Η Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού αναμένεται να εκδώσει εντός των επόμενων ωρών τη NAVTEX που θα επιτρέψει στο γαλλικό ερευνητικό σκάφος Abeille Marengo να αποπλεύσει από το Ηράκλειο και να ξεκινήσει βυθομετρικές έρευνες ανοικτά της Κάσου, για την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου Great Sea Interconnector (GSI) που θα συνδέσει την Κύπρο με το ελληνικό ηπειρωτικό σύστημα.
Η εξέλιξη έρχεται μετά την ολοκλήρωση της αξιολόγησης από την Ειδική Διυπουργική Επιτροπή, η θετική εισήγηση της οποίας αναμενόταν έως την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου, σύμφωνα με το αρχικό χρονοδιάγραμμα. Αμέσως μετά, το Λιμενικό Σώμα καλείται να εκδώσει την άδεια εξαίρεσης του σκάφους, ώστε η ερευνητική εταιρεία να υποβάλει το τελικό αίτημα για τη NAVTEX στο υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο με τη σειρά του διαβιβάζει την εντολή στην Υδρογραφική Υπηρεσία.
Η έκδοση της NAVTEX δεν είναι τυπική διαδικασία. Συνδέεται άμεσα με τη δέσμευση της Κυπριακής Δημοκρατίας να καταβάλει 25 εκατομμύρια ευρώ για το έργο. Ο Κύπριος υπουργός Ενέργειας, Μιχάλης Δαμιανός, είχε δηλώσει ότι η εκταμίευση συνδέεται με την πρόοδο του έργου και ανέμενε την ελληνική NAVTEX έως τα τέλη Οκτωβρίου. Με τη νέα καθυστέρηση, η εκταμίευση παραμένει εκκρεμής έως ότου εκδοθεί η ναυτική οδηγία.
Το έργο έχει αποκτήσει ενισχυμένη γαλλική παρουσία. Από τον Αύγουστο, ο γαλλικός επενδυτικός όμιλος Meridiam ελέγχει πλειοψηφικό πακέτο στην εταιρεία GSI, ενώ η Nexans παραμένει υπεύθυνη για την κατασκευή του καλωδίου. Το Abeille Marengo, υπό γαλλική σημαία, επιχειρεί για λογαριασμό της Next Geosolutions Europe.
Η περιοχή των ερευνών δεν είναι τυχαία. Πρόκειται για το σημείο όπου τον Ιούλιο του 2024 φρεγάτες του τουρκικού πολεμικού ναυτικού είχαν διακόψει τις εργασίες, εγείροντας ζήτημα κυριαρχικών δικαιωμάτων. Η Άγκυρα επικαλείται το τουρκολιβυκό μνημόνιο και έχει ζητήσει «συνεννόηση» και «γραπτή ενημέρωση» για τις μετακινήσεις του σκάφους. Η Αθήνα απορρίπτει ότι απαιτείται άδεια από τρίτη χώρα. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης έχει δηλώσει ότι «η ενημέρωση είναι μια διαδικασία που δεν παράγει έννομα αποτελέσματα» και ότι «δεν παίρνουμε την άδεια από κανέναν».
Το επόμενο βήμα είναι η αποπλοή του Abeille Marengo προς την Κάσο. Οι έρευνες αναμένεται να ολοκληρωθούν έως το τέλος του έτους, σύμφωνα με το αίτημα αδειοδότησης. Παραμένει ανοιχτό αν η Άγκυρα θα επιχειρήσει νέα παρεμπόδιση ή θα περιοριστεί σε διπλωματικές αντιδράσεις.
