαουδάραβα πρίγκιπα διαδόχου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και του Πακιστανού πρωθυπουργού Σεχμπάζ Σαρίφ. Ο πυρήνας της συμφωνίας είναι μια ρήτρα συλλογικής άμυνας, ανάλογη με εκείνη του Άρθρου 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ: κάθε ένοπλη επίθεση εναντίον οποιασδήποτε από τις τρεις χώρες θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Η συμμαχία έχει σχεδιαστεί για να ενισχύσει τη συλλογική αποτροπή έναντι οποιασδήποτε πράξης επιθετικότητας.
Οι τρεις πυλώνες της συμμαχίας
Η συμφωνία συνδέει τρεις ισχυρές σουνιτικές δυνάμεις: τη Σαουδική Αραβία, τη μεγαλύτερη οικονομική δύναμη του Κόλπου και εξαγωγέα πετρελαίου, το Πακιστάν, τη μοναδική πυρηνική δύναμη στον μουσουλμανικό κόσμο, και την Τουρκία, που διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με το Reuters, οι συζητήσεις στην Κωνσταντινούπολη αναμένεται να καλύψουν την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων, τη μεγαλύτερη διαλειτουργικότητα μεταξύ των ενόπλων δυνάμεων και την αυξημένη συνεργασία στην αμυντική βιομηχανία, μεταξύ άλλων μέσω κοινών έργων και παραγωγής όπλων.
Το Πακιστάν εκπροσωπήθηκε από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και υπουργό Εξωτερικών Ισάκ Νταρ, τον υπουργό Άμυνας Μουχαμάντ Ασίφ και τον αρχηγό του στρατού Ασίμ Μουνίρ. Η Σαουδική Αραβία εκπροσωπήθηκε από τον υπουργό Εξωτερικών Πρίγκιπα Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν Αλ Σαούντ.
Γεωπολιτικό πλαίσιο – Η απειλή από Ιράν και Ισραήλ
Η συμφωνία έρχεται σε μια περίοδο έξαρσης των εντάσεων στη Μέση Ανατολή. Έξι μήνες μετά την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν, οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε αδιέξοδο. Οι τρεις χώρες συμμερίζονται ανησυχίες για τις στρατιωτικές ενέργειες τόσο του Ισραήλ όσο και του σιιτικού Ιράν, το οποίο έχει εξαπολύσει πυραυλικές επιθέσεις σε χώρες εξαγωγής πετρελαίου στην περιοχή. Η συμμαχία ερμηνεύεται ως μια προσπάθεια των σουνιτικών δυνάμεων να οικοδομήσουν ένα αντίβαρο απέναντι στην ιρανική επιρροή.
Ο Πακιστανός υπουργός Εξωτερικών Ισάκ Νταρ έχει δηλώσει ότι η συμφωνία είναι «αμυντικού χαρακτήρα» και δεν στρέφεται κατά καμίας χώρας, ενώ παραμένει ανοιχτή και σε άλλα έθνη της περιοχής που επιθυμούν να συμμετάσχουν. Η Αίγυπτος θεωρείται πιθανός υποψήφιος για μελλοντική ένταξη.
Προοπτικές και προκλήσεις
Η «Συμφωνία της Μέκκας» αποτελεί την κορύφωση μιας μακράς πορείας στρατιωτικής και στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ των τριών χωρών. Η συμφωνία έρχεται σε συνέχεια της διμερούς συμφωνίας στρατηγικής αμοιβαίας άμυνας Σαουδικής Αραβίας-Πακιστάν που υπογράφηκε τον Σεπτέμβριο του 2025.
Οι αναλυτές, ωστόσο, επισημαίνουν ότι η οικοδόμηση πραγματικής στρατιωτικής ολοκλήρωσης μεταξύ των τριών χωρών αποτελεί μια σύνθετη πρόκληση. Οι διαφορετικές στρατηγικές προτεραιότητες, οι αποστάσεις και οι διαφορετικές στρατιωτικές δομές της Τουρκίας (μέλος του ΝΑΤΟ), της Σαουδικής Αραβίας και του Πακιστάν καθιστούν την επιχειρησιακή εφαρμογή της συμφωνίας δύσκολη. Παρά τις προκλήσεις, η συμφωνία στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα για τη νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας που διαμορφώνεται στη Μέση Ανατολή, με τους Σουνίτες συμμάχους να επιδιώκουν να αναλάβουν μεγαλύτερο ρόλο στην περιφερειακή ασφάλεια.
