Η συντριβή του F-4 Phantom και η απώλεια των δύο πιλότων στην Τανάγρα προκαλεί βαθύ πόνο και αμήχανη σιωπή. Η στήλη σταματά για να αναλογιστεί το πλαίσιο μιας ιδιωτικής εμπορικής διοργάνωσης, το ρίσκο των ελιγμών σε χαμηλό ύψος και το αν η Πολεμική Αεροπορία μετατρέπεται σε «προϊόν» προς επίδειξη.
Κωνσταντίνα Μίχου | 07.09.2026 |Απόψεις
Η συνήθης θεματολογία της στήλης καταπιάνεται με διαφορετικά ζητήματα, όμως η επικαιρότητα επιβάλλει μια στάση. Η συντριβή του F-4 Phantom και η τραγική απώλεια των δύο πιλότων στην Τανάγρα προκαλεί βαθύ πόνο, συντριβή και αμήχανη σιωπή.
Οι ακριβείς αιτίες της τραγωδίας παραμένουν ακόμα άγνωστες και η διερεύνηση βρίσκεται σε εξέλιξη. Ωστόσο, ακόμη και για εμάς που δεν διαθέτουμε εξειδικευμένες αεροπορικές γνώσεις, είναι αντιληπτό το τεράστιο ρίσκο που ενέχουν οι ελιγμοί επίδειξης σε πολύ χαμηλό ύψος, όπου τα περιθώρια αντίδρασης μετρώνται σε κλάσματα του δευτερολέπτου.
Μέσα σε αυτή την οριακή συνθήκη, η πρώτη εκτίμηση αναδεικνύει τον απόλυτο ηρωισμό και την αυτοθυσία των δύο ιπταμένων. Την επιλογή τους δηλαδή να μην εγκαταλείψουν το αεροσκάφος, παλεύοντας μέχρι το τελευταίο χιλιοστό του δευτερολέπτου για να το κατευθύνουν μακριά από τις εξέδρες και τους χιλιάδες θεατές.
Από το 2012, ξεκινώντας από το Τατόι και περνώντας το 2016 στην Τανάγρα, η Athens Flying Week εξελίχθηκε σε ένα ευρέως διαδεδομένο event. Παράλληλα όμως, αποτελεί μια αμιγώς ιδιωτική διοργάνωση με εισιτήριο, χορηγούς, εμπορικές εκθέσεις και “VVIP lounges” που τιμολογούνται έως και 2.500 ευρώ την ημέρα.
Εδώ όμως γεννάται ο αμείλικτος προβληματισμός ενός απλού πολίτη. Μετατρέπεται σταδιακά η Πολεμική Αεροπορία σε ένα είδος «προϊόντος» προς επίδειξη; Όπως δηλαδή σε μια εμπορική έκθεση, όπου το αντικείμενο προβάλλεται για να ενισχύσει την αγορά, τη φήμη και την ορατότητα μιας ιδιωτικής διοργάνωσης, έτσι κι εδώ τα πολεμικά μας αεροσκάφη λειτουργούν ως το βασικό «έκθεμα» μιας εμπορικής πλατφόρμας;
Στο εξωτερικό, τα αεροπορικά σόου ακολουθούν εντελώς διαφορετικά πρότυπα. Είτε πρόκειται για αμιγώς στρατιωτικές ανοιχτές ημέρες (Open Days της US Air Force ή της Armée de l’Air) με τα έσοδα να επιστρέφουν στα ταμεία των Ενόπλων Δυνάμεων, είτε για υβριδικά μοντέλα διεθνούς βεληνεκούς, όπως το περίφημο Royal International Air Tattoo (RIAT) στη Βρετανία, τα οποία, παρότι διαθέτουν VIP εισιτήρια, χορηγούς και εμπορικές εκθέσεις, διοργανώνονται μέσω φιλανθρωπικών ιδρυμάτων προς όφελος των Ενόπλων Δυνάμεων.
Στην Ελλάδα, η διάθεση πολεμικών μηχανών, στρατιωτικών καυσίμων και ωρών πτήσης των πιλότων μας στο πλαίσιο μιας αμιγώς ιδιωτικής εμπορικής δραστηριότητας γεννά σοβαρά ερωτήματα. Η θυσία των δύο ιπταμένων είναι εξίσου βαριά και ανεκτίμητη, ανεξάρτητα από το αν συνέβη σε επιχειρησιακή αποστολή ή σε αεροπορική επίδειξη. Ωστόσο, το γεγονός ότι έχασαν τη ζωή τους στο πλαίσιο μιας εμπορικής διοργάνωσης επιβάλλει να τεθούν στο τραπέζι το πλαίσιο αυτής της συνεργασίας, η αναλογία ρίσκου και οφέλους για το δημόσιο συμφέρον, καθώς και ο βαθμός εμπορευματοποίησης των μέσων των Ενόπλων Δυνάμεων.
Η απώλεια των δύο ηρώων ιπταμένων αφήνει ένα ανεπίτρεπτα βαρύ τίμημα. Το ελάχιστο που χρωστάμε στη μνήμη, στον σεβασμό που τους οφείλουμε και στο μεγαλείο της αυτοθυσίας τους είναι να αναλογιστούμε αν το πλαίσιο μέσα στο οποίο καλούνται να προσφέρουν αυτό το θέαμα αντιστοιχεί στην αποστολή και την αξιοπρέπεια της Πολεμικής Αεροπορίας.
