Η Ουάσινγκτον προχωρά σε μια άτυπη «λίστα καλών και κακών» συμμάχων, με τον Έλμπριτζ Κόλμπι να οργανώνει κλειστές συναντήσεις για το μέλλον της Συμμαχίας. Εκτός μένουν χώρες με υψηλές αμυντικές δαπάνες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία. Στο τραπέζι κάθονται Νορβηγία, Σουηδία, Φινλανδία, Πολωνία, Γερμανία και Ολλανδία – και πιθανόν η Δανία. Οι διπλωμάτες που αποκλείστηκαν «προσπαθούν να καταλάβουν ποια είναι τα κριτήρια».
Γιώργος Παπαγιάννης | 01.10.2026 Διεθνή
Η δυσαρέσκεια του Ντόναλντ Τραμπ με μερίδα συμμάχων στο ΝΑΤΟ δεν αποτελεί καινούργιο φαινόμενο. Ωστόσο, αυτή τη φορά η δυσαρέσκεια μετατρέπεται σε πράξη: η Ουάσινγκτον φέρεται να έχει αποφασίσει να αφήσει εκτός μιας συνάντησης κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, που θα πραγματοποιηθεί τον επόμενο μήνα στην Πολωνία, αρκετούς σημαντικούς συμμάχους. Σύμφωνα με έξι διπλωμάτες που επικαλείται το Politico, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και οι χώρες της Βαλτικής δεν έχουν λάβει πρόσκληση.
Η συνάντηση, την οποία έχει οργανώσει ο επικεφαλής πολιτικής του Πενταγώνου, Έλμπριτζ Κόλμπι, περιγράφεται ως μια άτυπη ομάδα εργασίας με αντικείμενο το μέλλον της Συμμαχίας. Οι χώρες που δεν προσκλήθηκαν δεν είναι τυχαίες: πολλές από αυτές διαθέτουν υψηλές αμυντικές δαπάνες και διαδραματίζουν κομβικό ρόλο στη λειτουργία του ΝΑΤΟ.
«Κάνουμε όλα όσα μας ζητούν. Προσπαθούμε να καταλάβουμε ποια είναι τα κριτήρια και ποιος είναι ο σκοπός αυτών των συναντήσεων. Μέχρι στιγμής δεν μας έχουν μεταφέρει και πολλά».
Τη δήλωση έκανε αξιωματούχος χώρας-μέλους που δεν έλαβε πρόσκληση. Από την πλευρά τους, τόσο ο Λευκός Οίκος όσο και το Πεντάγωνο δεν έχουν τοποθετηθεί για τη συγκεκριμένη πληροφορία. Η στάση αυτή εντείνει την αίσθηση ότι οι ΗΠΑ εφαρμόζουν μια πολιτική επιλεκτικής μεταχείρισης, η οποία θα μπορούσε να προκαλέσει περαιτέρω ρήγματα σε μια Συμμαχία που ήδη αντιμετωπίζει τη ρωσική επιθετικότητα και τα μειωμένα αποθέματα όπλων.
Η πρωτοβουλία έρχεται σε συνέχεια μιας σειράς κινήσεων που αποτυπώνουν την ευρύτερη στάση του Τραμπ απέναντι στο ΝΑΤΟ. Από την επιστροφή του στην εξουσία, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ασκήσει επανειλημμένα κριτική στη Συμμαχία, με αιχμές που αφορούν από την άρνηση ορισμένων μελών να στηρίξουν τον πόλεμο κατά του Ιράν έως την αποτυχία κάποιων χωρών να διαθέσουν το 5% του ΑΕΠ τους για την άμυνα.
«Πάντα θεωρούσα το ΝΑΤΟ, όπου δαπανούμε εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια τον χρόνο για να προστατεύουμε αυτές τις ίδιες χώρες, έναν μονόδρομο – εμείς θα τις προστατεύουμε, αλλά εκείνες δεν θα κάνουν τίποτα για εμάς, ιδιαίτερα σε μια περίοδο ανάγκης».
Την ίδια λογική έχει υιοθετήσει και ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, ο οποίος έχει ενθαρρύνει τη στάση των «υποδειγματικών συμμάχων» και έχει προειδοποιήσει ότι όσοι δεν στηρίζουν τα αμερικανικά συμφέροντα θα αντιμετωπίσουν συνέπειες. Τον περασμένο μήνα, ο Τραμπ επέδειξε αντίστοιχη στάση απέναντι στη Νότια Κορέα, περιορίζοντας αιφνιδιαστικά μια προγραμματισμένη κοινή στρατιωτική άσκηση, ενώ παράλληλα επέκρινε τη Σεούλ για την άρνησή της να συμμετάσχει στον πόλεμο κατά του Ιράν. Τον Απρίλιο, ο Λευκός Οίκος είχε καταρτίσει ένα είδος λίστας για το «ποιοι είναι μέσα και ποιοι έξω», αναζητώντας τρόπους για να τιμωρήσει συμμάχους που δεν συμμορφώνονταν με τις επιθυμίες του Τραμπ.
Η συνάντηση στην Πολωνία δεν είναι η πρώτη του είδους. Ο Κόλμπι έχει ήδη πραγματοποιήσει δύο παρόμοιες συναντήσεις με τη συμμετοχή της Νορβηγίας, της Σουηδίας, της Φινλανδίας, της Πολωνίας, της Γερμανίας και της Ολλανδίας. Το σχήμα αυτό είναι γνωστό ως «Ομάδα του Μπέργκεν» και, σύμφωνα με διπλωμάτη μιας από τις συμμετέχουσες χώρες, δεν έχει στόχο να προκαλέσει ρήγμα στη Συμμαχία. Αντίθετα, όπως είπε, στόχος είναι να επεξεργαστεί προτάσεις που θα μπορούσαν στη συνέχεια να παρουσιαστούν στο σύνολο του ΝΑΤΟ για περαιτέρω αξιολόγηση και δοκιμή στην πράξη. «Αυτό μπορεί να λειτουργήσει ως κινητήρας μετασχηματισμού» για ολόκληρη τη Συμμαχία.
Ο ίδιος διπλωμάτης αναγνώρισε, ωστόσο, ότι ο αποκλεισμός έχει προκαλέσει εκνευρισμό σε ορισμένους συμμάχους, ιδιαίτερα από τη στιγμή που πολλές χώρες έχουν ήδη επιτύχει ή ξεπεράσει τους στόχους για τις αμυντικές δαπάνες που έχει θέσει η κυβέρνηση Τραμπ. Σύμφωνα με ακόμη ένα πρόσωπο που γνωρίζει τον σχεδιασμό, οι ΗΠΑ ενδέχεται να προσθέσουν στη συγκεκριμένη, πιο κλειστή ομάδα και τη Δανία, καθώς έχει επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών για την επέκταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία.
Ο Κόλμπι, ο οποίος έχει πρωταγωνιστήσει στην πρωτοβουλία, πραγματοποίησε την πρώτη συνάντηση αυτού του τύπου στο Μπέργκεν της Νορβηγίας τον Ιούνιο, προσκαλώντας τους έξι συμμάχους που θεωρούνται πιο κοντά στην αμερικανική προσέγγιση. «Σύμμαχοι του ΝΑΤΟ που ανταποκρίνονται γρήγορα στις δεσμεύσεις για τις αμυντικές δαπάνες που συμφωνήθηκαν στη Χάγη, έχουν την κλίμακα για να συνεισφέρουν και είναι έτοιμοι να περάσουν στην πρακτική δουλειά», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μετά τη συνάντηση. Σε συνέδριο στην Ουάσινγκτον αυτόν τον μήνα, σημείωσε ότι «η ιδέα είναι να παρασύρουμε ολόκληρη τη Συμμαχία προς τα εμπρός», προσθέτοντας ότι έτσι «θα έχουμε ένα καλύτερο και ισχυρότερο ΝΑΤΟ, με μεγαλύτερη ανθεκτικότητα», ενώ η Ευρώπη θα αποκτήσει μεγαλύτερη στρατιωτική ισχύ.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η νέα συνάντηση στην Πολωνία θα αποτελέσει ένα ακόμη βήμα προς τη θεσμοθέτηση ενός ΝΑΤΟ δύο ταχυτήτων ή αν θα παραμείνει μια άτυπη πρωτοβουλία που θα δοκιμαστεί στην πράξη. Για τις χώρες που έμειναν εκτός, το ερώτημα παραμένει αναπάντητο: ποια είναι τα κριτήρια που καθορίζουν ποιοι κάθονται στο τραπέζι και ποιοι περιμένουν στο διάδρομο.
