Το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας για τον δεύτερο πυλώνα φέρνει «Ανοιχτά ΤΕΑ», φορητότητα δικαιωμάτων και φορολογικά κίνητρα – Τι κερδίζουν οι πολίτες
Newsroom | Κυριακή 19 Ιουλίου 2026 | ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Το σκηνικό της συνταξιοδότησης στην Ελλάδα αλλάζει ριζικά. Για πρώτη φορά, εργαζόμενοι και ελεύθεροι επαγγελματίες αποκτούν ένα οργανωμένο πλαίσιο για να χτίσουν επιπλέον σύνταξη πέρα από τον e-ΕΦΚΑ. Το νομοσχέδιο που έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο Εργασίας εισάγει νέες δυνατότητες που μέχρι σήμερα ήταν προσβάσιμες μόνο σε μεγάλες επιχειρήσεις.
Η αλλαγή αφορά τον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης. Πρόκειται για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) και τα ομαδικά επαγγελματικά συνταξιοδοτικά ασφαλιστικά συμβόλαια (ΟΑΠΕΣ). Το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί να κάνει την επαγγελματική ασφάλιση προσιτή σε όλους, ανεξαρτήτως μεγέθους επιχείρησης ή επαγγελματικής ιδιότητας.
Ποιοι μπαίνουν στο παιχνίδι της επαγγελματικής ασφάλισης
Το νέο σύστημα αφορά τρεις κατηγορίες πολιτών. Πρώτον, τους μισθωτούς που εργάζονται σε επιχειρήσεις που επιλέγουν να προσφέρουν επαγγελματική ασφάλιση ως εργοδοτική παροχή. Δεύτερον, τους ελεύθερους επαγγελματίες που αποκτούν πλέον εύκολη πρόσβαση μέσω των επαγγελματικών τους ενώσεων. Τρίτον, τις ίδιες τις επιχειρήσεις, που αποκτούν ένα νέο εργαλείο προσέλκυσης και διακράτησης προσωπικού.
Η συμμετοχή μπορεί να γίνει με τρεις τρόπους: μέσω δημιουργίας ΤΕΑ, μέσω προσχώρησης σε Ανοιχτό ΤΕΑ ή μέσω του νέου ομαδικού ασφαλιστικού προϊόντος (ΟΑΠΕΣ). Το βασικό πλεονέκτημα είναι ότι η επαγγελματική ασφάλιση δεν αντικαθιστά την κύρια σύνταξη. Τη συμπληρώνει.
Ποιοι ωφελούνται από το νέο πλαίσιο:
- Μισθωτοί: Αποκτούν πρόσθετη συνταξιοδοτική αποταμίευση χωρίς να θίγεται η κύρια ασφάλισή τους
- Ελεύθεροι επαγγελματίες: Μπαίνουν στην επαγγελματική ασφάλιση μέσω των ενώσεών τους, με χαμηλό κόστος
- Μικρές επιχειρήσεις: Προσφέρουν παροχές σε εργαζομένους χωρίς να ιδρύουν δικό τους ΤΕΑ
- Μεγάλες επιχειρήσεις: Αποκτούν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην αγορά εργασίας
Τα «Ανοιχτά ΤΕΑ» – Το μεγάλο στοίχημα για μικρούς και ελεύθερους
Η καινοτομία που συζητείται περισσότερο είναι τα Ανοιχτά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης. Πρόκειται για Ταμεία-«ομπρέλα», τα οποία θα λαμβάνουν άδεια λειτουργίας από την Τράπεζα της Ελλάδος. Η βασική τους λειτουργία είναι απλή: δέχονται νέες επιχειρήσεις και φορείς χωρίς να απαιτείται κάθε φορά νέα εποπτική έγκριση.
Μέχρι σήμερα, για να ιδρύσει μια επιχείρηση δικό της ΤΕΑ, χρειαζόταν τουλάχιστον 100 εργαζομένους. Με τα Ανοιχτά ΤΕΑ, το κατώφλι αυτό καταργείται. Μια μικρή επιχείρηση με λίγους εργαζομένους μπορεί πλέον να συμμετάσχει σε ένα μεγαλύτερο σχήμα και να προσφέρει πρόσθετη σύνταξη. Το ίδιο ισχύει και για τους ελεύθερους επαγγελματίες, που μέσω των ενώσεών τους αποκτούν πρόσβαση σε οργανωμένα ταμεία.
«Για πρώτη φορά, μικρές επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες μπαίνουν στην επαγγελματική ασφάλιση χωρίς γραφειοκρατικά εμπόδια και με ελαχιστοποιημένο κόστος»
Πόσο θα πάρουν στα χέρια τους οι ασφαλισμένοι
Το ύψος της επιπλέον σύνταξης δεν είναι σταθερό. Εξαρτάται από τις εισφορές, τη διάρκεια συμμετοχής, τις αποδόσεις των επενδύσεων και τους όρους κάθε ταμείου. Ωστόσο, το νέο πλαίσιο δίνει έμφαση στη διαφάνεια. Ο ασφαλισμένος θα βλέπει σε πραγματικό χρόνο την πορεία της αποταμίευσής του, ακόμα και από το κινητό του.
Η είδηση που ενδιαφέρει περισσότερο τους πολίτες, ωστόσο, είναι φορολογική. Οι εισφορές που καταβάλλονται στα ΤΕΑ εκπίπτουν 100% από το φορολογητέο εισόδημα. Παράλληλα, το ανώτατο όριο εισφορών αυξάνεται σημαντικά: στις 35.000 ευρώ ετησίως για τους ελεύθερους επαγγελματίες και στο 35% του ετήσιου εισοδήματος για τους μισθωτούς.
«Οι εισφορές των ασφαλισμένων εκπίπτουν πλήρως από το φορολογητέο εισόδημα, ενώ οι επιχειρήσεις που συμμετέχουν οικειοθελώς εκπίπτουν τις εισφορές τους ως δαπάνες»
Το χρονοδιάγραμμα και η διαβούλευση
Το νομοσχέδιο έχει ήδη αναρτηθεί για δημόσια διαβούλευση. Η διαδικασία θα παραμείνει ανοιχτή μέχρι τις 27 Ιουλίου 2026. Στη συνέχεια, το νομοσχέδιο θα εισαχθεί στη Βουλή προς ψήφιση. Το υπουργείο Εργασίας εκτιμά ότι το νέο πλαίσιο μπορεί να τεθεί σε εφαρμογή εντός του φθινοπώρου.
Η κυβέρνηση βλέπει την επαγγελματική ασφάλιση ως ένα εργαλείο που μπορεί να συμπληρώσει το δημόσιο σύστημα. Σε μια εποχή όπου οι συντάξεις του e-ΕΦΚΑ πιέζονται από τη δημογραφική γήρανση, η προσωπική αποταμίευση μέσω των ΤΕΑ θεωρείται λύση που μπορεί να διασφαλίσει καλύτερο βιοτικό επίπεδο στους μελλοντικούς συνταξιούχους.
Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι αν οι πολίτες θα εμπιστευτούν το νέο σύστημα. Οι φορολογικές εκπτώσεις και η ευκολία πρόσβασης είναι ισχυρά κίνητρα. Το κατά πόσο θα λειτουργήσει στην πράξη, θα φανεί τους επόμενους μήνες, όταν τα Ανοιχτά ΤΕΑ αρχίσουν να δέχονται τους πρώτους ασφαλισμένους.
