Σε συνεχή αύξηση των έμμεσων φόρων έως και το 2029 αναμένεται να οδηγήσει η τρέχουσα φορολογική πολιτική, σύμφωνα με τον Πολυετή Δημοσιονομικό Προγραμματισμό για την τετραετία 2026-2029. Το σχέδιο, που παρουσιάστηκε από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη και τον υφυπουργό Θάνο Πετραλιά, τονίζει τη μετατόπιση του φορολογικού βάρους προς την κατανάλωση.

Οι προβλέψεις υποδεικνύουν ότι το 2026 τα έσοδα από έμμεσους φόρους θα φθάσουν τα 44,1 δισεκατομμύρια ευρώ, υπερτερώντας σαφώς των άμεσων φόρων που υπολογίζονται στα 27,8 δισ. ευρώ. Η τάση αυτή αναμένεται να διατηρηθεί καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου, με τους έμμεσους φόρους να αυξάνονται σταθερά.

Οικονομικό Πλαίσιο και Επιπτώσεις

Η προβλεπόμενη άνοδος των έμμεσων φόρων εμφανίζεται σε ένα οικονομικό περιβάλλον επιβραδυνόμενης ανάπτυξης και σταθερού πληθωρισμού. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, το ΑΕΠ θα μειωθεί από 2,4% το 2026 σε 1,3% έως το 2029, ενώ ο πληθωρισμός θα διατηρηθεί σε επίπεδα 2,2% έως 2,3%.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το ζήτημα της φορολογικής ανισότητας, καθώς το μεγαλύτερο φορολογικό βάρος μεταφέρεται στα νοικοκυριά με περιορισμένη αγοραστική δύναμη, τα οποία επηρεάζονται δυσανάλογα από τους έμμεσους φόρους.

Τριετής Εξέλιξη των Φορολογικών Εσόδων

Η πορεία των φορολογικών εσόδων αναμένεται να παρουσιάσει σημαντικές διακυμάνσεις:

2026: Η διαφορά μεταξύ έμμεσων (44,1 δισ. ευρώ) και άμεσων φόρων (27,8 δισ. ευρώ) θα διαμορφωθεί στα 16,3 δισ. ευρώ.
2027: Το χάσμα θα συρρικνωθεί στα 14,7 δισ. ευρώ (44,1 δισ. έναντι 29,4 δισ.).
2028: Οι έμμεσοι φόροι θα ανέλθουν σε 45,4 δισ. ευρώ, ενώ οι άμεσοι σε 31,4 δισ., με διαφορά 14 δισ. ευρώ.
2029: Τελική εκτίμηση: έμμεσοι φόροι 46,5 δισ. ευρώ, άμεσοι 33 δισ. ευρώ, με απόσταση 13,5 δισ. ευρώ.

Παράγοντες που Τροφοδοτούν την Τάση

Η ενίσχυση της έμμεσης φορολογίας τροφοδοτείται από τον σταθερό πληθωρισμό, ο οποίος αυξάνει τις τιμές αγαθών και υπηρεσιών και κατά συνέπεια διευρύνει τη φορολογική βάση του ΦΠΑ. Ταυτόχρονα, η επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης περιορίζει την αύξηση των εισοδημάτων και κατά συνέπεια την άνοδο των άμεσων φόρων.

Η μετατόπιση του φορολογικού βάρους προς την κατανάλωση έχει μεγαλύτερη αρνητική επίπτωση στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, που διαθέτουν μικρότερη αγοραστική δύναμη και κατεξοχήν επηρεάζονται από τις αυξήσεις των τιμών.

Η εξέλιξη αυτή θέτει ανησυχίες για τη φορολογική δικαιοσύνη, καθώς οι φορολογικές πολιτικές που επηρεάζουν δυσανάλογα τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα μπορεί να επιδεινώσουν τις οικονομικές ανισότητες.