Η δημιουργία νέων πολιτικών σχημάτων αποτυπώνει μια υφέρπουσα κρίση εμπιστοσύνης. Η αίσθηση των πολιτών ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται μακριά τους αποτελεί γόνιμο έδαφος για την εμφάνιση νέων κομμάτων που φιλοδοξούν να «εκτοπίσουν» τα παλαιά. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση της Opinion Poll, η ακρίβεια (55%) και ο χαμηλός ρυθμός ανάπτυξης (33,9%) αναδεικνύονται ως τα σημαντικότερα προβλήματα για την κοινωνία.
Παρά την όποια βελτίωση στα μακροοικονομικά μεγέθη, η ελληνική οικονομία παραμένει εγκλωβισμένη σε ένα μοντέλο που στηρίζεται υπέρμετρα στην κατανάλωση, τον τουρισμό και τους κοινοτικούς πόρους. Η έλλειψη μιας ισχυρής παραγωγικής βάσης και η χαμηλή ανταγωνιστικότητα οδηγούν σε αργούς ρυθμούς ανάπτυξης, οι οποίοι ουσιαστικά «κεφαλαιοποιούν» μόνο τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις. Χωρίς αυτές, η κατάσταση θα ήταν πολύ χειρότερη.
🔹 Τα διαρθρωτικά αδιέξοδα με αριθμούς:
- Οι επενδύσεις αντιστοιχούν μόλις στο 17% του ΑΕΠ, έναντι 25% κατά μέσο όρο στην ΕΕ.
- Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα είναι διπλάσιος από τον ευρωπαϊκό, ενώ η παραγωγικότητα υπολείπεται στο μισό.
- Η αποταμίευση παραμένει αρνητική, σε αντίθεση με το +15% στις ανεπτυγμένες δυτικές οικονομίες.
- Το εξωτερικό χρέος ξεπέρασε τα 590 δισ. ευρώ, σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος.
Η χώρα παραμένει παγιδευμένη στο ίδιο δόκανο που οδήγησε στη χρεοκοπία. Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, τα επιχειρηματικά κέρδη εντυπωσίαζαν (κοντά στο 55%), αλλά προέρχονταν από την εσωτερική κατανάλωση, την άνθηση των κατασκευών, την τραπεζική πίστη και τον φθηνό δανεισμό λόγω του ευρώ. Η κρίση τα συρρίκνωσε στο 40%, ενώ η εξάρτηση από τον τουρισμό αυξήθηκε. Οι εξαγωγές σημείωσαν κάποιες επιτυχίες, αλλά είναι σταγόνα στον ωκεανό.
Για να απεγκλωβιστεί η οικονομία, απαιτείται ριζική αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου με επενδύσεις σε τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας. Η ενίσχυση της αποταμίευσης, η αύξηση της αγοραστικής δύναμης και η μείωση της ευαλωτότητας σε διεθνή σοκ (όπως ο πόλεμος στον Περσικό) είναι μονόδρομος. Οι παρατεταμένες οικονομικές κρίσεις εξελίσσονται σε κοινωνικές, και τότε τα συνήθη πολιτικά μέτρα δεν αρκούν, ειδικά όταν στο βάθος καραδοκούν μείζονες εθνικές απειλές.
«Όσο κάνουμε τα ίδια, μένουμε παγιδευμένοι. Η αλλαγή δεν έρχεται με αποσπασματικά μέτρα, αλλά με μια νέα αναπτυξιακή φιλοσοφία».
Η κοινωνία αντιλαμβάνεται την αδράνεια. Η πολιτική και οικονομική ελίτ καλείται να εγκαταλείψει τις πελατειακές πρακτικές και να επενδύσει σε μια πραγματική μεταστροφή, προτού η οικονομική κρίση δώσει οριστικά τη θέση της σε μια ανεξέλεγκτη κοινωνική έκρηξη.
