Οι τιμές του φυσικού αερίου εκτοξεύονται πάνω από τα 70 ευρώ ανά μεγαβατώρα, το πετρέλαιο πλησιάζει τα 100 δολάρια το βαρέλι και ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη «τρέχει» στο 3,3%. Η ΕΚΤ αναμένεται να αυξήσει το βασικό επιτόκιο στο 2,5%, με τις αγορές να προεξοφλούν και νέες αυξήσεις τους επόμενους μήνες.
Γιώργος Πετρίδης | 06.09.2026 |Οικονομία
Η ευρωπαϊκή οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα ενεργειακή θύελλα. Ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, που έχει εισέλθει στον έβδομο μήνα του, έχει μετατραπεί σε μια μακροχρόνια γεωπολιτική αιχμή, που τροφοδοτεί την αστάθεια στις αγορές ενέργειας. Το αποτέλεσμα είναι μια αλυσίδα εξελίξεων που φέρνουν την Ευρώπη αντιμέτωπη με έναν νέο κύκλο ακρίβειας, πιο ύπουλο και πιθανόν πιο ανθεκτικό από τους προηγούμενους.
Οι τιμές του πετρελαίου καταγράφουν εβδομαδιαία κέρδη που προσεγγίζουν το 10%, με το Brent να κινείται σταθερά πάνω από τα 95 δολάρια το βαρέλι. Η κλιμάκωση της σύγκρουσης, με τις αεροπορικές επιδρομές της Ουάσινγκτον εναντίον ιρανικών στόχων και τα αντίποινα της Τεχεράνης, έχει αναζωπυρώσει τους φόβους για διαταραχές στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό. Το πιο εύθραυστο σημείο είναι τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το 30% του παγκόσμιου πετρελαίου που μεταφέρεται δια θαλάσσης, που έχουν μετατραπεί σε μια διαρκή ζώνη κινδύνου.
Το φυσικό αέριο, ωστόσο, αποτελεί το μεγαλύτερο πονοκέφαλο για την Ευρώπη. Η τιμή του TTF (Title Transfer Facility), του ευρωπαϊκού δείκτη αναφοράς, ξεπέρασε τα 70 ευρώ ανά μεγαβατώρα την περασμένη εβδομάδα, φτάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών ετών. Στις αρχές του 2026, το TTF βρισκόταν μόλις στα 27 ευρώ – η τιμή του έχει σχεδόν τριπλασιαστεί. Η άνοδος αυτή αποδίδεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων: τις διαταραχές στην προσφορά λόγω των περιορισμών στα Στενά του Ορμούζ, που έχουν διακόψει τις παραδόσεις LNG από το Κατάρ, και τις χαμηλές πληρότητες στις ευρωπαϊκές αποθήκες, που βρίσκονται στο 65% έναντι μέσου όρου 82% την προηγούμενη πενταετία.
Η ανησυχία στις αγορές είναι έκδηλη. «Οι τιμές του φυσικού αερίου θα μπορούσαν να εκτιναχθούν ακόμη και στα 110 ευρώ ανά μεγαβατώρα», προειδοποίησε ο πρόεδρος του ομίλου ΑΚΤΩΡ, Αλέξανδρος Εξάρχου, μιλώντας στο συνέδριο του Economist στη Θεσσαλονίκη. Η εκτίμησή του δεν είναι μεμονωμένη. Ο Νίκος Καραμούζης, πρόεδρος του SMERemediumCap, είχε επισημάνει ήδη από τον Μάρτιο ότι αν η κρίση στη Μέση Ανατολή παραταθεί ή πληγούν κρίσιμες ενεργειακές υποδομές, τότε «θα πάμε σε καταστάσεις πολύ ακριβής πρώτης ύλης και όλων των παραγώγων πετρελαίου».
Η ενεργειακή αναταραχή τροφοδοτεί τον πληθωρισμό, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο που η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα επιχειρεί να σπάσει. Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη ανήλθε στο 3,3% τον Αύγουστο, από 2,9% τον Ιούλιο, με την ενέργεια να αποτελεί τον βασικό μοχλό πίεσης. Η αύξηση δεν είναι απλώς μια στατιστική ανωμαλία. Το μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, Ιζαμπέλ Σνάμπελ, προειδοποίησε ότι ο πληθωρισμός ενδέχεται να παραμείνει πάνω από τον στόχο του 2% για μεγάλο χρονικό διάστημα, λόγω του αντίκτυπου της γεωπολιτικής κρίσης στις τιμές ενέργειας.
Η απάντηση της ΕΚΤ φαίνεται προδιαγεγραμμένη. Στη συνεδρίαση της προσεχούς Πέμπτης, αναμένεται να αυξήσει το επιτόκιο καταθέσεων κατά 25 μονάδες βάσης, στο 2,5%. Θα είναι η δεύτερη αύξηση φέτος, μετά από αυτήν του Ιουνίου. Ο πρόεδρος της γερμανικής κεντρικής τράπεζας, Γιόαχιμ Νάγκελ, επιβεβαίωσε ότι οι αγορές προεξοφλούν την κίνηση με πιθανότητα που υπερβαίνει το 95%.
Η αγορά ωστόσο προχωρά ένα βήμα παραπέρα. Οι επενδυτές αναμένουν μια ακόμη αύξηση των επιτοκίων από τον Δεκέμβριο έως την Άνοιξη, θεωρώντας ότι η ΕΚΤ δεν θα σταματήσει σε μια μοναχική κίνηση. Το βασικό σενάριο των οικονομολόγων σε δημοσκόπηση του Reuters είναι το επιτόκιο να κλείσει το 2026 στο 2,50% και να παραμείνει εκεί τουλάχιστον έως το τρίτο τρίμηνο του 2027.
Η κατάσταση φέρνει στη μνήμη το ενεργειακό σοκ του 2022, αλλά με μια σημαντική διαφορά. Τότε, η Ευρώπη είχε συγκλονιστεί από την ξαφνική διακοπή των ρωσικών προμηθειών. Τώρα, η κρίση είναι πιο αργή, πιο ύπουλη, αλλά δυνητικά πιο ανθεκτική. Το στοίχημα για την ΕΚΤ είναι να συγκρατήσει τον πληθωρισμό χωρίς να πνίξει την οικονομία. Το δίλημμα, ωστόσο, παραμένει: τα υψηλά επιτόκια φρενάρουν την ανάπτυξη, αλλά η αδράνεια απέναντι στον πληθωρισμό θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα ακόμη πιο δαπανηρό ξέσπασμα αργότερα.
